17 grudnia 2025 r. o godz. 11:00 rozpocznie się 48. trzydniowe posiedzenie Senatu, podczas którego Izba zajmie stanowisko m.in. w sprawie ustawy budżetowej na 2026 r. W porządku obrad znajdzie się kilka ustaw, jednak to budżet państwa będzie głównym przedmiotem prac senatorów. Projekt przewiduje historycznie wysoki poziom finansowania ochrony zdrowia. Ustawa budżetowa została przyjęta przez Sejm 5 grudnia 2025 r.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Kiedy Senat zajmie się ustawą budżetową na 2026 r. i jaki jest harmonogram prac.
- Jakie środki przewidziano na ochronę zdrowia w projekcie budżetu na 2026 r.
- Jak na strukturę budżetu wpływają wydatki na obronność i świadczenia społeczne.
- Jakie są kluczowe założenia makroekonomiczne i fiskalne na 2026 r.
Posiedzenie Senatu i zakres prac Izby
Rozpoczynające się 17 grudnia posiedzenie Senatu potrwa trzy dni i obejmie kilka aktów prawnych przekazanych z Sejmu. Wśród nich najważniejsze miejsce zajmuje ustawa budżetowa na 2026 r., która określa ramy finansowe funkcjonowania państwa w kolejnym roku. Dla systemu ochrony zdrowia oznacza to nie tylko poziom finansowania świadczeń, ale także stabilność programów zdrowotnych i społecznych.
Projekt budżetu na 2026 r. opiera się na prognozie realnego wzrostu PKB o 3,5%, średniorocznej inflacji na poziomie 3,0% oraz stopie bezrobocia sięgającej 5,0% na koniec roku. Dochody budżetu państwa zaplanowano na 647,2 mld zł, a wydatki na 918,9 mld zł, co oznacza deficyt nie większy niż 271,7 mld zł.
Finanse dla ochrony zdrowia w 2026 roku
Na 2026 rok łączne planowane nakłady na ochronę zdrowia mają wynieść 247,8 mld zł, co odpowiada 6,81% PKB z 2024 r. To kolejny rok wzrostu finansowania systemu. W budżecie przewidziano m.in. zwiększenie środków na program leczenia niepłodności metodą in vitro o 100 mln zł, do poziomu 600 mln zł, oraz potrojenie finansowania telefonu zaufania – z 10 mln zł do 30 mln zł.
Inne wydatki i ich wpływ na system
Budżet 2026 utrzymuje wysoki poziom finansowania programów społecznych. Na program „Rodzina 800+” przewidziano ok. 61,7 mld zł, a na wypłatę 13. i 14. emerytury ok. 31,8 mld zł. Program „Aktywny Rodzic” ma kosztować 6 mld zł, a „Dobry Start” ok. 1,4 mld zł. Dodatkowo ok. 4,8 mld zł zaplanowano na finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne m.in. dla osób na urlopach wychowawczych i macierzyńskich.
W projekcie ustawy budżetowej na 2026 r. na finansowanie obrony narodowej zaplanowano rekordowe 200,1 mld zł. Kwota ta ma odpowiadać 4,81% PKB prognozowanego w projekcie budżetu.
Projekt przewiduje również wydatki na świadczenia emerytalne i socjalne. Waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2026 r. ma kosztować ok. 22 mld zł, a podwyższenie zasiłku pogrzebowego do 7,0 tys. zł ok. 1,2 mld zł.
Dochody państwa i zmiany podatkowe
Prognozowane dochody podatkowe w 2026 r. wyniosą 579,9 mld zł. Największą pozycją pozostaje VAT z wpływami na poziomie 341,5 mld zł, przy założeniu m.in. nominalnego wzrostu spożycia prywatnego o 6,4% oraz wejścia w życie KSeF. Wpływy z CIT oszacowano na 80,4 mld zł, uwzględniając podwyższenie stawki dla sektora bankowego. Dochody z PIT dla budżetu państwa mają wynieść 32 mld zł, przy jednoczesnym wzroście udziałów JST w PIT do 193,8 mld zł.
Istotne znaczenie dla zdrowia publicznego mają także założenia dotyczące akcyzy. W 2026 r. prognozowane dochody z tego podatku wyniosą 103,3 mld zł, m.in. w wyniku podwyższenia o 15% stawek na alkohol oraz znaczących podwyżek akcyzy na wyroby tytoniowe i e-papierosy.
Deficyt i dług publiczny w tle decyzji Senatu
Relacja państwowego długu publicznego do PKB ma wzrosnąć z 48,9% w 2025 r. do 53,8% w 2026 r., pozostając poniżej progu ostrożnościowego 55%. Z kolei dług sektora instytucji rządowych i samorządowych według definicji UE ma sięgnąć 66,2% PKB. Wzrost zadłużenia wynika m.in. z finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu oraz realizacji części pożyczkowych KPO i wysokich nakładów na obronność.
Główne wnioski
- Senat rozpocznie prace nad ustawą budżetową 17 grudnia 2025 r., a budżet na 2026 r. będzie kluczowym punktem trzydniowego posiedzenia Izby.
- Na ochronę zdrowia zaplanowano 247,8 mld zł, co odpowiada 6,81% PKB z 2024 r. i oznacza historycznie najwyższy poziom finansowania systemu.
- Wydatki na obronę narodową wyniosą 200,1 mld zł, czyli 4,81% PKB, co istotnie wpływa na całą strukturę budżetu państwa.
- Stałe wydatki socjalne pozostają wysokie, w tym 22 mld zł na waloryzację emerytur i rent oraz ok. 1,2 mld zł na podwyższony zasiłek pogrzebowy.
Źródło:
- https://www.senat.gov.pl/aktualnoscilista/art,17261,48-posiedzenie-senatu-zapowiedz.html
- https://www.gov.pl/web/finanse/sejm-przyjal-ustawe-budzetowa-na-2026-rok
