Od początku pandemii COVID-19 w przestrzeni publicznej – zwłaszcza w mediach społecznościowych – krążyły obawy, że szczepienia mogą negatywnie wpływać na płodność kobiet i przyczyniać się do spadku liczby urodzeń. Najnowsze, szeroko zakrojone badanie populacyjne ze Szwecji dostarcza jednak mocnych dowodów, że szczepionki przeciw COVID-19 nie są przyczyną obserwowanego spadku urodzeń.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak duże było badanie populacyjne ze Szwecji i dlaczego jego wyniki uznawane są za wiarygodne
- Czy szczepienia przeciw COVID-19 wpływają na płodność kobiet, liczbę urodzeń lub ryzyko poronień
- Jakie dane porównano u kobiet zaszczepionych i niezaszczepionych w latach 2021–2024
- Jakie są najbardziej prawdopodobne przyczyny spadku liczby urodzeń, niezwiązane ze szczepieniami.
Skąd wzięły się obawy dotyczące płodności
Plotki łączące szczepienia przeciw COVID-19 z problemami z zajściem w ciążę pojawiły się bardzo wcześnie, jeszcze przed rozpoczęciem masowych programów szczepień. Gdy w kolejnych latach pandemii w niektórych krajach – w tym w Szwecji – zaczęto obserwować spadek liczby urodzeń, narracja ta zyskała na sile.
To właśnie w odpowiedzi na te wątpliwości naukowcy z Uniwersytet w Linköping postanowili sprawdzić, czy istnieje jakikolwiek związek między szczepieniami a wynikami reprodukcyjnymi kobiet.
Jak zaprojektowano badanie na dużą skalę
Analiza objęła wszystkie kobiety w wieku 18–45 lat zamieszkujące region Jönköping, czyli niemal 60 000 osób z populacji liczącej 369 000 mieszkańców. Aż 75% badanych kobiet przyjęło co najmniej jedną dawkę szczepionki przeciw COVID-19 w latach 2021–2024. Badacze wykorzystali dane pochodzące z dokumentacji medycznej, obejmujące:
- informacje o szczepieniach,
- liczbę porodów,
- poronienia,
- zgony.
Tak kompleksowe podejście pozwoliło na rzetelne porównanie wyników zdrowotnych kobiet zaszczepionych i niezaszczepionych, z uwzględnieniem wieku jako potencjalnego czynnika zakłócającego.
Brak różnic w liczbie porodów i poronień
Porównując obie grupy, naukowcy nie stwierdzili statystycznie istotnych różnic ani w liczbie urodzeń, ani w częstości poronień. Wyniki te są spójne z wcześniejszymi badaniami prowadzonymi w innych krajach. Jak podkreśla kierownik zespołu badawczego, Toomas Timpka, profesor medycyny społecznej:
Nasz wniosek jest bardzo mało prawdopodobny, aby szczepionka mRNA przeciwko COVID-19 była przyczyną spadku liczby urodzeń podczas pandemii. Dodaje również: Nie widzimy różnicy we wskaźnikach urodzeń między kobietami, które przyjęły szczepionkę, a tymi, które jej nie przyjęły. Przyjrzeliśmy się również wszystkim zarejestrowanym poronieniom wśród kobiet, które zaszły w ciążę, i nie widzimy żadnej różnicy między grupami.
Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie Communications Medicine.
Dlaczego liczba urodzeń faktycznie spada
Autorzy badania wskazują, że spadek liczby urodzeń w czasie pandemii ma znacznie bardziej prawdopodobne przyczyny demograficzne i społeczne. Osoby, które obecnie mają około 30 lat – a więc są w wieku najczęściej decydującym się na potomstwo – urodziły się w drugiej połowie lat 90. XX wieku, kiedy w Szwecji notowano spadek dzietności związany z kryzysem gospodarczym. Oznacza to, że obecna grupa potencjalnych rodziców jest po prostu mniej liczna. Dodatkowo wpływ mogły mieć:
- niepewność ekonomiczna w czasie pandemii,
- obawy zdrowotne,
- zmiany stylu życia i relacji społecznych w okresach lockdownu.
Znaczenie wyników dla zdrowia publicznego
Jednym z największych atutów badania jest jego reprezentatywność populacyjna oraz długi okres obserwacji. Uwzględnienie wieku kobiet pozwoliło ograniczyć ryzyko błędnej interpretacji danych.
Wyniki te stanowią ważny głos w dyskusji o bezpieczeństwie szczepień i mogą pomóc w przeciwdziałaniu dezinformacji, która w czasie pandemii wpłynęła na decyzje zdrowotne wielu osób.
Główne wnioski
- Badanie objęło niemal 60 000 kobiet w wieku 18–45 lat z regionu Jönköping, z czego około 75% było zaszczepionych przeciw COVID-19.
- Nie stwierdzono statystycznie istotnych różnic w liczbie urodzeń ani poronień między kobietami zaszczepionymi i niezaszczepionymi.
- Wyniki potwierdzają wcześniejsze badania, które również nie wykazały związku między szczepieniami przeciw COVID-19 a płodnością.
- Spadek liczby urodzeń ma inne przyczyny, w tym czynniki demograficzne, ekonomiczne i społeczne nasilone w okresie pandemii.
Źródło:
- Linköping University
- https://www.nature.com/articles/s43856-026-01396-x
