Nowe badanie naukowców z Medical Research Council Laboratory of Medical Sciences w Londynie ujawnia, że nadmierna ilość tłuszczu trzewnego – ukrytego głęboko w jamie brzusznej, otaczającego narządy – może znacząco przyspieszać proces starzenia się serca i naczyń krwionośnych. Wyniki, opublikowane w czasopiśmie European Heart Journal, pokazują, że nie tylko ogólna masa ciała, ale przede wszystkim miejsce gromadzenia się tłuszczu ma kluczowe znaczenie dla zdrowia układu sercowo-naczyniowego.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak tłuszcz trzewny, ukryty głęboko w jamie brzusznej, wpływa na przyspieszone starzenie serca i naczyń krwionośnych.
- Dlaczego miejsce odkładania się tłuszczu jest ważniejsze niż ogólna masa ciała oraz dlaczego BMI nie jest dobrym wskaźnikiem ryzyka.
- Jakie są różnice między kobietami a mężczyznami w gromadzeniu tłuszczu i jego wpływie na zdrowie serca.
- Jakie nowe strategie leczenia i profilaktyki mogą pomóc w redukcji ryzyka i spowolnieniu starzenia układu krążenia.
Czym jest tłuszcz trzewny i dlaczego jest groźny?
Tłuszcz trzewny (wisceralny) to tkanka tłuszczowa zlokalizowana głęboko w jamie brzusznej, otaczająca organy wewnętrzne, takie jak żołądek, wątroba czy jelita. W przeciwieństwie do tłuszczu podskórnego, nie jest widoczny gołym okiem, przez co wiele osób nie zdaje sobie sprawy z jego obecności. Nawet osoby z prawidłową masą ciała mogą mieć nadmiar tłuszczu trzewnego, co czyni go szczególnie niebezpiecznym.
Naukowcy odkryli, że duże nagromadzenie tej tkanki jest ściśle związane ze stanem zapalnym w organizmie, który z kolei może przyspieszać procesy starzenia serca i naczyń krwionośnych.
Jak badano wpływ ukrytego tłuszczu na starzenie serca?
Badanie objęło 21 241 uczestników brytyjskiego Biobanku. Wykorzystano szczegółowe obrazowanie całego ciała oraz analizy serca i naczyń krwionośnych. Główną rolę odegrała sztuczna inteligencja, która analizowała obrazy, szukając oznak starzenia narządów, takich jak sztywnienie tkanek czy stany zapalne.
Każdemu uczestnikowi przypisano tzw. „wiek serca”, który następnie porównano z jego wiekiem biologicznym. Wyniki wykazały jednoznaczny związek: osoby z większą ilością tłuszczu trzewnego miały serca biologicznie „starsze” niż wynikałoby to z ich wieku kalendarzowego.
Różnice między kobietami a mężczyznami
Badanie wykazało wyraźne różnice w zależności od płci. U mężczyzn dominował typ sylwetki określany jako „jabłko” – tłuszcz gromadzący się głównie w okolicy brzucha, który okazał się szczególnie niekorzystny dla zdrowia serca.
U kobiet natomiast tłuszcz odkładający się na biodrach i udach – typ sylwetki „gruszki” – działał ochronnie, spowalniając proces starzenia serca. Dodatkowo, wysoki poziom estrogenu u kobiet przed menopauzą wiązał się z mniejszym ryzykiem przedwczesnego starzenia układu sercowo-naczyniowego.
Profesor Declan O’Regan, kierujący badaniami w MRC Laboratory of Medical Sciences, podkreślił:
Wiemy o różnicy między jabłkiem, a gruszką w tkance tłuszczowej, ale nie jest jasne, jak prowadzi ona do pogorszenia stanu zdrowia. Nasze badania pokazują, że ‘zły’ tłuszcz, ukryty głęboko wokół narządów, przyspiesza starzenie się serca. Jednak niektóre rodzaje tłuszczu mogą chronić przed starzeniem – zwłaszcza tłuszcz wokół bioder i ud u kobiet.
BMI nie jest wystarczającym wskaźnikiem zdrowia
Jednym z głównych wniosków badania jest to, że BMI (Body Mass Index) nie jest dobrym narzędziem do oceny ryzyka starzenia serca. Osoby o prawidłowym BMI mogą bowiem mieć nadmiar tłuszczu trzewnego, co stawia je w grupie podwyższonego ryzyka.
Jak zaznacza prof. O’Regan:
Wykazaliśmy również, że BMI nie jest dobrym sposobem przewidywania wieku serca, co podkreśla, jak ważne jest, aby wiedzieć, gdzie w organizmie gromadzi się tłuszcz, a nie tylko znać całkowitą masę ciała.
Wpływ hormonów i rola estrogenu
Badacze zauważyli, że estrogen u kobiet przed menopauzą pełni funkcję ochronną, spowalniając starzenie serca. Po menopauzie, kiedy poziom tego hormonu spada, ryzyko przyspieszonego starzenia wzrasta. Odkrycie to może stanowić podstawę do opracowania przyszłych terapii hormonalnych, które będą miały na celu ochronę układu sercowo-naczyniowego.
Możliwości terapeutyczne i nowe perspektywy
Naukowcy planują kolejne badania, aby sprawdzić, czy terapie farmakologiczne, takie jak inhibitory GLP-1 (np. Ozempic), mogą nie tylko wspomagać leczenie cukrzycy i otyłości, ale także spowalniać starzenie serca związane z obecnością tłuszczu trzewnego.
Profesor Bryan Williams OBE z British Heart Foundation podsumowuje:
Wiemy już, że nadmiar tłuszczu trzewnego wokół serca i wątroby może prowadzić do podwyższonego ciśnienia krwi i wysokiego poziomu cholesterolu, dlatego niepokojące jest, że może on również przyspieszać starzenie się serca i naczyń krwionośnych.
Williams podkreśla również, że zdrowa dieta i regularna aktywność fizyczna pozostają najskuteczniejszym sposobem redukcji tłuszczu trzewnego i wspierania zdrowia układu krążenia.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Badanie naukowców z MRC w Londynie na podstawie danych 21 241 uczestników wykazało, że tłuszcz trzewny przyspiesza proces starzenia serca.
- U mężczyzn dominujący typ sylwetki „jabłko” zwiększa ryzyko, natomiast u kobiet tłuszcz odkładający się na biodrach i udach („gruszka”) działa ochronnie.
- BMI nie jest miarodajnym wskaźnikiem ryzyka, dlatego kluczowe jest określanie lokalizacji tłuszczu, a nie tylko jego ilości.
- Nowe badania wskazują, że terapie, m.in. inhibitory GLP-1 (np. Ozempic), mogą wspierać profilaktykę starzenia serca, uzupełniając zdrową dietę i aktywność fizyczną.
Źródło:
- UK Research and Innovation
- European Heart Journal
