Związek Powiatów Polskich zgłosił uwagi do projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia określającego świadczenia gwarantowane udzielane w powiatowych centrach zdrowia (PCZ). Samorządowcy kwestionują przede wszystkim warunki dotyczące odległości od najbliższego szpitala oraz wyłączenia możliwości funkcjonowania PCZ w powiatach, w których realizowane jest leczenie szpitalne. Ministerstwo Zdrowia nie przyjęło tych dwóch postulatów, dlatego ZPP je podtrzymał. Resort uwzględnił natomiast trzy inne uwagi, m.in. dotyczące transportu sanitarnego i sposobu mierzenia wymaganych 30 km.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie warunki tworzenia powiatowych centrów zdrowia kwestionuje Związek Powiatów Polskich.
- Dlaczego wymóg ponad 30 km od najbliższego szpitala budzi zastrzeżenia samorządowców.
- Kiedy leczenie szpitalne na terenie powiatu może uniemożliwić utworzenie PCZ.
- Jak zmieniono wymagania dotyczące transportu sanitarnego i sposobu mierzenia odległości.
ZPP: przy takich warunkach powiatowe centra zdrowia mogą nie powstać
Uwagi Związku Powiatów Polskich zostały przedstawione w ramach uzgodnień projektu z Komisją Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. Jedno z głównych zastrzeżeń dotyczy warunków, które świadczeniodawca musi spełniać, aby realizować świadczenia w powiatowym centrum zdrowia.
ZPP zwrócił uwagę na ryzyko, że podmiot może utracić możliwość dalszego udzielania świadczeń z przyczyn, na które nie ma wpływu. Mogłoby do tego dojść wskutek decyzji Narodowego Funduszu Zdrowia albo działań innych podmiotów. Jako przykład wskazano wybudowanie nowej obwodnicy, które mogłoby zmienić odległość drogową od najbliższego szpitala.
Zdaniem Związku taki mechanizm może zniechęcić samorządy do przekształcania mniejszych szpitali w PCZ. Organizacja argumentuje, że jeżeli centra mają być alternatywą dla zmniejszenia liczby szpitali, samorządy muszą mieć większą pewność co do możliwości ich dalszego funkcjonowania.
Ministerstwo Zdrowia nie uwzględniło tej uwagi. Resort uzasadnił wymóg odległościowy potrzebą zachowania efektywności kosztowej PCZ. Według projektodawcy nie ma potrzeby tworzenia centrum w sąsiedztwie szpitala, który już zapewnia dostęp do świadczeń pacjentom znajdującym się w stanach nagłych.
PCZ ma działać ponad 30 km od najbliższego szpitala
Projekt zakłada, że odległość do najbliższego świadczeniodawcy udzielającego świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego ma przekraczać 30 km.
Ministerstwo wyjaśnia, że wartość ta została przyjęta z uwzględnieniem maksymalnego czasu dotarcia karetki z pacjentem do szpitalnego oddziału ratunkowego. Czas ten powinien wynosić maksymalnie 45 minut od momentu podjęcia chorego, a szacowany dystans możliwy do pokonania przez karetkę w takim czasie wynosi od 35 do nawet 80 km.
Według resortu PCZ mają więc powstawać przede wszystkim w powiatach pozbawionych dostępu do szpitala, w których najbliższa taka placówka znajduje się w odległości przekraczającej 30 km.
MZ zwróciło również uwagę, że w przyszłości świadczeniodawca może przestać spełniać nie tylko warunek odległościowy, ale również inne wymagania konieczne do realizacji świadczeń w PCZ, np. dotyczące personelu.
Związek Powiatów Polskich nie zaakceptował tej argumentacji i podtrzymał uwagę. W ocenie organizacji przy założeniach przyjętych przez projektodawcę nie powstaną żadne powiatowe centra zdrowia.
Leczenie szpitalne w powiecie może wykluczyć utworzenie PCZ
Drugi nieuwzględniony przez resort postulat dotyczy warunku związanego z udzielaniem świadczeń szpitalnych na terenie powiatu. ZPP chce, aby ograniczenie możliwości tworzenia PCZ miało zastosowanie tylko wtedy, gdy działa tam podmiot udzielający świadczeń szpitalnych o profilu zbliżonym do działalności centrum – przede wszystkim w zakresie chirurgii ogólnej i chorób wewnętrznych.
Samorządowcy wskazali, że w proponowanym modelu umowa NFZ na leczenie szpitalne może blokować PCZ również wtedy, gdy obejmuje świadczenia zupełnie inne niż te, które miałoby realizować centrum. Jako przykład podano szpital ginekologiczny. Zdaniem ZPP takie rozwiązanie może nie tylko uniemożliwić powstanie centrum, ale w określonych przypadkach prowadzić do konieczności zakończenia działalności już funkcjonującego PCZ.
Ministerstwo Zdrowia nie przyjęło postulatu. Resort wskazał, że centra mają uzupełniać system ochrony zdrowia w regionach, w których brakuje dostępu do leczenia szpitalnego. Procedury przewidziane dla PCZ mają być bardzo zbliżone do świadczeń realizowanych w izbach przyjęć, dlatego według MZ nie ma uzasadnienia dla tworzenia centrów w miejscach, gdzie funkcjonuje leczenie szpitalne.
PCZ ma zabezpieczać pacjentów wymagających pilnej pomocy, natomiast osoby potrzebujące kontynuacji leczenia na wyższym poziomie lub innych świadczeń mają być kierowane do odpowiedniego zakładu leczniczego.
ZPP również w tym przypadku podtrzymał swoje stanowisko. Organizacja zwróciła uwagę, że samo posiadanie izby przyjęć nie oznacza, że każdy podmiot prowadzący leczenie szpitalne wykonuje świadczenia przewidziane dla PCZ.
Odległość będzie liczona od miejsca udzielania świadczeń
Ministerstwo uwzględniło natomiast uwagę dotyczącą sposobu ustalania wymaganej odległości. ZPP postulował, aby 30 km liczono nie od świadczeniodawcy jako podmiotu, ale od konkretnego miejsca, w którym mają być udzielane świadczenia PCZ.
Po zmianie warunek ma wskazywać, że odległość od miejsca realizacji świadczeń gwarantowanych do najbliższego świadczeniodawcy udzielającego świadczeń z zakresu leczenia szpitalnego, mierzona ciągiem dróg publicznych, musi przekraczać 30 km.
Resort przyjął także uwagę dotyczącą ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. ZPP wskazywał, że projekt nie rozstrzygał wystarczająco jasno, czy zakład realizujący AOS musi znajdować się w miejscu funkcjonowania PCZ i jaki zakres działalności jest wymagany.
W zmienionym brzmieniu przepisu wskazano, że świadczeniodawca ma realizować świadczenia gwarantowane w lokalizacji zakładu leczniczego, w którym prowadzi działalność leczniczą w rodzaju ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych.
MZ rezygnuje z wymogu specjalistycznego środka transportu
Trzecia zaakceptowana uwaga ZPP dotyczy transportu pacjentów. Pierwotne rozwiązanie przewidywało wymóg dostępu do specjalistycznego środka transportu. Związek postulował usunięcie określenia „specjalistyczny”.
Samorządowcy argumentowali, że dokumentacja projektu nie wyjaśnia dostatecznie, dlaczego PCZ powinno zapewniać transport porównywalny ze specjalistycznym zespołem ratownictwa medycznego. Taki wymóg zwiększałby koszty działalności centrum i mógłby powodować problemy organizacyjne związane z koniecznością zapewnienia lekarza systemu.
ZPP zwrócił również uwagę, że katalog świadczeń przewidzianych dla PCZ obejmuje zasadniczo pomoc w stanach niezagrażających życiu, ze znaczącym udziałem drobnych zabiegów chirurgicznych.
Ministerstwo przyjęło argumenty Związku. Po zmianie świadczeniodawca ma zapewniać dostęp do środka transportu sanitarnego z uwzględnieniem wskazań medycznych i ciągłości postępowania.
Główne wnioski
- Związek Powiatów Polskich ocenia, że przy założeniach przyjętych przez MZ nie powstaną żadne powiatowe centra zdrowia.
- Jednym z głównych warunków jest odległość przekraczająca 30 km od najbliższego świadczeniodawcy prowadzącego leczenie szpitalne, mierzona ciągiem dróg publicznych.
- ZPP chce, aby leczenie szpitalne wykluczało PCZ tylko w przypadku świadczeń o profilu zbliżonym do działalności centrum, przede wszystkim chirurgii ogólnej i chorób wewnętrznych.
- Ministerstwo uwzględniło część uwag ZPP, m.in. zrezygnowało z wymogu specjalistycznego środka transportu na rzecz dostępu do transportu sanitarnego zgodnie ze wskazaniami medycznymi.
Źródło:
- https://www.zpp.pl/artykul/4140-zpp-zglasza-uwagi-do-projektu-rozporzadzenia-o-swiadczeniach-w-powiatowych-centrach-zdrowia



