Otyłość dziecięca stała się jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowia publicznego w Polsce i Europie. Zgodnie z najnowszymi danymi WHO już co czwarte dziecko w wieku 7–9 lat ma nadwagę, a co dziesiąte – otyłość. Jednocześnie rodzice często nie doszacowują masy ciała swoich dzieci, co opóźnia reakcję i utrudnia wprowadzanie działań profilaktycznych. W odpowiedzi na narastającą skalę problemu Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu wprowadza do szkół i przedszkoli pierwsze programy pilotażowe w ramach ogólnopolskiej kampanii #nabieraMYodwagi, której celem jest wzmacnianie edukacji żywieniowej, profilaktyki próchnicy oraz aktywności fizycznej najmłodszych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego kampania #nabieraMYodwagi została wdrożona do szkół i przedszkoli oraz jakie problemy zdrowotne ma pomóc rozwiązać.
- Na czym polegają trzy pilotażowe programy edukacyjne i w jaki sposób będą wspierać zdrowe nawyki żywieniowe, higieniczne i ruchowe dzieci.
- Jakie instytucje tworzą koalicję kampanii i dlaczego współpraca międzysektorowa jest kluczowa w profilaktyce otyłości dziecięcej.
- Co pokazują najnowsze dane WHO dotyczące zdrowia dzieci, w tym skali nadwagi, otyłości i nieprawidłowych nawyków żywieniowych w Europie.
Kampania #nabieraMYodwagi wkracza do szkół – nowy etap działań profilaktycznych
Pilotaż trzech programów prozdrowotnych, przygotowanych wspólnie z partnerami kampanii – Departamentem Edukacji UM Wrocławia, Fundacją FitMIND, Fundacją Smile Together oraz Fundacją Connect4Kids – rozpoczyna się już w grudniu. Projekty mają zwiększyć świadomość dzieci, młodzieży, nauczycieli i rodzicóww zakresie zdrowego odżywiania, higieny i aktywności fizycznej, czyli obszarów kluczowych w przeciwdziałaniu epidemii otyłości. Jak podkreśla prof. dr hab. Marzena Dominiak, inicjatorka kampanii:
Ideą kampanii #nabieraMYodwagi jest działanie parasolowe – takie, które pomaga porządkować fakty i przeciwdziałać fake newsom dotyczącym zdrowego odżywiania i otyłości. (…) Cieszę się, że przechodzimy do realnych, praktycznych działań i rozpoczynamy etap wdrażania projektów we wrocławskich zespołach szkolno-przedszkolnych.
Dlaczego te działania są tak potrzebne?
Według WHO w ciągu najbliższej dekady nawet połowa populacji może zmagać się z otyłością. Otyłość dziecięca postępuje szybko także w Polsce – badania HBSC pokazują, że już co czwarty nastolatek ma nadmierną masę ciała. Problem potęgują:
- wysoki czas spędzany przed ekranem,
- dieta bogata w cukry proste i żywność ultraprzetworzoną,
- zbyt mała aktywność fizyczna,
- brak świadomości rodziców,
- brak wczesnych działań profilaktycznych.
Dr hab. Łukasz Rypicz z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu podkreśla:
Światowa Organizacja Zdrowia ostrzega, że w ciągu najbliższych 10 lat nawet połowa populacji może być dotknięta chorobą otyłościową. Dlatego właśnie teraz jest ten moment, by zdecydowanie wzmacniać działania profilaktyczne.
Trzy programy pilotażowe, które ruszają we Wrocławiu
We Wrocławiu rozpoczyna się realizacja trzech pilotażowych programów prozdrowotnych, które w praktyczny sposób mają wspierać zdrowe nawyki żywieniowe, higieniczne i ruchowe dzieci.
1. „Roślinny Market” – edukacja żywieniowa oparta na zabawie
Program skierowany do dzieci w wieku 6 i 12 lat ma promować różnorodność diety i zwiększać udział produktów roślinnych w jadłospisie. Centralnym elementem programu jest gra edukacyjna, w której dzieci zdobywają punkty za różnorodne produkty roślinne. Inspiruje to do przełamywania monotonii żywienia i odkrywania nowych smaków. Autor projektu, psychodietetyk Mikołaj Choroszyński, wyjaśnia:
Projekt łączy edukację szkolną (warsztaty) ze środowiskiem domowym (gra planszowa na lodówkę), aby osiągnąć trwałą zmianę zachowań żywieniowych nie tylko u dzieci, ale także całych rodzin.
2. Program profilaktyki próchnicy – zdrowe zęby od najmłodszych lat
Skierowany do uczniów klas pierwszych i oparty na aktywnych metodach edukacyjnych. Program obejmuje:
- naukę budowy jamy ustnej,
- higienę i profilaktykę próchnicy,
- podstawy zdrowego stylu życia,
- interaktywne zajęcia z elementami układanek,
- praktyczną naukę prawidłowego szczotkowania,
- możliwość udziału rodziców.
Dzieci, które ukończą cykl spotkań, otrzymują soniczną szczoteczkę do zębów. Jak podkreśla lek. stom. Damian Nasulicz:
Zajęcia wykorzystują różnorodne metody aktywizujące i kończą się interaktywnymi quizami sprawdzającymi zdobytą wiedzę.
3. Platforma aktywności fizycznej i monitorowania postawy – technologia w służbie zdrowia
Ten innowacyjny projekt obejmie około 1000 dzieci w wieku 4–10 lat. Łączy ruch, edukację i wczesną diagnostykę wad postawy. Oto założenia programu:
- zwiększenie realnego czasu aktywności fizycznej,
- wspólne zajęcia wspierane przez materiały dydaktyczne,
- przesiewowe badania postawy,
- narzędzia AI do samodzielnego monitorowania postawy przez rodziców.
Autor projektu,Rafał Gromka z Fundacji Connect4Kids, wyjaśnia:
Sztuczna inteligencja umożliwi rodzicom wczesne wykrywanie potencjalnych problemów rozwojowych i zbieranie danych o postawie dziecka.
Wrocław jako lider działań prozdrowotnych w Polsce
Miasto od lat realizuje projekty wspierające zdrowe odżywianie i aktywność fizyczną, co – jak zaznacza dyrektor Departamentu Edukacji Jarosław Delewski – przynosi mierzalne efekty.
Wrocław – na tle innych dużych ośrodków w Polsce – charakteryzuje się relatywnie wolnym wzrostem wskaźników związanych z nadmierną masą ciała u dzieci.
Pilotaż trzech nowych projektów w 10 zespołach szkolno-przedszkolnych jest kontynuacją tych działań.
Kampania #nabieraMYodwagi – koalicja ekspertów i instytucji
Kampania prowadzona przez Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu od ponad roku integruje środowisko akademickie, medyczne, samorządowe i NGO. Jej celem jest walka z otyłością poprzez edukację, przeciwdziałanie fake newsom i realne działania w terenie. Współpraca obejmuje m.in.:
- Urząd Marszałkowski Woj. Dolnośląskiego
- Kuratorium Oświaty we Wrocławiu
- Uniwersytet Ekonomiczny, Uniwersytet Wrocławski, AWF i ASP
- Procter & Gamble Polska
- Apteki Dr Max
- Sanepid we Wrocławiu
Kampania zainicjowała dwie ogólnopolskie konferencje w Sejmie RP, a także cykl podcastów „Rozmowy Wielkiej Wagi” nagrywanych z TOK FM.
Raport WHO – alarmujące dane o stanie zdrowia dzieci
Najświeższe dane WHO potwierdzają utrzymujący się wysoki poziom nadwagi i otyłości wśród dzieci w Europie. Co czwarte dziecko w wieku 7–9 lat ma nadwagę, a co dziesiąte choruje na otyłość. Dieta uboga w owoce i warzywa, nadmiar słodyczy i słodkich napojów, niski poziom aktywności oraz nadmierny czas przed ekranem potęgują problem.
WHO prowadzi europejską inicjatywę COSI, największy program monitorowania otyłości dziecięcej na świecie, obejmujący już 48 krajów.
Główne wnioski
- Trzy programy pilotażowe – żywieniowy, stomatologiczny i ruchowy – ruszają już w grudniu i zostaną wdrożone w 10 wrocławskich zespołach szkolno-przedszkolnych, obejmując dzieci w wieku 4–12 lat.
- Kampania #nabieraMYodwagi to szeroka koalicja łącząca uczelnie, samorządy, fundacje i instytucje publiczne, której celem jest przeciwdziałanie epidemii otyłości poprzez rzetelną edukację i działania praktyczne.
- Programy wprowadzają innowacyjne narzędzia, takie jak gra żywieniowa „Roślinny Market”, praktyczna nauka higieny jamy ustnej czy platforma monitorująca aktywność i postawę dziecka z użyciem AI.
- Raport WHO potwierdza alarmującą skalę problemu – co czwarte dziecko w Europie ma nadwagę, a co dziesiąte otyłość; niewłaściwa dieta, niska aktywność i zbyt długi czas przed ekranem pogłębiają ryzyko chorób przewlekłych.
Źródło:
- https://www.umw.edu.pl/pl/aktualnosci/nabieramyodwagi-trafia-do-szkol-i-przedszkoli
