Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak zwróciła się do Ministry Zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy z apelem o analizę obowiązujących przepisów dotyczących ochrony dzieci przed biernym paleniem oraz narażeniem na aerozole z papierosów elektronicznych i innych produktów nikotynowych. W piśmie z 22 lipca 2026 r. wskazała, że mimo obowiązujących zakazów problem nadal stanowi istotne zagrożenie dla zdrowia najmłodszych. RPD poprosiła również resort o przedstawienie stanowiska oraz informacji o planowanych działaniach legislacyjnych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła się do Ministerstwa Zdrowia.
- Jakie zagrożenia dla zdrowia dzieci wiążą się z biernym paleniem i aerozolami z e-papierosów.
- Jakie przepisy obowiązują w wybranych krajach Europy w zakresie ochrony dzieci przed biernym paleniem.
- O jakie informacje i działania legislacyjne RPD zwróciła się do resortu zdrowia.
RPD apeluje o analizę przepisów
W wystąpieniu skierowanym do Ministry Zdrowia Monika Horna-Cieślak zwróciła uwagę, że Ministerstwo Zdrowia prowadzi działania na rzecz ograniczenia dostępności wyrobów nikotynowych dla dzieci i młodzieży. Jednocześnie oceniła, że przepisy dotyczące ochrony przed biernym paleniem powinny być stale analizowane i dostosowywane do nowych wyzwań związanych z pojawianiem się kolejnych produktów zawierających nikotynę oraz wyrobów beznikotynowych.
Rzeczniczka poprosiła o przeanalizowanie tego zagadnienia w kontekście dalszych prac legislacyjnych oraz o przedstawienie stanowiska resortu dotyczącego ochrony małoletnich przed biernym paleniem.
Bierne palenie nadal stanowi zagrożenie dla dzieci
W piśmie RPD przypomniała, że bierne palenie polega na wdychaniu zarówno dymu z tlącego się papierosa, jak i dymu wydychanego przez osobę palącą. RPD wskazuje, że strumień boczny dymu zawiera wyższe stężenia części substancji toksycznych niż dym wdychany bezpośrednio przez palacza.
Jak podkreśliła, ekspozycja na dym tytoniowy i aerozole emitowane przez wyroby nikotynowe wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorób układu oddechowego i krążenia, nowotworów, astmy czy zapalenia ucha środkowego. W przypadku najmłodszych dzieci może prowadzić również do zaburzeń rozwoju płuc, zaburzeń rozwoju psychoruchowego oraz zwiększać ryzyko zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej.
Rzeczniczka przypomina również, że według Światowej Organizacji Zdrowia narażenie na wtórny dym tytoniowy pozostaje jedną z przyczyn zgonów, zachorowań i niepełnosprawności w Unii Europejskiej, a dzieci i młodzież należą do grup szczególnie narażonych na jego skutki.
RPD przypomina o zobowiązaniach Polski
W wystąpieniu wskazała, że Polska jest stroną Ramowej konwencji WHO o ograniczeniu użycia tytoniu. Dokument zobowiązuje państwa do zapewnienia skutecznej ochrony przed wtórnym dymem tytoniowym m.in. w miejscach pracy, transporcie publicznym i pomieszczeniach zamkniętych.
Monika Horna-Cieślak odwołała się również do zaleceń Rady Unii Europejskiej z 3 grudnia 2024 r., które zachęcają państwa członkowskie do rozszerzania środowisk wolnych od dymu tytoniowego i aerozoli, szczególnie tam, gdzie przebywają dzieci i młodzież.
Przykłady zmian w innych krajach Europy
Rzeczniczka wskazała rozwiązania obowiązujące już w części państw europejskich.
Od 1 lipca 2025 r. Francja zakazała palenia m.in. na plażach, w parkach, ogrodach publicznych, na przystankach autobusowych, terenach wokół szkół, placach zabaw oraz stadionach, czyli w miejscach, gdzie przebywają dzieci.
We Włoszech obowiązuje zakaz palenia w samochodach przewożących osoby poniżej 18. roku życia. Podobne przepisy funkcjonują na Litwie.
Z kolei Belgia od 1 stycznia 2025 r. zakazała sprzedaży jednorazowych e-papierosów oraz rozszerzyła strefy wolne od dymu m.in. na place zabaw, stadiony, ogrody zoologiczne i parki rozrywki.
RPD zwróciła również uwagę, że Hiszpania rozważa rozszerzenie zakazu palenia na kolejne przestrzenie publiczne, natomiast w Niemczech, Holandii i Szwecji część ograniczeń obowiązuje na poziomie lokalnym.
Ministerstwo Zdrowia ma przedstawić stanowisko
Na zakończenie wystąpienia Monika Horna-Cieślak zwróciła się do Ministry Zdrowia z prośbą o przedstawienie stanowiska dotyczącego ochrony dzieci przed biernym paleniem oraz przekazanie informacji o działaniach już realizowanych lub planowanych w zakresie zmian legislacyjnych.
Główne wnioski
- 22 lipca 2026 r. Monika Horna-Cieślak zwróciła się do Ministry Zdrowia z apelem o analizę przepisów dotyczących ochrony dzieci przed biernym paleniem i aerozolami z wyrobów nikotynowych.
- RPD wskazuje na zagrożenia zdrowotne, takie jak choroby układu oddechowego i krążenia, astma, zaburzenia rozwoju płuc oraz zwiększone ryzyko zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej u najmłodszych.
- W piśmie przywołano rozwiązania z innych państw Europy, m.in. Francji, Belgii, Włoch i Litwy, które rozszerzyły ograniczenia dotyczące palenia w miejscach przebywania dzieci.
- Ministerstwo Zdrowia zostało poproszone o przedstawienie stanowiska oraz informacji o realizowanych i planowanych działaniach legislacyjnych w tym obszarze.
Źródło:
- https://brpd.gov.pl/2026/07/22/rpd-apeluje-do-ministerstwa-zdrowia-o-wzmocnienie-ochrony-dzieci-przed-biernym-paleniem/
