Zapalenie pęcherza moczowego to jedna z najczęstszych infekcji układu moczowego, szczególnie u kobiet. Jednak nowe badania opublikowane w BMJ Public Health wskazują, że u osób dorosłych w średnim wieku ostra infekcja pęcherza może być nie tylko przejściowym problemem, ale również potencjalnym objawem nowotworu układu moczowo-płciowego. Związek ten wydaje się szczególnie istotny w pierwszych trzech miesiącach po wystąpieniu objawów infekcji, a ryzyko jest wyraźnie wyższe u mężczyzn niż u kobiet.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie jest powiązanie między zapaleniem pęcherza moczowego a ryzykiem nowotworów
- Dlaczego ryzyko raka układu moczowo-płciowego rośnie po infekcji
- Które grupy wiekowe i płci są najbardziej narażone
- Jakie są kliniczne implikacje wyników dla podstawowej opieki zdrowotnej
Duże badanie populacyjne ze Szwecji
Aby lepiej zrozumieć powiązania między infekcjami, a nowotworami, naukowcy przeanalizowali dane z krajowych rejestrów zdrowia i populacji w Szwecji, obejmujące lata 1997–2018. Analiza objęła ponad 3,5 miliona dorosłych – 1 668 371 mężczyzn i 1 889 211 kobiet.
W tym okresie u 605 557 osób po raz pierwszy zdiagnozowano ostre zapalenie pęcherza moczowego. W 91% przypadków diagnozę postawiono w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej, a większość pacjentów stanowiły kobiety (71%).
W ciągu średnio 15 lat obserwacji nowotwory układu moczowo-płciowego rozpoznano u 257 026 osób, z czego 77,5% stanowili mężczyźni. Najczęściej diagnozowany był rak prostaty (62%), rak pęcherza moczowego (16,5%) oraz rak endometrium (10%).
Zapalenie pęcherza jako możliwy marker kliniczny nowotworu
Dane pokazały, że u 24 137 osób nowotwór rozpoznano po przebyciu zapalenia pęcherza moczowego – stanowiło to niemal 9,5% wszystkich diagnoz raka układu moczowo-płciowego. Średni wiek w chwili rozpoznania wynosił 76 lat.
Ryzyko nowotworu było najwyższe w ciągu trzech miesięcy od infekcji. W tym okresie:
- Ryzyko raka prostaty było siedmiokrotnie wyższe niż u osób bez wcześniejszego ZUM,
- Ryzyko raka pęcherza moczowego było 3,5 razy wyższe u mężczyzn i ponad 3 razy wyższe u kobiet,
- Ryzyko nowotworów ginekologicznych, w tym raka endometrium, było 4–8 razy wyższe u kobiet po infekcji.
Ryzyko to malało z upływem czasu, ale utrzymywało się przez wiele lat od momentu infekcji.
Niniejsze badanie uzupełnia gromadzone dowody na to, że infekcje są markerami zwiększonego ryzyka zachorowania na raka. Dla klinicystów wyniki wskazują, że ostre zapalenie pęcherza moczowego może być klinicznym markerem raka układu moczowo-płciowego (przynajmniej wtedy, gdy nie ma innej oczywistej przyczyny), a zwłaszcza ukrytego raka układu moczowo-płciowego, ponieważ ryzyko zachorowania na raka było najwyższe w ciągu trzech miesięcy od rozpoznania zapalenia pęcherza moczowego – podkreślają autorzy.
Różnice w ryzyku w zależności od wieku i płci
Zależność między zapaleniem pęcherza a ryzykiem nowotworu była obecna we wszystkich grupach wiekowych, ale ryzyko rosło wraz z wiekiem. Przykładowo:
- U 50-latków ryzyko zachorowania na raka pęcherza moczowego po zapaleniu pęcherza było dwukrotnie wyższe niż w populacji ogólnej,
- U 60-latków – o 57% wyższe,
- U 70-latków – o 23% wyższe.
Dodatkowo, ogólne ryzyko zachorowania na raka układu moczowo-płciowego w ciągu trzech miesięcy po zakażeniu było aż 34 razy wyższe u mężczyzn i 30 razy wyższe u kobiet, co odpowiada 484 i 96 dodatkowym przypadkom raka na 10 000 osobolat odpowiednio.
Ograniczenia badania i potrzeba ostrożnej interpretacji
Autorzy badania przyznają, że nie mogli uwzględnić wszystkich potencjalnie istotnych czynników ryzyka, takich jak palenie tytoniu, otyłość czy cukrzyca, a sama diagnoza zapalenia pęcherza nie była potwierdzana mikrobiologicznie.
Podkreślają jednak, że mimo tych ograniczeń obserwacja jest istotna z punktu widzenia praktyki klinicznej:
Istnieje prawdopodobieństwo, że rak układu moczowo-płciowego, a być może nawet zmiany przedrakowe w narządach moczowo-płciowych, mogą zwiększać ryzyko zapalenia pęcherza moczowego z powodu upośledzenia układu moczowego i obrony gospodarza – wyjaśniają badacze.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Ostre zapalenie pęcherza moczowego może być markerem klinicznym ukrytego nowotworu układu moczowo-płciowego.
- Ryzyko zachorowania na raka prostaty, pęcherza czy endometrium jest szczególnie wysokie w ciągu trzech miesięcy od infekcji.
- Mężczyźni po 50. roku życia są szczególnie narażeni – ryzyko raka pęcherza może być nawet dwukrotnie wyższe niż w populacji ogólnej.
- Wnioski z badania mogą wspierać decyzje kliniczne lekarzy POZ w kierunku wcześniejszej diagnostyki nowotworowej.
Źródło:
- BMJ Public Health
- British Medical Journal
