Stosowanie sterydów anaboliczno-androgennych (SAA) od lat budzi poważne obawy medyczne i społeczne. Najnowsze badanie przeprowadzone przez naukowców z Griffith University rzuca jednak nowe światło na skalę i charakter szkód związanych z ich używaniem. Wyniki wskazują, że młodsi mężczyźni – wbrew obiegowym przekonaniom – doświadczają większego i bardziej złożonego obciążenia zdrowotnego niż użytkownicy w starszym wieku. Badanie opublikowane w American Journal of Lifestyle Medicine.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego młodsi mężczyźni stosujący sterydy anaboliczno-androgenne (SAA) doświadczają większego obciążenia zdrowotnego niż użytkownicy powyżej 40. roku życia.
- Jakie problemy psychospołeczne i fizyczne występowały najczęściej, w tym gniew, depresja, wypadanie włosów i zaburzenia płodności.
- Jakie bariery w dostępie do opieki zdrowotnej napotykają młodsi użytkownicy SAA i dlaczego może to pogłębiać szkody.
- Dlaczego badacze postulują strategie ograniczania szkód dostosowane do wieku w kontekście globalnego wzrostu stosowania sterydów.
Skala badania i metodologia
Zespół badawczy przeanalizował dane 1146 mężczyzn, którzy w ciągu ostatnich 12 miesięcy przyznali się do stosowania sterydów anaboliczno-androgennych. Celem było ustalenie, czy wiek wpływa na rodzaj i złożoność doświadczanych szkód. Badacze podzielili uczestników na dwie grupy:
- mężczyzn poniżej 40. roku życia,
- mężczyzn powyżej 40. roku życia.
Analizie poddano zarówno aspekty psychospołeczne (np. zaburzenia nastroju), jak i fizyczne konsekwencje stosowania SAA, a także trudności w dostępie do systemu opieki zdrowotnej.
Młodsi mężczyźni – większe obciążenie psychospołeczne
Jednym z głównych wniosków badania jest wyraźnie większa częstość problemów psychospołecznych wśród młodszych użytkowników sterydów.
Młodzi mężczyźni, w wieku poniżej 40 lat, znacznie częściej zgłaszali problemy psychospołeczne, takie jak gniew i depresja, niż starsi mężczyźni w wieku powyżej 40 lat – powiedział pan Bonenti.
Zjawisko to ma istotne znaczenie kliniczne. Gniew, drażliwość oraz objawy depresyjne mogą prowadzić do pogorszenia relacji społecznych, zwiększonego ryzyka zachowań impulsywnych, a także współwystępowania innych zaburzeń psychicznych. Co istotne, dane wskazują, że problemy te często nie występowały w izolacji, lecz nakładały się na siebie, tworząc złożony profil szkód.
Problemy fizyczne i złożoność szkód
Oprócz obciążeń psychicznych młodsza grupa częściej zgłaszała również skutki somatyczne, takie jak:
- wypadanie włosów,
- zaburzenia płodności,
- inne objawy zaburzeń hormonalnych.
Badanie wykazało, że młodzi użytkownicy SAA częściej doświadczali wielu problemów jednocześnie. Oznacza to nie tylko większą liczbę zgłaszanych szkód, lecz także ich większą złożoność. Taki profil zwiększa ryzyko długoterminowych konsekwencji zdrowotnych, zwłaszcza w kontekście układu hormonalnego, sercowo-naczyniowego i psychicznego.
Bariery w dostępie do opieki zdrowotnej
Istotnym elementem analizy były również trudności w uzyskaniu pomocy medycznej. Młodsi mężczyźni zgłaszali większe bariery w dostępie do świadczeń zdrowotnych, szczególnie w aptekach i szpitalach.
Napotkali również większe bariery w dostępie do opieki zdrowotnej, szczególnie w aptekach i szpitalach. Te bariery w dostępie mogą pogłębić istniejące szkody, opóźniając lub uniemożliwiając udzielenie odpowiedniej opieki.
Ograniczony kontakt z systemem ochrony zdrowia może prowadzić do późniejszego rozpoznania powikłań, samoleczenia oraz korzystania z niezweryfikowanych źródeł informacji. W konsekwencji szkody zdrowotne mogą ulegać utrwaleniu i pogłębianiu.
Starsi użytkownicy – mniej i mniej złożonych szkód
W przeciwieństwie do młodszej grupy, mężczyźni powyżej 40. roku życia zgłaszali mniejszą liczbę oraz mniejszą złożoność szkód. Badacze sugerują, że może to wynikać z kilku czynników:
- bezpieczniejszego pozyskiwania substancji,
- większego doświadczenia w stosowaniu SAA,
- lepszej integracji z systemem opieki zdrowotnej,
- większej świadomości ryzyka.
Nie oznacza to jednak, że stosowanie sterydów w starszym wieku jest bezpieczne. Raczej wskazuje na odmienne wzorce zachowań i inne strategie radzenia sobie z ryzykiem.
Wiek to nie wszystko – potrzeba strategii ograniczania szkód
Autorzy podkreślają, że sam wiek nie jest jedynym czynnikiem wyjaśniającym różnice w profilach szkód.
Zamiast tego podkreślają potrzebę stosowania strategii ograniczania szkód dostosowanych do wieku, ze szczególnym uwzględnieniem młodszych mężczyzn, którzy wydają się doświadczać bardziej złożonych profili szkód i mają większe trudności z nawiązywaniem kontaktu ze służbami wsparcia – powiedział. Indywidualne podejście może usprawnić wczesną interwencję i ograniczyć długoterminowe konsekwencje zdrowotne, szczególnie w obliczu globalnego wzrostu stosowania SAA.
W kontekście rosnącej popularności sterydów anabolicznych na całym świecie, w tym poza środowiskiem sportowym, wyniki te mają istotne znaczenie dla zdrowia publicznego. Wskazują one na konieczność tworzenia programów profilaktycznych i interwencyjnych uwzględniających wiek oraz specyfikę potrzeb różnych grup użytkowników.
Konsekwencje dla polityki zdrowotnej
Wyniki badania wpisują się w realizację celu ONZ „Dobre zdrowie i dobre samopoczucie”. Podkreślają one potrzebę:
- wczesnej identyfikacji szkód psychospołecznych,
- lepszej dostępności do poradnictwa medycznego i psychologicznego,
- redukcji stygmatyzacji użytkowników SAA,
- wdrażania strategii ograniczania szkód opartych na dowodach naukowych.
Z perspektywy systemowej oznacza to konieczność współpracy między lekarzami, psychologami, farmaceutami oraz specjalistami zdrowia publicznego.
Główne wnioski
- Badanie objęło 1146 mężczyzn stosujących SAA w ciągu ostatnich 12 miesięcy i wykazało istotne różnice zależne od wieku.
- Mężczyźni poniżej 40. roku życia częściej zgłaszali złożone szkody psychospołeczne, takie jak gniew i depresja, oraz problemy fizyczne, w tym zaburzenia płodności.
- Młodsi użytkownicy napotykali większe bariery w dostępie do opieki zdrowotnej, co może opóźniać leczenie i zwiększać ryzyko długoterminowych konsekwencji.
- Autorzy wskazują na potrzebę indywidualizacji strategii ograniczania szkód, zwłaszcza wobec młodszych mężczyzn, w obliczu globalnego wzrostu stosowania SAA.
Źródło:
- https://news.griffith.edu.au/2026/02/17/younger-men-experience-more-harms-using-steroids-than-older-men/
- https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/15598276251405211
