W Pałacu Prezydenckim odbył się szczyt medyczny „Na ratunek ochronie zdrowia”. Prezydent Karol Nawrocki podsumował obrady, mówiąc o najpoważniejszym kryzysie finansowym w systemie od lat, narastających ograniczeniach w dostępności świadczeń oraz zagrożeniach wynikających z projektowanych cięć. Zapowiedział, że państwo musi reagować, a jego decyzje będą miały charakter zarówno systemowy, jak i doraźny. Jednocześnie ogłosił, że podpisał ustawę o Funduszu Medycznym, mimo że nazwał ją „zabraniem pieniędzy”, uzasadniając podpis koniecznością zapewnienia stabilności finansowania ochrony zdrowia.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zagrożenia dla pacjentów i systemu ochrony zdrowia wskazał prezydent Karol Nawrocki.
- Czy prezydent podpisał ustawę o Funduszu Medycznym i jak to wytłumaczył.
- Jakie działania systemowe i doraźne zapowiedziała Kancelaria Prezydenta.
- Jakie postulaty zgłosiły samorządy zawodów medycznych podczas szczytu.
- Jak Ministerstwo Zdrowia odniosło się do kryzysu finansowego i organizacyjnego.
Otwarcie: zdrowie nie może być zakładnikiem polityki
Prezydent zaznaczył, że państwo musi reagować, gdy docierają informacje o ograniczaniu dostępu do świadczeń. Wskazał, że zdrowie nie może zależeć od sporów politycznych, a celem dzisiejszej debaty jest rozpoznanie skali problemów i przygotowanie zadań dla rządu. Jak mówił, spotkanie ma charakter ratunkowy, bo kryzys finansowy i organizacyjny systemu nie pozwala na dalsze odkładanie decyzji. Według niego istotne jest ustalenie, czy napływające sygnały o przesuwaniu zabiegów i zamykaniu oddziałów odzwierciedlają rzeczywistość.
Prezydent: „Musiałem zareagować, nie mogłem być obojętny”
W wystąpieniu zwrócił uwagę, że reakcja była konieczna, bo pacjenci nie mogą ponosić kosztu sporów dotyczących finansów. Wyjaśnił, że zwołał dzisiejszy szczyt w odpowiedzi na prośby środowisk medycznych, a jego celem jest rzetelna debata, która zakończy się konkretnym zestawem zadań dla rządu. Wskazał, że najważniejsze są efekty, a nie tempo politycznych deklaracji. Dodał, że cieszy się, iż strona rządowa znalazła czas na rozmowę — uznając to za pozytywny sygnał w trudnej sytuacji.
Ministerstwo Zdrowia reprezentuje wiceminister Maciejewski
W obradach uczestniczył wiceminister Tomasz Maciejewski. Prezydent nie ukrywał jednak lekkiego rozczarowania brakiem obecności ministry zdrowia. Zaznaczył, że zdrowie powinno jednoczyć, a obecność kierownictwa resortu byłaby ważnym gestem. Zapowiedział, że oczekuje pełnych stanowisk rządu, w tym precyzyjnych informacji o bieżącej sytuacji w szpitalach i planowanych działaniach, które miałyby ustabilizować system.
Dylematy finansowe: 14 mld zł w 2025 r., 23 mld zł w 2026 r.
Podczas wystąpienia prezydent odwołał się do prognoz dotyczących finansowania systemu ochrony zdrowia. Wskazał, że luka obecnego roku przekracza 14 mld zł, a przyszłoroczna – jeśli nie zostaną podjęte działania – może sięgnąć 23 mld zł. Podkreślił, że utrzymywanie takiego stanu prowadzi do realnych konsekwencji: ograniczania przyjęć, przesuwania terminów leczenia i zamykania oddziałów, w tym położniczych.
Ustawa o Funduszu Medycznym: prezydent podpisał ustawę
Podczas spotkania prezydent sam odniósł się do ustawy dotyczącej Funduszu Medycznego. Ocenił, że zmiana oznacza faktyczne przesunięcie środków, co nazwał „zabraniem pieniędzy” z funduszu. Jednocześnie podpisał ustawę. Wyjaśnił, że w obecnej sytuacji system ochrony zdrowia potrzebuje stabilności, a kierowanie dokumentu do ponownego rozpatrzenia oznaczałoby dalsze opóźnienia w podejmowaniu niezbędnych decyzji.
Najważniejsze wątki, które prezydent poruszył w dalszej części wystąpienia
Prezydent, kontynuując swoje wystąpienie podczas trwającego szczytu „Na ratunek ochronie zdrowia”, odniósł się do szeregu planowanych lub zapowiadanych działań rządu, które – jak zaznaczył – budzą jego poważne obawy. Podkreślił, że w obecnej sytuacji szczególnie ważna jest przejrzystość procesów decyzyjnych i przestrzeganie ścieżki ustawowej.
Nie będzie zgody prezydenta na prywatyzację
Prezydent jednoznacznie zaznaczył, że nie zaakceptuje żadnych działań prowadzących do prywatyzacji publicznej ochrony zdrowia. Wskazał, że dostępność świadczeń musi zostać utrzymana na poziomie gwarantującym bezpieczeństwo pacjentów.
Prezydent o cięciach w ochronie zdrowia
Prezydent odniósł się do dokumentu z 29 października o oszczędnościach w ochronie zdrowia. Nawrocki wskazał pięć elementów, które budzą jego najpoważniejszy niepokój, podkreślając, że wszystkie mogą zostać wprowadzone z pominięciem ścieżki ustawowej.
Na początku odniósł się do zapowiadanych oszczędności w świadczeniach, w tym w zabiegach usuwania zaćmy. W jego ocenie ograniczanie tego typu procedur byłoby klasycznym przykładem szukania oszczędności kosztem pacjentów, co wzbudza jego sprzeciw.
W swoim wystąpieniu prezydent odniósł się również do sygnałów o ograniczaniu finansowania szpitali powiatowych. Podkreślił, że odbiera to jako „zabieranie pieniędzy” tym placówkom. Przypomniał, że jest prezydentem wszystkich szpitali, a jednostki powiatowe pełnią kluczową funkcję w systemie i nie są kulą u nogi.
Prezydent wskazał na swoje zaniepokojenie możliwym wprowadzeniem limitów w programie darmowych leków. Zwrócił uwagę, że projekt miał poprawić dostępność do farmakoterapii, a wszelkie ograniczenia godziłyby w pacjentów przewlekle chorych i osoby starsze, czyli tych najbardziej potrzebujących.
Odnosząc się do kwestii wynagrodzeń medyków, zaznaczył, że niejasne zapowiedzi dotyczące waloryzacji budzą jego poważne wątpliwości. W ocenie prezydenta personel medyczny potrzebuje przewidywalności i nie zgodzi się na przesunięcie podwyżek.
Kolejnym punktem jego wystąpienia była kwestia finansowania posiłków dla pacjentów. Prezydent stwierdził, że program w jego ocenie był sukcesem i nie powinno się go kończyć.
Pytanie o odpowiedzialność i stan finansów publicznych
Prezydent zwrócił uwagę, że źródłem problemów systemu ochrony zdrowia jest kondycja finansów państwa. Wprost postawił pytanie, czy ktokolwiek ponosi odpowiedzialność za obecny stan. Odniósł się także do działań ministra finansów – według prezydenta sytuacja wymaga jasnej odpowiedzi, czy wymagana jest zmiana na tym stanowisku.
Po prezydencie głos zabrali przedstawiciele związków i samorządów
Po wystąpieniu prezydenta głos zabrali przedstawiciele związków zawodowych i samorządów medycznych, w tym m.in. lekarzy, pielęgniarek, ratowników, diagnostów laboratoryjnych i fizjoterapeutów. Każda z organizacji zwracała uwagę na inne obszary zagrożeń.
Jako pierwszy przemawiał prezes NRL Łukasz Jankowski. Mówił o narastających problemach finansowych, nierównym dostępie do opieki, zadłużaniu szpitali w parabankach oraz stopniowym zamykaniu placówek. Sprzeciwił się szukaniu oszczędności w wynagrodzeniach medyków i zaapelował o jeden, kameralny szczyt z realną debatą.
Następnie prezes NIPiP Mariola Łodzińska zwróciła uwagę na potrzebę uregulowania urlopu na poratowanie zdrowia, nierówności płacowe, bezpieczeństwo pracy, starzenie się kadry, relokacje pielęgniarek oraz zamykanie oddziałów położniczo-ginekologicznych.
Prezes ratowników medycznych Mateusz Komza mówił o konieczności zwiększenia nakładów finansowych, dramatycznej sytuacji na SOR-ach i zapaści w dyspozytorniach. Podkreślił, że większość pacjentów trafia na SOR niepotrzebnie, co paraliżuje pracę zespołów.
Prezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych Monika Pintal-Ślimak odniosła się m.in. do ustawy o badaniach genetycznych, apelując do prezydenta o jej akceptację.
Prezeska KRF Agnieszka Stępień wskazała na długie kolejki do fizjoterapeutów i niewykorzystany potencjał zawodowy. Zaapelowała o bezpośredni dostęp pacjenta do fizjoterapeuty, rozwój wizyt domowych i wzmocnienie fizjoprofilaktyki.
Wystąpienie wiceministra Tomasza Maciejewskiego
Wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski podkreślił, że dobrze, iż resort działa „apolitycznie” i kieruje się myśleniem „ponad podziałami”, co – jak wskazał – ułatwia współpracę ze środowiskami medycznymi. Zwrócił uwagę, że wiele działań, o których mówili uczestnicy, jest już realizowanych, choć nie wszystkie są widoczne na co dzień, jak choćby projekty związane z cyfryzacją. Działania będą prezentowane dopiero po ukończeniu.
Maciejewski podziękował za deklarowaną wolę przeprowadzenia głębokiej reformy, wskazując, że przez 30 lat system był jedynie łatany, a zmiana jednego elementu często pogarszała sytuację w innym obszarze. Podkreślił, że nie da się „fizycznie wypełnić wszystkiego w pełnym zakresie”, dlatego planując reformę, trzeba pamiętać o realnych możliwościach systemu.
Z zadowoleniem przyjął fakt, że uczestnicy zwrócili uwagę na równość płacenia składki zdrowotnej i dyskusję o jej wysokości – jak podkreślił, dotąd takie uwagi nie były formułowane. Odniósł się także do potrzeby dzielenia się kompetencjami zawodów medycznych, szczególnie w okresie niedoborów kadrowych. Zapowiedział, że za trzy lata liczba lekarzy powinna być wystarczająca, aby stosować właściwe normy czasu pracy.
Na zakończenie zaznaczył, że Ministerstwo Zdrowia jest gotowe współpracować z każdym partnerem, w tym z nowo powołaną przez prezydenta Radą Zdrowia, ponieważ tylko wspólna praca pozwoli osiągnąć trwały efekt reform.
Podsumowanie prezydenta Karola Nawrockiego
Prezydent Karol Nawrocki podziękował uczestnikom szczytu, podkreślając, że dialog jest największą wartością dzisiejszego spotkania. Zaznaczył, że gdyby rozmowa odbyła się wcześniej, a nie dopiero po piśmie z 29 października skierowanym przez minister zdrowia do ministra finansów, nie doszłoby do tej sytuacji, bo – jak stwierdził – „państwo macie wiele do powiedzenia o bieżących sprawach, a nikt was przez długi czas nie wysłuchał”. Ocenił, że dialog może stać się gwarancją zmian systemowych, a Polska „dojrzała do momentu, w którym konieczne jest konstrukcyjne i systemowe podejście do reformy”. Podkreślił, że szczyt ma charakter ratunkowy, bo polska ochrona zdrowia „nie była jeszcze w takiej sytuacji”, a to, co zbudowano przez trzy dekady, „w ciągu dwóch lat zostało zdewastowane”.
Prezydent zapowiedział, że dzisiejsza dyskusja zostanie opracowana w Kancelarii Prezydenta i Radzie Zdrowia, a następnie przekazana rządowi w formie rekomendacji.
Wskazał też, co najmocniej poruszyło go w wypowiedziach uczestników. Wśród pozytywów wymienił wysoki poziom cyfryzacji polskiej ochrony zdrowia, zazdrość ze strony zachodnich państw oraz świetnie wykształconych polskich medyków. Podkreślił, że są to zasoby, które po reformie mogą być fundamentem silnego systemu. Jednocześnie zauważył, że w ostatnich miesiącach zamiast dialogu „zaproponowano środowiskom konflikt”, przywołując słowa Mateusza Komzy: „prosimy, aby nas nie konfliktować”.
Prezydent zwrócił uwagę na dramatyczną sytuację finansową i podkreślił, że, nie powinniśmy oszczędzać nawet wtedy, gdybyśmy mieli dobry system zdrowia. Zapowiedział dwa kierunki działań dla Kancelarii:
- systemowe – nowa ustawa zwiększająca nakłady na zdrowie,
- doraźne – stabilne finansowanie bieżące i utrzymanie w 2026 r. wszystkich dotychczasowych mechanizmów, które poprawiły funkcjonowanie systemu. Podkreślił, że prezydent Polski nie może się zgodzić, by te mechanizmy w 2026 r. przestały istnieć.
Za najważniejszą sprawę doraźną uznał ustawę o minimalnym wynagrodzeniu w ochronie zdrowia. Przytoczył słowa Krystyny Ptok, która nazwała próbę jej zmiany „zamachem na prawa nabyte pracowników”. Prezydent podkreślił, że regulacja ta jest gwarancją spokoju społecznego, a „my chcemy spokoju społecznego”.
Wspomniał także o rozwoju terapii chorób rzadkich oraz rozszerzeniu Funduszu Medycznego o trzy subfundusze, określając to jako sukces swój, Zbigniewa Boguckiego i prof. Czuaderny.
– Z tej dyskusji wyniosę takie przekonanie, że wszyscy jesteśmy zwolennikami zmian systemowych, Kancelaria Prezydenta będzie do takich zmian inspirowała – mówił prezydent powoli kończąc spotkanie.
Zapewnił, że rozwiązania będą wypracowywane w dialogu ze środowiskami medycznymi i pacjentów. Podkreślił również, że na wszystkie zagrożenia doraźne będzie reagował „w sposób kompromisowy”, wskazując jako dowód podpis ustawy o Funduszu Medycznym. Prezydent na koniec powiedział, że zdrowie pacjentów jest dla niego najważniejsze.
– W kwestii systemowej i doraźnej możecie liczyć na Prezydenta RP, a ja chciałbym bardzo liczyć na Was – zakończył Karol Nawrocki.
Główne wnioski
- 14 mld zł i 23 mld zł – takie luki finansowe w ochronie zdrowia wskazał prezydent jako kluczowe wyzwania wymagające natychmiastowych decyzji.
- Prezydent podpisał ustawę o Funduszu Medycznym, uznając, że stabilność finansowania jest konieczna mimo zastrzeżeń do konstrukcji ustawy.
- Pięć obszarów zagrożeń (m.in. cięcia świadczeń, szpitale powiatowe, darmowe leki, wynagrodzenia) według prezydenta może być wprowadzonych poza ścieżką ustawową i wymaga nadzoru.
- Prezydent zapowiedział dwa kierunki działań: reformę systemową oraz doraźną stabilizację finansowania, w tym utrzymanie mechanizmów obowiązujących także w 2026 r.
