Polskie Towarzystwo Psychologiczne popiera ustawowe uregulowanie zawodu psychoterapeuty, ale przedstawia własne warunki dotyczące kształcenia, nadzoru i odpowiedzialności zawodowej. PTP chce m.in. jednolitych standardów szkolenia podyplomowego, jawnego rejestru psychoterapeutów, systemu odpowiedzialności zawodowej oraz uznania psychoterapii za świadczenie zdrowotne. Towarzystwo opowiada się również za powiązaniem dostępu do zawodu z odpowiednim wykształceniem wyższym i obowiązkiem uzupełnienia kompetencji przez absolwentów innych kierunków.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Ilw postulatów dotyczących regulacji zawodu psychoterapeuty przedstawiło Polskie Towarzystwo Psychologiczne.
- Jakie wykształcenie i kompetencje powinny być wymagane od psychoterapeutów według PTP.
- Dlaczego Towarzystwo chce jawnego rejestru psychoterapeutów i systemu odpowiedzialności zawodowej.
- Jak PTP proponuje umiejscowić psychoterapię w systemie ochrony zdrowia.
PTP popiera ustawową regulację zawodu psychoterapeuty
Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Psychologicznego uznał systemowe uregulowanie psychoterapii za potrzebne ze względu na jej bezpośredni wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo pacjentów. Zdaniem organizacji przepisy powinny określić zasady wykonywania zawodu, kształcenia oraz nadzoru nad praktyką psychoterapeutyczną.
PTP deklaruje jednocześnie gotowość do udziału w dalszych pracach nad regulacją. Towarzystwo chce, aby przy tworzeniu przepisów wykorzystano zarówno dorobek nauk psychologicznych, jak i doświadczenie psychologii klinicznej, psychoterapii oraz psychiatrii.
Organizacja zwraca też uwagę na sposób prowadzenia debaty wokół projektu. Według PTP spór powinien dotyczyć argumentów, danych i proponowanych rozwiązań, a nie kompetencji czy cech osób prezentujących odmienne stanowiska.
W stanowisku Polskie Towarzystwo Psychologiczne przedstawiło 11 postulatów, które jego zdaniem powinny zostać uwzględnione podczas dalszych prac nad regulacją.
Psychoterapia ma pozostać wielonurtowa
Jednym z głównych założeń stanowiska jest zachowanie wielonurtowego charakteru psychoterapii. PTP wymienia podejścia poznawczo-behawioralne, psychodynamiczne i psychoanalityczne, humanistyczno-egzystencjalne, systemowe oraz integracyjne.
Zdaniem Towarzystwa ustawa nie powinna prowadzić do uprzywilejowania jednego modelu psychoterapii. Poszczególne podejścia różnią się zakresem zgromadzonych dowodów naukowych, jednak PTP nie traktuje tego jako podstawy do ich automatycznego wykluczania. Oczekuje natomiast gotowości do empirycznej weryfikacji metod zgodnie z wysokimi standardami metodologicznymi.
Jednocześnie psychoterapeuci, niezależnie od reprezentowanego nurtu, mieliby dysponować wspólnym zakresem kompetencji. PTP wskazuje przede wszystkim na wiedzę z psychopatologii, psychologii rozwojowej oraz procesów emocjonalnych i poznawczych. Wśród wymaganych kompetencji powinny znaleźć się również podstawy psychiatrii i farmakoterapii potrzebne we współpracy interdyscyplinarnej, diagnoza psychoterapeutyczna oraz umiejętność krytycznej oceny danych naukowych.
Kto powinien mieć dostęp do zawodu psychoterapeuty?
Istotna część stanowiska dotyczy wykształcenia osób rozpoczynających kształcenie psychoterapeutyczne. PTP opowiada się za powiązaniem dostępu do zawodu z ukończeniem studiów wyższych zapewniających odpowiednią wiedzę o funkcjonowaniu psychicznym człowieka, zdrowiu, zaburzeniach oraz metodach naukowych.
Szczególne znaczenie Towarzystwo przypisuje wykształceniu psychologicznemu. Nie postuluje jednak zamknięcia zawodu wyłącznie dla psychologów. Dopuszcza możliwość wejścia do niego absolwentów wybranych innych kierunków, pod warunkiem obowiązkowego uzupełnienia brakujących kompetencji psychologicznych, klinicznych i metodologicznych.
PTP chce ponadto jednolitych i wysokich standardów kształcenia podyplomowego niezależnie od nurtu psychoterapeutycznego. Programy szkoleniowe miałyby posiadać wspólny trzon wiedzy, a środowiska psychologiczne i psychiatryczne uczestniczyć w tworzeniu zasad kształcenia, certyfikacji, superwizji oraz oceny kompetencji.
Jawny rejestr psychoterapeutów i odpowiedzialność zawodowa
Kolejny postulat dotyczy stworzenia systemu odpowiedzialności zawodowej. Według PTP powinien on obejmować kodeks etyczny, procedury dyscyplinarne oraz jawny rejestr psychoterapeutek i psychoterapeutów.
Towarzystwo oczekuje również przejrzystych mechanizmów kontroli jakości wykonywania zawodu. Miałyby obejmować standardy superwizji, ocenę kompetencji oraz procedury stosowane w razie naruszenia zasad etycznych lub zawodowych.
Praktyka psychoterapeutyczna powinna być oparta na wynikach badań naukowych, a rozwijanie umiejętności pozwalających oceniać ich jakość ma być elementem kształcenia przyszłych psychoterapeutów.
PTP chce uznania psychoterapii za świadczenie zdrowotne
Jednym z najbardziej znaczących postulatów z punktu widzenia organizacji systemu ochrony zdrowia jest zdefiniowanie psychoterapii jako świadczenia zdrowotnego. Według PTP pozwoliłoby to objąć osoby korzystające z psychoterapii ochroną prawną oraz nadzorem instytucji odpowiedzialnych za zdrowie publiczne.
Towarzystwo postuluje jednoznaczne umiejscowienie psychoterapii w systemie ochrony zdrowia, wraz z ochroną pacjentów ze strony Rzecznika Praw Pacjenta i dostępem do świadczeń refundowanych.
W stanowisku znalazła się również propozycja stworzenia mechanizmów finansowego wsparcia kształcenia psychoterapeutycznego, szczególnie dla osób pracujących w sektorze publicznym. PTP chce także silniejszej współpracy psychologii, psychoterapii i psychiatrii przy organizacji opieki nad zdrowiem psychicznym.
„Ustawa o zawodzie psychoterapeutek i psychoterapeutów”
PTP proponuje ponadto zmianę nazwy projektowanego aktu prawnego. Zamiast dotychczasowego określenia „ustawa o zawodzie psychoterapeuty” Towarzystwo chce tytułu „Ustawa o zawodzie psychoterapeutek i psychoterapeutów”.
Organizacja uzasadnia propozycję standardami języka inkluzywnego i zasadami równości płci. Zachowanie żeńskich form nazwy zawodu znalazło się również wśród 11 postulatów przedstawionych przez Towarzystwo.
Główne wnioski
- Polskie Towarzystwo Psychologiczne przedstawiło 11 postulatów dotyczących regulacji zawodu psychoterapeuty, obejmujących m.in. kształcenie, nadzór, odpowiedzialność zawodową i miejsce psychoterapii w systemie ochrony zdrowia.
- PTP chce jednolitych standardów kształcenia podyplomowego i wspólnego trzonu kompetencji, przy jednoczesnym zachowaniu wielonurtowego charakteru psychoterapii.
- Towarzystwo postuluje stworzenie jawnego rejestru psychoterapeutek i psychoterapeutów, kodeksu etycznego oraz procedur dyscyplinarnych.
- PTP proponuje uznanie psychoterapii za świadczenie zdrowotne, ochronę pacjentów przez Rzecznika Praw Pacjenta oraz dostęp do świadczeń refundowanych.
Źródło:
- https://psych.org.pl/aktualnosci/aktualnosc/stanowisko-zg-ptp-dot-prac-nad-projektem-ustawy-o-zawodzie-psychoterapeutek-i-psychoterapeutow
