Prezydent Andrzej Duda odmówił podpisania ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Jak podkreślono w oficjalnym komunikacie Kancelarii Prezydenta, decyzja została podjęta na podstawie art. 122 ust. 5 Konstytucji RP. Ustawa wróciła do Sejmu do ponownego rozpatrzenia.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie były powody decyzji Prezydenta Andrzeja Dudy o wecie ustawy o NFZ.
- Dlaczego ustawa mogła skutkować utratą co najmniej 5 mld zł rocznie dla Funduszu.
- Czy Sejm może odrzucić weto prezydenta i co wtedy się dzieje.
Poważne zarzuty wobec ustawy: brak konsultacji i miliardowe ubytki
Podczas briefingu prasowego Małgorzata Paprocka, Szefowa Kancelarii Prezydenta RP, wskazała na szereg niepokojących okoliczności towarzyszących uchwaleniu ustawy. Po pierwsze, projekt nie przeszedł żadnych konsultacji społecznych. Po drugie, skutki finansowe nowelizacji miałyby znacząco ograniczyć wpływy do Narodowego Funduszu Zdrowia – nawet o 5 mld zł rocznie, a w ocenie części ekspertów kwota ta mogłaby być jeszcze wyższa.
Co szczególnie istotne dla środowiska medycznego, Paprocka zaznaczyła, że w obliczu już istniejących problemów finansowych NFZ, takich jak niezapłacone nadwykonania z końca 2024 roku czy brak zatwierdzonego planu finansowego na bieżący rok, projektowane zmiany pogłębiałyby kryzys płynności.
Branża medyczna przeciw, głosy pracodawców podzielone
5 maja br. w trakcie spotkania Prezydenta RP z przedstawicielami Rady Dialogu Społecznego niemal wszyscy reprezentanci strony pracowniczej opowiedzieli się przeciwko podpisaniu ustawy. Głosy pracodawców były bardziej zróżnicowane, ale – jak zaznaczyła Paprocka – wszyscy zgodnie krytykowali brak konsultacji oraz tempo procedowania przepisów.
Szefowa KPRP podkreśliła, że „ustawa została uchwalona bez jakichkolwiek konsultacji społecznych. Jest to w demokratycznym państwie prawnym kwestia absolutnie niedopuszczalna”. Dodała też, że choć Prezydent ponownie musiał objąć rolę inicjatora dialogu, to działania te podejmowane są zbyt późno – gdy ustawa już została przegłosowana.
Konstytucja i sprawiedliwość społeczna na pierwszym planie
Odrzucenie ustawy ma również wymiar konstytucyjny. Paprocka zaznaczyła, że projekt budził istotne zastrzeżenia w zakresie zgodności z zasadami kształtowania danin publicznych oraz sprawiedliwości społecznej – kluczowymi fundamentami finansowania opieki zdrowotnej w Polsce.
Prezydent Andrzej Duda wyraził jednocześnie gotowość do rozmów na temat koniecznych zmian w systemie opłacania składki zdrowotnej przez przedsiębiorców. Jak zaznaczyła Szefowa Kancelarii, „w tak newralgicznej dla nas wszystkich dziedzinie muszą się odbywać zgodnie z wymogami Konstytucji”.
Sejm może odrzucić weto. Prezydent traci wtedy część uprawnień
W świetle obowiązujących przepisów, Sejm ma możliwość odrzucenia weta prezydenta – może to zrobić w drodze ponownego uchwalenia ustawy większością 3/5 głosów, przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. W takiej sytuacji prezydent ma obowiązek podpisać ustawę w ciągu 7 dni i zarządzić jej ogłoszenie w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Jednakże w obecnym układzie politycznym scenariusz ten wydaje się mało prawdopodobny.
Co istotne, jeśli ustawa zostanie uchwalona ponownie w tym trybie, prezydent traci prawo do skierowania jej do Trybunału Konstytucyjnego w ramach tzw. kontroli prewencyjnej. Wynika to bezpośrednio z art. 122 ust. 5 Konstytucji RP i oznacza, że ścieżka prawna w tej konkretnej procedurze zostaje zamknięta.
Główne wnioski
- Prezydent Andrzej Duda odmówił podpisania ustawy o świadczeniach zdrowotnych, kierując ją do Sejmu z powrotem – powodem były poważne zastrzeżenia finansowe i brak konsultacji społecznych.
- Ustawa przewidywała zmniejszenie wpływów do NFZ o co najmniej 5 mld zł rocznie, bez wskazania źródła pokrycia powstałego deficytu.
- Strona pracownicza Rady Dialogu Społecznego jednoznacznie sprzeciwiła się ustawie; pracodawcy byli podzieleni, lecz wszyscy krytykowali brak konsultacji.
- W ocenie Kancelarii Prezydenta, projekt naruszał konstytucyjne zasady dotyczące finansowania świadczeń zdrowotnych oraz sprawiedliwości społecznej.
- Sejm może odrzucić weto większością 3/5 głosów przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów – wówczas prezydent ma 7 dni na podpisanie ustawy.
Źródło:
- prezydent.pl
