Związek Powiatów Polskich krytykuje projekt zmian dotyczących wynagrodzeń medyków oraz decyzje wpływające na finansowanie szpitali powiatowych. W drugim liście otwartym prezes Zarządu ZPP ostrzega, że proponowane regulacje mogą zwiększyć koszty zatrudnienia, pogłębić problemy finansowe placówek i prowadzić do ograniczania świadczeń. Związek domaga się zmian w przepisach, zasadach kontraktowania przez NFZ i finansowaniu szpitali. Jeśli rząd nie zareaguje, ZPP zapowiada przygotowanie ogólnopolskiej akcji protestacyjnej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego ZPP krytykuje projekt UD439 dotyczący m.in. wynagrodzeń medyków.
- Jakie cztery problemy mają pogarszać sytuację finansową szpitali powiatowych.
- Dlaczego ZPP mówi o ryzyku zamykania oddziałów i całych placówek.
- Jakich działań Związek oczekuje od rządu i kiedy zapowiada protest.
ZPP krytykuje projekt dotyczący wynagrodzeń medyków
Drugi list otwarty jest kolejnym wystąpieniem Związku Powiatów Polskich dotyczącym sytuacji w ochronie zdrowia. Pierwszy został opublikowany 29 czerwca 2026 r. ZPP przedstawił wówczas również koncepcję reformy zakładającą utworzenie Lokalnych Centrów Zdrowia.
Samorządowcy zaznaczają, że od dawna domagali się uregulowania wysokich wynagrodzeń w ochronie zdrowia. Pozytywnie oceniają więc samo podjęcie przez rząd prac nad górnymi poziomami wynagrodzeń osób wykonujących zawody medyczne, ale zdecydowanie krytykują przedstawione rozwiązania.
Zastrzeżenia dotyczą projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw – UD439. Według ZPP projekt w obecnym kształcie nie ograniczy kosztów płac, a może doprowadzić do dalszego wzrostu wynagrodzeń personelu lekarskiego. Organizacja ocenia, że w niektórych przypadkach koszty mogą zbliżyć się do 1 mln zł rocznie na jednego zatrudnionego medyka.
Związek wskazuje na ryzyko sporów i problemów z obsadą
Wśród problemów Związek wymienia zbyt wysoką maksymalną stawkę godzinową wynagrodzenia zasadniczego, niejasne zasady przyznawania dodatków, krótkie vacatio legis oraz brak okresu przejściowego.
Zdaniem ZPP nowe regulacje mogą również narazić podmioty lecznicze na spory dotyczące nierównego traktowania w zatrudnieniu. Organizacja wskazuje też na konflikt między ograniczeniami dotyczącymi czasu pracy a koniecznością zapewnienia obsady medycznej w nagłych sytuacjach.
Związek obawia się ponadto konkurencji płacowej między placówkami. Przy braku czasu na dostosowanie się do nowych zasad szpitale mogą proponować możliwie najwyższe dopuszczalne wynagrodzenia, aby zatrzymać personel. ZPP twierdzi również, że prywatni świadczeniodawcy posiadający kontrakty z NFZ będą mogli łatwiej ominąć część projektowanych ograniczeń.
Cztery problemy finansowe szpitali powiatowych
ZPP łączy projektowane przepisy płacowe z innymi zmianami wpływającymi na niekorzystną sytuację szpitali powiatowych. W liście wskazuje cztery główne obszary.
Pierwszym jest wycofanie się z prac nad instrumentem wsparcia służącym redukcji istniejącego zadłużenia szpitali w związku z ewentualnymi procesami konsolidacyjnymi.
Drugim – brak zmian rozwiązujących problemy wynikające ze stosowania ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. ZPP zwraca uwagę na orzeczenia dotyczące pracowników z grup 5 i 6 oraz ryzyko skutków finansowych liczonych w miliardach złotych.
Trzecim problemem ma być stopniowe ograniczanie przez NFZ możliwości wykonywania części procedur przez mniejsze szpitale, szczególnie na oddziałach chirurgii ogólnej.
Czwartym są negatywne współczynniki jakości wprowadzane przez prezesa NFZ, które mogą obniżać wyceny świadczeń w placówkach wykonujących mniejszą liczbę określonych procedur. ZPP zaznacza przy tym, że liczba wykonywanych świadczeń jest zależna również od zakresu kontraktu zawartego z Funduszem.
ZPP: zagrożone są podstawowe oddziały szpitalne
Według Związku połączenie tych zmian może prowadzić do ograniczania działalności szpitali powiatowych, zamykania oddziałów, a ostatecznie całych placówek. ZPP ocenia, że koszty takich decyzji są przenoszone na samorządy, mimo że powiaty nie ustalają wycen świadczeń, zasad kontraktowania przez NFZ ani reguł wynagradzania pracowników ochrony zdrowia.
Organizacja zwraca uwagę na specyfikę szpitali powiatowych, które utrzymują całodobowo podstawowe, często deficytowe oddziały: chorób wewnętrznych, chirurgii ogólnej, pediatrii oraz położnictwa i ginekologii. Według ZPP przy obecnych wycenach, wymaganiach kadrowych i kosztach gotowości ich działalność często się nie bilansuje.
Samorządy utrzymują jednak takie świadczenia ze względu na konieczność zapewnienia mieszkańcom dostępu do podstawowego leczenia. ZPP sprzeciwia się więc przypisywaniu narastających strat wyłącznie sposobowi zarządzania placówkami.
Jeśli rząd chce ograniczyć liczbę szpitali, powinien powiedzieć to wprost
W liście otwartym ZPP domaga się jasnej deklaracji, czy celem rządu jest ograniczenie liczby szpitali powiatowych. Jeśli tak, oczekuje wskazania wprost, które placówki mają zostać zlikwidowane lub przekształcone.
ZPP sprzeciwia się prowadzeniu takich zmian poprzez pogarszanie sytuacji finansowej i kadrowej wszystkich szpitali powiatowych. W liście określa ten sposób działania jako „technikę salami” – stopniowe ograniczanie możliwości funkcjonowania placówek, które zdaniem Związku pozwala przenosić odpowiedzialność za zamykanie oddziałów na dyrektorów szpitali i samorządy, choć kluczowe decyzje dotyczące wycen i kontraktowania zapadają na poziomie centralnym.
Związek Powiatów Polskich zapowiada możliwość protestu
ZPP oczekuje od rządu zmiany projektowanych regulacji, nowych zasad kontraktowania świadczeń przez NFZ oraz zabezpieczenia finansowego szpitali powiatowych.
Jeżeli nie będzie reakcji, Związek zapowiada przygotowanie i przeprowadzenie ogólnopolskiej akcji protestacyjnej w obronie pacjentów, szpitali powiatowych i finansowej samodzielności samorządów.
ZPP wskazuje już hasło planowanej akcji: „NFZ ma zawierać kontrakty na leczenie pacjentów, a nie na likwidację szpitali powiatowych”.
Główne wnioski
- ZPP ocenia, że projekt UD439 może zwiększyć koszty wynagrodzeń personelu lekarskiego, w niektórych przypadkach nawet do poziomu bliskiego 1 mln zł rocznie na jednego medyka.
- Związek wskazuje na cztery problemy osłabiające szpitale powiatowe: brak wsparcia w redukcji zadłużenia, skutki przepisów płacowych, ograniczanie części procedur oraz negatywne współczynniki jakości NFZ.
- ZPP domaga się jasnej odpowiedzi, czy rząd zamierza ograniczyć liczbę szpitali powiatowych, a jeśli tak – które placówki mają zostać zlikwidowane lub przekształcone.
- W razie braku reakcji rządu ZPP zapowiada przygotowanie ogólnopolskiej akcji protestacyjnej w obronie pacjentów, szpitali powiatowych i finansowej samodzielności samorządów.
Źródło:
- https://www.zpp.pl/artykul/4162-drugi-list-otwarty-prezesa-zpp-w-sprawie-przyszlosci-szpitali-powiatowych
