Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych przyjęła 17 czerwca 2026 r. stanowisko będące odpowiedzią na dokumenty przyjęte wcześniej przez XVII Krajowy Zjazd Lekarzy oraz Naczelną Radę Lekarską. Samorząd pielęgniarek i położnych nie zgadza się z oceną projektu ustawy o zawodzie pielęgniarki i położnej i przekonuje, że proponowane rozwiązania są zgodne z międzynarodowymi standardami oraz wynikami badań naukowych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak NRPiP odpowiedziała na stanowiska XVII Krajowego Zjazdu Lekarzy i Naczelnej Rady Lekarskiej.
- Jakie argumenty samorząd pielęgniarek i położnych przedstawił w obronie projektu ustawy.
- Jakie wymagania mają dotyczyć pielęgniarek APN i położnych APM.
- Jakich kompetencji dotyczy spór między samorządami zawodów medycznych.
NRPiP krytykuje stanowiska samorządu lekarskiego
W przyjętym stanowisku Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych wyraziła zaniepokojenie treścią dokumentów przyjętych przez środowisko lekarskie. Zdaniem samorządu pielęgniarek i położnych przedstawione argumenty nie uwzględniają aktualnej wiedzy naukowej, doświadczeń innych państw oraz rzeczywistego zakresu wykształcenia i przygotowania zawodowego pielęgniarek oraz położnych.
Jak wskazano w stanowisku, zamiast dyskusji o potrzebach pacjentów i wyzwaniach systemu ochrony zdrowia, debata koncentruje się na utrzymaniu historycznego podziału kompetencji zawodowych.
Samorząd: projekt nie tworzy nowego zawodu medycznego
Jednym z głównych argumentów przedstawionych przez NRPiP jest podkreślenie, że projekt ustawy nie przewiduje utworzenia nowego zawodu medycznego ani zastępowania lekarzy przez pielęgniarki i położne.
– Projekt ustawy nie tworzy nowego zawodu medycznego ani nie prowadzi do zastępowania lekarzy przez pielęgniarki i położne. Stanowi natomiast naturalny etap rozwoju zawodu pielęgniarki i położnej – napisano w stanowisku.
Według samorządu rozwiązania przewidziane w projekcie są zgodne z rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), Międzynarodowej Rady Pielęgniarek (ICN), Międzynarodowej Rady Położnych oraz Komisji Europejskiej.
NRPiP przypomina o systemie kształcenia pielęgniarek i położnych
Znaczną część stanowiska poświęcono kwalifikacjom zawodowym pielęgniarek i położnych. NRPiP zwraca uwagę, że od ponad 20 lat kształcenie odbywa się wyłącznie na poziomie szkolnictwa wyższego i jest prowadzone zgodnie z wymaganiami prawa unijnego.
– Szczególnego podkreślenia wymaga fakt, że kompetencje przewidziane w projekcie ustawy nie są przyznawane arbitralnie ani uznaniowo. Są one efektem wieloletniego procesu kształcenia, doskonalenia zawodowego oraz praktyki klinicznej – czytamy w stanowisku.
Samorząd przypomina, że programy studiów obejmują między innymi anatomię, fizjologię, patofizjologię, farmakologię, diagnostykę laboratoryjną, badanie fizykalne, medycynę ratunkową, choroby wewnętrzne, chirurgię, pediatrię, psychiatrię, ginekologię i położnictwo czy geriatrię.
Jak wskazano, pielęgniarki i położne realizują tysiące godzin zajęć teoretycznych, praktycznych i klinicznych, a kompetencje związane z oceną stanu zdrowia pacjenta czy podejmowaniem decyzji klinicznych są obecne w ich kształceniu od lat.
Zaawansowana praktyka tylko dla najbardziej doświadczonych
NRPiP podkreśla również, że status pielęgniarki zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej (APN) oraz zaawansowanej praktyki położniczej (APM) nie będzie dostępny dla wszystkich przedstawicieli zawodów.
Zgodnie z projektem wymagane mają być m.in. tytuł magistra pielęgniarstwa lub położnictwa, ukończona specjalizacja, wieloletnie doświadczenie zawodowe oraz pozytywne przejście procesu certyfikacji kompetencji.
Zdaniem samorządu oznacza to, że nowe uprawnienia mają być wykonywane przez grupę najwyżej wykwalifikowanych pielęgniarek i położnych.
NRPiP powołuje się na badania naukowe i doświadczenia innych państw
W stanowisku przywołano także wyniki badań naukowych dotyczących zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej.
– Przegląd systematyczny Cochrane obejmujący badania prowadzone w wielu krajach wykazał, iż opieka sprawowana przez pielęgniarki zaawansowanej praktyki zapewnia wyniki zdrowotne porównywalne z opieką lekarską – wskazała NRPiP.
Według samorządu nie stwierdzono zwiększenia śmiertelności, liczby hospitalizacji ani zdarzeń niepożądanych, natomiast pacjenci deklarowali wyższy poziom satysfakcji z udzielanych świadczeń.
Rada przypomina również, że podobne rozwiązania funkcjonują od wielu lat m.in. w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Holandii, Finlandii, Kanadzie, Australii oraz Stanach Zjednoczonych.
Spór dotyczy także badań diagnostycznych, zwolnień i stwierdzania zgonu
W stanowisku odniesiono się do kilku najbardziej dyskutowanych propozycji zawartych w projekcie ustawy.
NRPiP zwraca uwagę, że możliwość kierowania na wybrane badania diagnostyczne przez pielęgniarki i położne jest stosowana w wielu krajach i ma poprawiać dostępność świadczeń oraz skracać czas oczekiwania na diagnostykę.
Samorząd przypomina również, że polskie pielęgniarki i położne od 2016 r. mogą ordynować określone leki, wystawiać recepty, zlecać wyroby medyczne oraz kierować na część badań diagnostycznych.
Rada odniosła się także do propozycji umożliwienia stwierdzania zgonu w określonych sytuacjach oraz wystawiania krótkoterminowych zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy. Według NRPiP rozwiązania tego typu funkcjonują już w wielu państwach i mają służyć poprawie organizacji systemu ochrony zdrowia.
– Są one od wielu lat standardem w państwach uznawanych za liderów jakości ochrony zdrowia, takich jak Wielka Brytania, Kanada, Holandia, Finlandia, Australia czy Nowa Zelandia – napisano.
NRPiP apeluje o merytoryczną debatę
W końcowej części stanowiska samorząd pielęgniarek i położnych zaapelował do środowiska lekarskiego o prowadzenie dyskusji w oparciu o aktualną wiedzę naukową, doświadczenia współczesnych systemów ochrony zdrowia oraz rzeczywisty zakres kompetencji zawodowych.
Rada podkreśla, że bezpieczeństwo zdrowotne obywateli, dostępność świadczeń oraz pełne wykorzystanie kompetencji wszystkich zawodów medycznych powinny stanowić wspólny cel środowisk medycznych.
Główne wnioski
- NRPiP przyjęła stanowisko 17 czerwca 2026 r. w odpowiedzi na dokumenty XVII Krajowego Zjazdu Lekarzy oraz Naczelnej Rady Lekarskiej dotyczące projektu ustawy o zawodzie pielęgniarki i położnej.
- Samorząd pielęgniarek i położnych wskazuje, że projekt nie tworzy nowego zawodu medycznego i nie zakłada zastępowania lekarzy przez pielęgniarki oraz położne.
- Status pielęgniarki zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej i położnej zaawansowanej praktyki położniczej ma dotyczyć osób z tytułem magistra, specjalizacją, doświadczeniem zawodowym i certyfikacją kompetencji.
- Spór dotyczy m.in. kierowania na wybrane badania diagnostyczne, stwierdzania zgonu w określonych sytuacjach oraz wystawiania krótkoterminowych zaświadczeń o niezdolności do pracy.
Źródło:
- https://nipip.pl/stanowisko-naczelnej-rady-pielegniarek-i-poloznych-w-odpowiedzi-na-stanowiska-samorzadu-lekarskiego/
