Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) powołała międzynarodowy zespół ekspertów zajmujący się chorobą dekompresyjną podczas załogowych misji eksploracyjnych. Funkcję przewodniczącego i koordynatora powierzono prof. Jackowi Kotowi z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, kierownikowi Krajowego Ośrodka Medycyny Hiperbarycznej. Zespół ma opracować europejski program badań dotyczący bezpieczeństwa astronautów podczas misji księżycowych i planetarnych. Prace będą prowadzone w ramach strategii ESA Explore 2040.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jaką funkcję w Europejskiej Agencji Kosmicznej objął prof. Jacek Kot.
- Czym będzie zajmował się zespół ESA ds. choroby dekompresyjnej.
- Jakie wyzwania medyczne wiążą się z misjami księżycowymi i aktywnościami EVA.
- Jakie ośrodki naukowe i kraje uczestniczą w projekcie ESA.
ESA tworzy zespół ds. choroby dekompresyjnej w misjach załogowych
Nowo powołany ESA Topical Team on Spaceflight Decompression Sickness for Exploration Missions będzie zajmował się problemem choroby dekompresyjnej (DCS) podczas aktywności pozapojazdowych astronautów, czyli EVA. Chodzi o sytuacje związane z funkcjonowaniem organizmu w warunkach obniżonego ciśnienia, które mogą występować podczas misji eksploracyjnych poza niską orbitą okołoziemską.
ESA wskazuje, że zagadnienie to staje się jednym z kluczowych wyzwań medycznych w kontekście planowanych misji księżycowych i dalszej eksploracji kosmosu. Zespół ma integrować europejskie kompetencje naukowe, kliniczne i technologiczne związane z diagnostyką, profilaktyką i leczeniem DCS.
Polak na czele międzynarodowego zespołu ekspertów
Przewodniczącym oraz koordynatorem zespołu został prof. Jacek Kot z Wydziału Nauk o Zdrowiu z Instytutem Medycyny Morskiej i Tropikalnej GUMed. Profesor kieruje również Krajowym Ośrodkiem Medycyny Hiperbarycznej – Kliniką Medycyny Hiperbarycznej i Ratownictwa Morskiego IMMiT.
Informacja o objęciu funkcji w ESA pojawiła się tuż przed obchodami XX-lecia Wydziału Nauk o Zdrowiu z Instytutem Medycyny Morskiej i Tropikalnej GUMed, zaplanowanymi na 14-15 maja 2026 r. Uczelnia zwraca uwagę, że nominacja podkreśla międzynarodową pozycję gdańskiego ośrodka w obszarze medycyny morskiej i badań związanych z bezpieczeństwem człowieka w środowiskach ekstremalnych.
Eksperci mają przygotować mapę drogową badań
Zakres prac zespołu obejmuje ocenę obecnego stanu wiedzy dotyczącego choroby dekompresyjnej w warunkach misji eksploracyjnych oraz identyfikację najważniejszych luk badawczych. Eksperci przeanalizują także europejską infrastrukturę badań hipobarycznych i hiperbarycznych.
Jednym z efektów prac ma być opracowanie mapy drogowej dla badań oraz rozwoju technologii związanych z bezpieczeństwem astronautów. Chodzi m.in. o rozwiązania umożliwiające wcześniejsze wykrywanie objawów DCS podczas EVA.
Zespół ma również pracować nad procedurami dotyczącymi badań przesiewowych Patent Foramen Ovale (PFO), a także nad dostosowaniem procedur pre-breathe i leczenia do realiów przyszłych misji księżycowych i planetarnych.
W projekcie uczestniczą eksperci z Europy i USA
Do zespołu weszli specjaliści z Polski, Belgii, Francji, Holandii, Czech, Grecji, Danii, Szwajcarii, USA oraz Wielkiej Brytanii. Reprezentują oni uczelnie, instytuty badawcze i ośrodki medycyny hiperbarycznej oraz lotniczej.
Wśród instytucji wymienianych przez ESA znajdują się m.in. Leiden University Medical Center, King’s College London, Aarhus University Hospital, TNO oraz Eindhoven University of Technology.
Działalność zespołu została zaplanowana na 24 miesiące. W tym czasie eksperci mają prowadzić wspólne działania badawcze, organizować warsztaty i konsultacje oraz przygotowywać projekty dla Europejskiej Agencji Kosmicznej.
Główne wnioski
- Prof. Jacek Kot z GUMed został przewodniczącym i koordynatorem zespołu ESA ds. choroby dekompresyjnej podczas misji eksploracyjnych.
- ESA Topical Team on Spaceflight Decompression Sickness ma opracować program badań dotyczących bezpieczeństwa astronautów podczas misji księżycowych i planetarnych.
- Eksperci będą analizować m.in. diagnostykę, profilaktykę i leczenie DCS, procedury pre-breathe oraz badania przesiewowe Patent Foramen Ovale (PFO).
- W projekcie uczestniczą specjaliści z 10 krajów, a działalność zespołu zaplanowano na 24 miesiące.
Źródło:
- https://gumed.edu.pl/pl/aktualnosci/nauka/prof-jacek-kot-przewodniczacym-zespolu-ekspertow-esa-ds-choroby-dekompresyjnej
