Projekt P4Health to jedno z największych przedsięwzięć w dziedzinie medycyny precyzyjnej, które ma na celu optymalizację diagnostyki chorób onkologicznych i neurobiologicznych. Dzięki dofinansowaniu w wysokości 15 mln euro z programu Teaming for Excellence w ramach Horyzontu Europa, Łukasiewicz – PORT stanie się jednym z kluczowych ośrodków badań nad medycyną personalizowaną. Oficjalna inauguracja projektu miała miejsce 18 lutego we Wrocławiu.
Nowa era medycyny precyzyjnej
Projekt P4Health wprowadza nowatorskie podejście do leczenia pacjentów, odchodząc od klasycznego modelu terapii, w którym jeden lek stosowany jest u wszystkich pacjentów z daną chorobą. Nowa koncepcja opiera się na medycynie predyktywnej, prewencyjnej, personalizowanej i partycypacyjnej, której celem jest dostosowanie leczenia do indywidualnych cech pacjenta.
Kluczowym elementem projektu jest łączenie badań klinicznych z badaniami podstawowymi. Próbki biologiczne pobrane od pacjentów będą poddawane szczegółowej analizie z wykorzystaniem zaawansowanych technologii umożliwiających jednoczesne badanie wszystkich genów, białek oraz metabolitów. Wyniki tych badań pozwolą na opracowanie spersonalizowanych terapii i przekazanie ich do lekarzy prowadzących.
Międzynarodowa współpraca kluczem do sukcesu
Oficjalna inauguracja projektu P4Health odbyła się 18 lutego 2024 r. w Łukasiewicz – PORT, a w uroczystości uczestniczyli przedstawiciele międzynarodowego konsorcjum. W skład zespołu wchodzą:
- Łukasiewicz – PORT (Polska) – lider projektu,
- CERBM (Francja) – renomowany ośrodek badawczy w Strasburgu,
- King’s College London (Wielka Brytania) – jeden z czołowych uniwersytetów medycznych w Europie.
Podczas uroczystości dr hab. Witold Konopka, kierownik projektu, podkreślił kluczowe znaczenie stratyfikacji pacjentów, czyli precyzyjnego podziału chorych na grupy w zależności od ich cech biologicznych i reakcji na leczenie.
Chcemy wyznaczyć standardy, dzięki którym lekarze będą mogli i potrafili wybrać odpowiednią terapię dla indywidualnych pacjentów – powiedział dr hab. Witold Konopka.
Z kolei dr Michał Malewicz, który zainicjował proces zdobycia grantu, zaznaczył, że sukces P4Health jest wynikiem lat doświadczeń i stopniowego rozwoju kompetencji badawczych:
Nie da się ominąć wcześniejszych etapów i mniejszych działań. Musimy iść krok po kroku, aby stać się częścią międzynarodowego hubu doskonałości naukowej.
Struktura P4Health – pięć platform badawczych
Projekt P4Heath podzielony został na pięć platform technologicznych, które łączą badania kliniczne, bioanalizę, technologię i inżynierię komórkową.
Clinical and Biobanking Platform
Liderem tej platformy jest dr hab. Patrycja Gazińska, a jej głównym celem jest gromadzenie i analiza próbek biologicznych pobranych od pacjentów w placówkach klinicznych. Zebrane materiały oraz dane diagnostyczne posłużą jako baza do dalszych badań w ramach innych platform.
Spatial and Computational Pathology Platform
Platforma, również kierowana przez dr hab. Patrycję Gazińską, koncentruje się na wykorzystaniu biomarkerów i technologii przestrzennej w analizie patologii. Zaawansowane algorytmy obliczeniowe pozwolą na precyzyjne określenie mechanizmów chorobowych.
Bioanalytics Platform
Za rozwój tej platformy odpowiada dr hab. Witold Konopka. Jej zadaniem jest opracowanie spersonalizowanych profili biomedycznych chorób. Platforma ta skupia się przede wszystkim na genomice, proteomice i metabolomice. Analiza tych parametrów pozwoli na lepsze zrozumienie wpływu czynników genetycznych i metabolicznych na rozwój chorób.
Functional Validation in Disease Models Platform
Pod kierownictwem dr Agnieszki Krzyżosiak platforma ta przeprowadzi testy farmakologiczne w modelach chorób, które wiernie odzwierciedlają biologię pacjentów. Pozwoli to na weryfikację skuteczności różnych terapii przed ich zastosowaniem w praktyce klinicznej.
Cell Engineering and Cell-based Therapies Platform
Platforma, zarządzana przez dr hab. Grzegorza Chodaczka, wykorzystuje inżynierię komórkową do opracowania nowych terapii. Badacze skupią się m.in. na rozwoju immunoterapii, dostosowując leczenie do indywidualnych cech pacjenta.
Nowoczesna diagnostyka dostępna dla badaczy na całym świecie
Ważnym elementem P4Health będzie biobank rozwijany w Łukasiewicz – PORT, który umożliwi gromadzenie i udostępnianie próbek oraz danych diagnostycznych dla naukowców z całego świata.
Próbki pobrane w szpitalach, wzbogacone o wszystkie uzyskane dane, trafią do biobanku, który rozwijamy w Łukasiewicz – PORT – podkreśla dr hab. Patrycja Gazińska.
Kluczowy projekt dla rozwoju nauki w Polsce
P4Health jest częścią strategii Sieci Badawczej Łukasiewicz, której celem jest stworzenie centrów doskonałości naukowej na poziomie europejskim. Realizacja projektu potrwa sześć lat, jednak ambicją badaczy jest dalszy rozwój współpracy międzynarodowej po jego zakończeniu.
Wrocław posiada ogromny potencjał w zakresie biotechnologii, a Łukasiewicz – PORT dysponuje infrastrukturą umożliwiającą prowadzenie zaawansowanych badań molekularnych. Mamy nadzieję, że P4Health stanie się jednym z kluczowych projektów medycyny precyzyjnej w Europie – mówi prof. Jarosław Bosy, dyrektor Łukasiewicz – PORT.
Polska liderem w konkursie Teaming for Excellence
P4Health to jeden z trzech projektów, które uzyskały finansowanie w ramach prestiżowego konkursu Teaming for Excellence. Polska jako jedyny kraj zdobyła środki na realizację trzech centrów doskonałości:
- TRIO-VI CoE – Centrum badań translacyjnych w okulistyce,
- Astrocent Plus – Centrum astrofizyki cząsteczek,
- P4Health – Centrum precyzyjnego fenotypowania i bioanalizy danych.
Źródło:
- port.lukasiewicz.gov.pl
