Ministerstwo Zdrowia opublikowało 16 stycznia 2026 r. komunikat zawierający wykaz produktów leczniczych, które nie będą finansowane w ramach procedury ratunkowego dostępu do technologii lekowych (RDTL). Lista obejmuje 89 leków i szczegółowo wskazuje sytuacje kliniczne, w których nie ma możliwości uzyskania finansowania. Resort jednocześnie potwierdził prawo pacjentów do kontynuacji terapii rozpoczętej przed wejściem wykazu w życie – pod warunkiem udokumentowanej skuteczności leczenia.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie 89 leków znalazło się na liście wyłączonej z finansowania RDTL.
- Dlaczego Ministerstwo Zdrowia ogranicza możliwość finansowania wybranych terapii.
- Kiedy pacjent może kontynuować leczenie rozpoczęte przed publikacją wykazu.
- Jak działa mechanizm RDTL i jakie warunki musi spełnić lek, aby mógł zostać objęty finansowaniem.
89 leków poza finansowaniem RDTL – zakres zmian
W ogłoszonym wykazie umieszczono 89 produktów leczniczych wraz ze wskazaniami, w których finansowanie w ramach RDTL jest wykluczone. Lista obejmuje zarówno preparaty stosowane w onkologii, neurologii, chorobach rzadkich, jak i leki immunologiczne czy przeciwzapalne.
Wśród przykładów znalazły się m.in.:
- Adynovi (rurioctocog alfa pegolum) – w profilaktyce krwawień u dzieci <12 r.ż. z hemofilią A i B (D66, D67).
- Afinitor (everolimus) – w terapii zaawansowanego raka piersi (C50).
- Aimovig (erenumab) – w przewlekłej migrenie (G43).
- Ajovy (fremanezumab) – w migrenie epizodycznej (G43).
- Bavencio (awelumab) – w leczeniu raka nerki (C64), w ściśle określonych warunkach klinicznych.
- Berinert 2000 i 3000 – w profilaktyce HAE (D84.1) poza określonymi grupami pacjentów, m.in. kobietami w ciąży.
- Brineura (cerliponase alfa) – w leczeniu lipofuscynozy neuronalnej typu 2 (E75.4).
- Calquence (akalabrutynib) – w chłoniakach B-komórkowych (C82, C83, C85) w konkretnych liniach leczenia.
Pełna lista dostępna jest pod linkiem: https://www.gov.pl/web/zdrowie/komunikat-ministra-zdrowia-w-sprawie-produktow-leczniczych-niepodlegajacych-finansowaniu-w-ramach-procedury-ratunkowego-dostepu-do-technologii-lekowych22
Kontynuacja terapii możliwa po udokumentowaniu skuteczności
Resort zdrowia zaznaczył, że pacjenci, którzy rozpoczęli leczenie jednym z produktów wymienionych w wykazie przed dniem wejścia komunikatu w życie, mają prawo kontynuować terapię. Warunkiem jest przedstawienie dowodów skuteczności leczenia, które świadczeniodawca musi przekazać do właściwego oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia. Komunikat zacznie obowiązywać 7 dni po publikacji.
Dlaczego RDTL nie obejmuje wszystkich leków?
Mechanizm RDTL ma umożliwiać czasowe sfinansowanie terapii w sytuacjach, gdy pacjent nie ma innej opcji terapeutycznej. Z tego powodu konieczne jest precyzyjne określanie, które produkty i w jakich wskazaniach mogą być finansowane, a które tego kryterium nie spełniają.
Jak działa RDTL?
Ratunkowy Dostęp do Technologii Lekowych funkcjonuje w ramach jasno określonego budżetu. Pula środków na RDTL wynosi 3% sumy kwot przeznaczonych na finansowanie leków i środków specjalnego przeznaczenia żywieniowego stosowanych w programach lekowych oraz w chemioterapii. To stały limit, którego przekroczenie nie jest możliwe.
Aby lek mógł być rozliczany w RDTL, muszą zostać spełnione dwa warunki łącznie:
- produkt ma pozwolenie na dopuszczenie do obrotu w Polsce,
- jest faktycznie dostępny w krajowym obrocie.
Procedura nie obejmuje leków sprowadzanych w ramach importu docelowego ani produktów czasowo dopuszczonych decyzją Ministra Zdrowia.
Zgoda na leczenie w ramach RDTL przyznawana jest na maksymalnie 3 miesiące lub 3 cykle terapii, z możliwością przedłużenia po potwierdzeniu skuteczności. Na etapie wdrażania leczenia konieczna jest pozytywna opinia konsultanta wojewódzkiego lub krajowego właściwego dla rozpoznania. Kontynuacja odbywa się poprzez zgłoszenie lekarza prowadzącego do oddziału NFZ, który otrzymuje również informację o wynikach leczenia.
Finansowanie terapii w RDTL odbywa się w formie dotacji celowej przekazywanej świadczeniodawcy przez NFZ.
Główne wnioski
- Na liście RDTL znalazło się 89 leków, dla których wskazano konkretne sytuacje kliniczne wykluczające finansowanie, m.in. Adynovi, Afinitor, Aimovig, Ajovy czy Bavencio.
- Pacjenci mogą kontynuować wcześniej rozpoczęte leczenie, jeśli świadczeniodawca potwierdzi skuteczność terapii i zgłosi ją do właściwego oddziału NFZ.
- Budżet RDTL wynosi 3% środków przeznaczonych na leki w programach lekowych i chemioterapii, co ogranicza liczbę terapii możliwych do sfinansowania w trybie ratunkowym.
- Aby lek mógł być rozliczony w RDTL, musi mieć dopuszczenie do obrotu w Polsce i realną dostępność na rynku; procedura nie obejmuje importu docelowego i produktów dopuszczonych czasowo.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/zdrowie/komunikat-ministra-zdrowia-w-sprawie-produktow-leczniczych-niepodlegajacych-finansowaniu-w-ramach-procedury-ratunkowego-dostepu-do-technologii-lekowych22
