W King’s College Hospital w Londynie przeprowadzono wyjątkową operację, podczas której pacjentka z chorobą Parkinsona grała na klarnecie, a lekarze operowali jej mózg. Zabieg głębokiej stymulacji mózgu (DBS), wykonany przez zespół profesora Keyoumarsa Ashkana, miał na celu złagodzenie objawów choroby, które przez lata odbierały kobiecie radość z codziennego życia i pasji do muzyki.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Na czym polega głęboka stymulacja mózgu (DBS) i jak pomaga w chorobie Parkinsona
- Dlaczego pacjentka grała na klarnecie podczas operacji i jakie miało to znaczenie kliniczne
- Jakie technologie zastosowano w nowoczesnym zabiegu neurochirurgicznym
- Dlaczego operacje przy świadomości pacjenta są coraz częściej stosowane
Niezwykła pacjentka i jeszcze bardziej niezwykły zabieg
65-letnia Denise Bacon, emerytowana logopedka z Crowborough w East Sussex, od 2014 roku zmagała się z objawami choroby Parkinsona – spowolnieniem ruchowym, sztywnością mięśni i utratą precyzji ruchów palców. Choroba stopniowo odbierała jej sprawność, a także możliwość gry na ukochanym klarnecie, którą uprawiała amatorsko w East Grinstead Concert Band.
Czterogodzinny zabieg wykonano w stanie świadomości pacjentki, co pozwoliło lekarzom na bieżąco oceniać efekty stymulacji. Podczas operacji Denise – przy miejscowym znieczuleniu – grała na klarnecie, aby neurochirurdzy mogli obserwować poprawę ruchów dłoni w czasie rzeczywistym. Profesor Keyoumars Ashkan, neurochirurg prowadzący operację, wyjaśniał:
Głęboka stymulacja mózgu, polegająca na umieszczaniu elektrod stymulujących w głębokich strukturach mózgu, jest od dawna stosowaną procedurą mającą na celu poprawę objawów motorycznych u pacjentów z zaburzeniami ruchu. W przypadku Denise otwory w czaszce miały wielkość połowy pięciopensówki, a ramka z precyzyjnymi współrzędnymi działała jak nawigacja satelitarna, prowadząc nas do odpowiednich miejsc w mózgu.
Po wszczepieniu elektrod i włączeniu impulsów elektrycznych ruchomość palców Denise natychmiast się poprawiła.
Byliśmy zachwyceni, widząc natychmiastową poprawę w ruchach jej dłoni, a tym samym w zdolności gry, po stymulacji mózgu – dodał profesor Ashkan.
Muzyka jako test skuteczności stymulacji
To właśnie pasja pacjentki zainspirowała zespół do przeprowadzenia zabiegu w tak wyjątkowej formie.
Denise, jako zapalona klarnecistka, zasugerowano, aby przyniosła instrument na salę operacyjną, byśmy mogli ocenić skuteczność stymulacji w praktyce. To był niezwykły moment – muzyka stała się klinicznym testem skuteczności leczenia – podkreślił profesor.
Pacjentka, pozostając w pełni świadoma, mogła na bieżąco odczuwać zmiany w precyzji ruchów.
Pamiętam, że moja prawa ręka zaczęła poruszać się znacznie łatwiej po zastosowaniu stymulacji, co z kolei wpłynęło na poprawę moich umiejętności gry na klarnecie, co bardzo mnie ucieszyło – relacjonowała Denise Bacon.
Zabieg przeprowadzono w znieczuleniu miejscowym – znieczulono skórę głowy i czaszkę, ale nie mózg, który nie posiada receptorów bólu. Dzięki temu Denise mogła aktywnie uczestniczyć w procedurze, a zespół medyczny miał natychmiastową informację zwrotną o efektach leczenia.
Technologia i precyzja – jak działa głęboka stymulacja mózgu
Zastosowana metoda – Deep Brain Stimulation (DBS) – polega na implantacji cienkich elektrod do struktur mózgu odpowiedzialnych za kontrolę ruchów. Elektrody te są połączone z generatorem impulsów elektrycznych, umieszczonym w klatce piersiowej pacjentki, działającym podobnie do rozrusznika serca.
Urządzenie wysyła precyzyjne impulsy, które modulują aktywność neuronów i redukują objawy choroby. W przypadku Denise zastosowano nowoczesny, akumulatorowy generator, który może działać nawet 20 lat bez wymiany i automatycznie dostosowuje poziom stymulacji do aktywności mózgu.
Już teraz widzę poprawę w mojej zdolności chodzenia i nie mogę się doczekać powrotu na basen i parkiet, żeby sprawdzić, czy moje umiejętności się tam poprawiły – mówiła Denise tuż po zabiegu.
Operacje przy pełnej świadomości – coraz częstsze w praktyce
Przeprowadzanie operacji mózgu u przytomnych pacjentów to coraz powszechniejsza praktyka w nowoczesnej neurochirurgii. Jak tłumaczy prof. Mirosław Ząbek z warszawskiego Centrum „Gamma Knife”:
Gdyby chory był uśpiony, mięśnie byłyby wiotkie. Nie moglibyśmy ocenić, czy stymulacja jest właściwie zainstalowana w mózgu. U przytomnego pacjenta możemy natychmiast sprawdzić reakcje organizmu.
Podobne podejście potwierdza dr Artur Zaczyński, kierownik Kliniki Neurochirurgii Państwowego Instytutu Medycznego w Warszawie:
Przyjmujemy pacjentów kilka dni wcześniej, pokazujemy im salę operacyjną. To jak próba przed koncertem – zawsze musi być ta próba.
Muzyka, która leczy
Historia Denise Bacon nie jest odosobniona – kilka lat wcześniej w tym samym londyńskim szpitalu inna pacjentka grała na skrzypcach podczas usuwania guza mózgu. Przypadki te pokazują, jak łączenie muzyki z medycyną może pomóc lekarzom w precyzyjnym monitorowaniu efektów zabiegów neurologicznych, a pacjentom – w zachowaniu tożsamości i pasji mimo choroby.
Główne wnioski
- Głęboka stymulacja mózgu (DBS) to skuteczna metoda leczenia choroby Parkinsona, pozwalająca pacjentom odzyskać sprawność ruchową.
- Denise Bacon, 65-letnia pacjentka, grała na klarnecie podczas operacji, co umożliwiło lekarzom ocenę skuteczności zabiegu w czasie rzeczywistym.
- Zastosowany akumulatorowy generator impulsów może działać nawet 20 lat i automatycznie dostosowuje stymulację do aktywności mózgu.
- Operacja w King’s College Hospital potwierdza rosnącą rolę muzyki i obecności świadomości pacjenta w nowoczesnej neurochirurgii.
Źródło:
- King’s College Hospital
- Fakty
- TVN24
