Regularna aktywność fizyczna od dawna uznawana jest za jeden z kluczowych filarów zdrowego stylu życia. Nowe badanie naukowców z Australii pokazuje jednak jeszcze wyraźniej, jak duże znaczenie może mieć ruch w średnim wieku dla długoterminowego zdrowia kobiet. Wyniki opublikowane w czasopiśmie PLOS Medicine wskazują, że kobiety, które konsekwentnie spełniają zalecenia dotyczące aktywności fizycznej w tym okresie życia, mogą zmniejszyć ryzyko przedwczesnej śmierci nawet o połowę. Badanie przeprowadzone przez zespół kierowany przez Binh Nguyen z University of Sydney dostarcza jednych z najbardziej szczegółowych danych dotyczących długoterminowego wpływu aktywności fizycznej na zdrowie kobiet.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego regularna aktywność fizyczna w średnim wieku może znacząco zmniejszać ryzyko przedwczesnej śmierci u kobiet.
- Jak wyglądało wieloletnie badanie obejmujące ponad 11 tysięcy uczestniczek w Australii.
- Jakie znaczenie dla zdrowia ma przestrzeganie zaleceń dotyczących co najmniej 150 minut umiarkowanej lub intensywnej aktywności fizycznej tygodniowo.
- Dlaczego wyniki badań wskazują na szczególną rolę aktywności fizycznej w profilaktyce chorób układu krążenia i nowotworów.
Wieloletnie badanie zdrowia kobiet
Analiza opierała się na danych pochodzących z projektu Australian Longitudinal Study on Women’s Health. W badaniu wzięło udział 11 169 kobiet urodzonych w latach 1946–1951. Uczestniczki były obserwowane przez ponad dwie dekady – od 1996 do 2019 roku. W tym czasie kobiety wypełniały ankiety dziewięć razy, średnio co trzy lata. Pozwoliło to naukowcom przeanalizować zmiany w poziomie aktywności fizycznej na przestrzeni wielu lat, a nie jedynie w pojedynczym momencie życia.
Badacze skupili się przede wszystkim na tym, jak często kobiety spełniały zalecenia dotyczące aktywności fizycznej opracowane przez World Health Organization. Zgodnie z tymi wytycznymi dorośli powinni wykonywać co najmniej 150 minut umiarkowanej lub intensywnej aktywności fizycznej tygodniowo (MVPA – moderate to vigorous physical activity).
Regularny ruch a ryzyko śmierci
Najważniejszy wniosek z badania jest jednoznaczny. Kobiety, które konsekwentnie spełniały zalecenia dotyczące aktywności fizycznej, miały o połowę niższe ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny w porównaniu z kobietami, które pozostawały nieaktywne. Wyniki przedstawiają się bardzo wyraźnie także w wartościach bezwzględnych:
- 5,3% – odsetek zgonów w grupie kobiet regularnie aktywnych fizycznie
- 10,4% – odsetek zgonów wśród kobiet, które konsekwentnie nie podejmowały aktywności fizycznej
Oznacza to, że utrzymywanie odpowiedniego poziomu ruchu w średnim wieku może mieć istotny wpływ na długość życia.
Potencjalny wpływ na choroby serca i nowotwory
Naukowcy przeanalizowali także związek aktywności fizycznej z konkretnymi przyczynami zgonów. Wyniki sugerują, że korzyści mogą być szczególnie widoczne w przypadku chorób układu krążenia oraz nowotworów.
Chociaż w tych analizach odnotowano podobny lub nawet silniejszy efekt ochronny, autorzy badania podkreślają, że liczba zgonów z tych przyczyn była mniejsza. Z tego powodu pewność statystyczna wyników była niższa, a dalsze badania są potrzebne do pełnego potwierdzenia tych zależności.
Czy aktywność fizyczną można rozpocząć później?
Interesującym pytaniem była również możliwość osiągnięcia podobnych korzyści zdrowotnych przez osoby, które rozpoczynają regularną aktywność dopiero w późniejszym wieku.
Badacze analizowali scenariusze rozpoczęcia aktywności fizycznej około 55., 60. lub 65. roku życia. W tym przypadku wyniki okazały się mniej jednoznaczne. Dane sugerowały pewne korzyści zdrowotne, jednak dowody były bardziej niepewne, dlatego trudno wyciągnąć jednoznaczne wnioski.
Ograniczenia badania
Autorzy badania podkreślają również kilka istotnych ograniczeń analizy. Po pierwsze, poziom aktywności fizycznej był deklarowany przez uczestniczki w ankietach, co może prowadzić do pewnych błędów pomiarowych.
Po drugie, badana grupa mogła nie być w pełni reprezentatywna dla wszystkich kobiet w średnim wieku w Australii, co może ograniczać możliwość przeniesienia wyników na inne populacje. Mimo tych ograniczeń badanie dostarcza cennych danych, ponieważ analizowało długoterminowe zmiany stylu życia, a nie jedynie pojedynczy pomiar aktywności fizycznej.
Dlaczego aktywność w średnim wieku jest tak ważna?
Autorzy badania podkreślają, że wyniki wpisują się w rosnącą liczbę dowodów wskazujących na ogromne znaczenie aktywnego stylu życia. Jak wskazują badacze:
Badanie to potwierdza rosnącą liczbę dowodów na to, że prowadzenie aktywnego trybu życia w średnim wieku przynosi korzyści zdrowotne.
Z kolei Binh Nguyen podkreśla:
Utrzymywanie aktywności fizycznej w średnim wieku może mieć realny wpływ na zdrowie kobiet w dłuższej perspektywie. Nasze badanie pokazuje, że utrzymanie zalecanego poziomu aktywności fizycznej przez wiele lat pomaga chronić przed przedwczesną śmiercią.
Główne wnioski
- Regularna aktywność fizyczna w średnim wieku może zmniejszyć ryzyko przedwczesnej śmierci u kobiet o około 50%.
- Badanie objęło 11 169 kobiet obserwowanych przez ponad 20 lat w ramach Australian Longitudinal Study on Women’s Health.
- Kobiety spełniające zalecenia WHO dotyczące co najmniej 150 minut aktywności fizycznej tygodniowo miały znacznie niższą śmiertelność.
- Aktywność fizyczna może również zmniejszać ryzyko chorób układu krążenia i niektórych nowotworów.
Źródło:
- https://journals.plos.org/plosmedicine/article?id=10.1371/journal.pmed.1004976
