W 2025 r. w polskich aptekach wystawiono 52 967 recept na antykoncepcję awaryjną – wynika z danych Centrum e-Zdrowia analizowanych w ramach kampanii edukacyjnej „Poranek PO”. Najczęściej korzystały z niej kobiety między 19. a 40. rokiem życia, jednak recepty pojawiały się we wszystkich grupach wiekowych, także u pacjentek po czterdziestce. Statystyka potwierdza, że tabletka „dzień po” staje się świadomie wybieranym rozwiązaniem w sytuacji nagłej, a dostępność farmaceutów ma dziś kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa zdrowia reprodukcyjnego kobiet.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie grupy wiekowe najczęściej korzystają z antykoncepcji awaryjnej według danych CEZ.
- W których miesiącach 2025 r. wystawiono najwięcej recept „dzień po”.
- Jak dostępność aptek i farmaceutów wpływa na decyzje pacjentek.
- Dlaczego antykoncepcja awaryjna staje się elementem świadomego planowania reprodukcyjnego.
Kto korzysta najczęściej? Dane CEZ pokazują dwie dominujące grupy
Analiza danych za 2025 r. wskazuje, że najwięcej recept wystawiono kobietom w wieku 19–25 lat (15 163) oraz 31–40 lat (14 323). To pacjentki aktywne zawodowo i społecznie, często w związkach, dla których decyzja o antykoncepcji awaryjnej jest racjonalną reakcją na realne ryzyko nieplanowanej ciąży. Zdecydowanie rzadziej po receptę zgłaszały się osoby bardzo młode – poniżej 15. roku życia wystawiono 261 recept.
Mgr farm. Olga Sierpniowska, ekspertka kampanii „Poranek PO”, zwraca uwagę, że obie główne grupy wiekowe łączy świadome podejście do zdrowia reprodukcyjnego.
– Nie jest to działanie impulsywne, lecz odpowiedź na realne ryzyko i brak gotowości na ciążę w danym momencie życia – podkreśla Sierpniowska.
To nie w wakacje wystawiono najwięcej recept
Dane miesięczne obalają popularne założenie, że antykoncepcja awaryjna osiąga szczyt popularności latem. W grudniu i styczniu łącznie wystawiono 9 623 recepty (4 872 w grudniu i 4 751 w styczniu). To więcej niż w lipcu i sierpniu, kiedy liczba recept sięgnęła 9 541.
Farmaceutka Olga Sierpniowska zauważa, że okres świąteczny charakteryzuje się zmianą codziennej rutyny, licznymi wyjazdami i spotkaniami, co może wpływać na decyzje podejmowane poza stałym harmonogramem. Jej zdaniem to także czas, w którym dostępność aptek i farmaceutów staje się szczególnie istotna dla pacjentek.
Dostępność usług a decyzje pacjentek
Eksperci związani z kampanią podkreślają, że sezonowość widoczna w danych CEZ wynika przede wszystkim z dostępności usług, a nie z samej pory roku. Coraz więcej kobiet wie, że farmaceuta może szybko udzielić wsparcia bez konieczności oczekiwania na wizytę lekarską. Dr hab. n. med. i n. o zdr. Piotr Merks, przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Farmacji, wskazuje, że to właśnie łatwy kontakt z farmaceutą w dni wolne czy świąteczne realnie wpływa na liczbę wystawianych recept.
Antykoncepcja awaryjna jako element świadomego planowania
Dane CEZ z 2025 r. potwierdzają, że tabletka „dzień po” nie jest rozwiązaniem marginalnym. Korzystają z niej kobiety o wysokiej świadomości zdrowotnej, często dzielące czas między pracę, życie rodzinne i relacje partnerskie. Jednocześnie statystyki wskazują na potrzebę dalszej edukacji i stabilnego dostępu do antykoncepcji awaryjnej w okresach zwiększonego zapotrzebowania – szczególnie podczas świąt oraz długich weekendów. W dyskusji systemowej kluczowa pozostaje rola farmaceutów jako pierwszego kontaktu w zakresie zdrowia reprodukcyjnego.
Kampania „Poranek PO” – edukacja i wsparcie kobiet
„Poranek PO” to inicjatywa edukacyjna, której celem jest zwiększanie świadomości dotyczącej antykoncepcji awaryjnej i przeciwdziałanie dezinformacji. Materiały kampanii tworzą specjaliści ginekologii i farmacji, m.in. prof. Violetta Skrzypulec-Plinta, prof. Mirosław Wielgoś, prof. Ewa Wender-Ożegowska, dr Andrzej Depko, dr n. farm. Piotr Merks, mgr farm. Olga Sierpińowska, prof. Marzena Dębska i dr Agnieszka Nalewczyńska. Inicjatorem kampanii jest firma Perrigo, producent antykoncepcji awaryjnej na receptę.
Główne wnioski
- W 2025 r. wystawiono 52 967 recept na antykoncepcję awaryjną, z czego najwięcej dotyczyło kobiet w wieku 19–25 lat oraz 31–40 lat.
- Okres świąteczny przyniósł 9 623 recepty, co oznacza wyższe zapotrzebowanie niż w miesiącach letnich.
- Dostępność farmaceutów w dni wolne i w święta znacząco wpływała na liczbę realizowanych recept.
- Dane CEZ potwierdzają rosnącą rolę farmaceutów jako pierwszego punktu kontaktu dla kobiet w sytuacjach nagłych.
Źródło:
- https://poranekpo.pl/ponad-50-tysiecy-recept-farmaceutycznych-na-antykoncepcje-awaryjna-w-2025-roku/
