Biżuteria z przekroczeniami kadmu i ołowiu, obrusy ceratowe zawierające nadmiar ftalanów oraz wyroby skórzane z chromem(VI) – takie wyniki przyniosły kontrole przeprowadzone przez Inspekcję Handlową w 2025 roku. Badania laboratoryjne objęły 332 partie produktów dostępnych na polskim rynku. W części przypadków stężenia niebezpiecznych substancji przekraczały dopuszczalne normy nawet kilkaset razy.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie niebezpieczne substancje chemiczne wykryto w produktach dostępnych na polskim rynku.
- W których grupach produktów stwierdzono największe przekroczenia norm.
- Jakie skutki zdrowotne mogą wiązać się z ekspozycją na kadm, ołów, chrom(VI) i ftalany.
- Jakie działania podjęły UOKiK oraz Inspekcja Handlowa po zakończeniu kontroli.
Inspekcja Handlowa sprawdziła 332 partie produktów
Kontrole przeprowadzono we wszystkich województwach. Inspekcja Handlowa sprawdziła 344 przedsiębiorców, wśród których było 25 producentów, 21 importerów, 27 hurtowni oraz 271 placówek handlu detalicznego.
Badania wykonano w Laboratorium UOKiK w Łodzi. Analizowano m.in. biżuterię, galanterię skórzaną, odzież typu jeans, ubrania z nadrukiem, płaszcze wiosenno-letnie, obrusy ceratowe oraz pościel dla dorosłych i dzieci.
Kontrole prowadzono na podstawie przepisów ustawy o Inspekcji Handlowej, ustawy o substancjach chemicznych i ich mieszaninach oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2019/1020 dotyczącego nadzoru rynku i zgodności produktów.
Ponad 7% produktów z przekroczeniami norm
Nieprawidłowości wykryto w 24 spośród 332 skontrolowanych partii produktów, czyli w ponad 7% badanych próbek.
Najwięcej zastrzeżeń dotyczyło obrusów ceratowych wykonanych z polichlorku winylu. W 11 partiach wykryto przekroczenia dopuszczalnej zawartości ftalanów. Najwyższy wynik wyniósł 5,70%, podczas gdy obowiązujący limit to maksymalnie 0,1%. Oznacza to przekroczenie normy około 57 razy.
Problemy stwierdzono również w biżuterii. W 11 partiach wykryto przekroczenia kadmu i ołowiu:
- w 3 przypadkach przekroczone były jednocześnie normy dla kadmu i ołowiu,
- w 6 przypadkach stwierdzono nadmiar kadmu,
- w 2 przypadkach wykryto przekroczenia ołowiu.
Najwyższe stężenie kadmu przekroczyło poziom 40 000 mg/kg, czyli około 400 razy więcej niż dopuszczalna norma wynosząca 100 mg/kg. W przypadku ołowiu najwyższy wynik przekroczył 166 667 mg/kg przy limicie 500 mg/kg, co oznacza przekroczenie normy około 333 razy.
Kontrola objęła także wyroby skórzane. W dwóch partiach wykryto zbyt wysokie stężenia chromu(VI). Najwyższy wynik wyniósł 6,4 mg/kg przy dopuszczalnym poziomie do 3 mg/kg.
UOKiK: substancji nie zawsze można zobaczyć ani wyczuć
Jak przekazała Jagoda Kruszewska z Departamentu Komunikacji UOKiK, część niebezpiecznych substancji chemicznych jest niewidoczna dla konsumentów.
– Formaldehyd, ftalany, kadm, ołów, chrom szósty to są substancje chemiczne używane do produkcji czy obróbki materiałów, które nie zawsze można zobaczyć albo poczuć, ale których zbyt wysokie stężenie może być szkodliwe dla zdrowia – powiedziała przedstawicielka UOKiK.
Jak dodała, substancje te mogą powodować podrażnienia oraz reakcje alergiczne, dlatego produkty kierowane są do badań laboratoryjnych.
Kadm, ołów i chrom(VI) mogą stanowić zagrożenie zdrowotne
W raporcie przypomniano, że kadm i ołów należą do metali ciężkich, które mogą kumulować się w organizmie człowieka. Długotrwała ekspozycja na te substancje wiązana jest m.in. z ryzykiem rozwoju chorób nowotworowych oraz uszkodzeń narządowych.
Chrom(VI) może wywoływać reakcje alergiczne i podrażnienia skóry. W dokumentacji zwrócono uwagę, by nie mylić go z chromem(III), który jest mikroelementem stosowanym także w suplementacji.
Z kolei ftalany wykorzystywane są do zmiękczania tworzyw sztucznych i nadawania im elastyczności. Przy wysokim stężeniu mogą być niebezpieczne dla zdrowia.
Decyzje o wycofaniu produktów i działania naprawcze
W następstwie kontroli wydano 7 decyzji zakazujących dalszej sprzedaży wybranych produktów. Dodatkowo wydano 18 decyzji zobowiązujących przedsiębiorców do pokrycia kosztów badań laboratoryjnych.
Informacje o wykrytych nieprawidłowościach zostały przekazane do właściwych organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Jak wskazuje UOKiK, wielu przedsiębiorców po kontroli podjęło działania naprawcze. Część zakwestionowanych produktów została wycofana ze sprzedaży lub zwrócona importerom.
Kontrole dotyczące zawartości substancji chemicznych mają być kontynuowane również w 2026 roku.
Główne wnioski
- Inspekcja Handlowa skontrolowała 332 partie produktów, obejmujących m.in. biżuterię, odzież, wyroby skórzane, obrusy ceratowe i pościel.
- Nieprawidłowości wykryto w ponad 7% badanych produktów. Największe przekroczenia dotyczyły kadmu, ołowiu oraz ftalanów.
- Najwyższe stężenie kadmu przekroczyło normę około 400 razy, a ołowiu około 333 razy względem dopuszczalnych limitów.
- Po kontrolach wydano 7 decyzji zakazujących sprzedaży produktów, a część wyrobów została wycofana z rynku lub zwrócona importerom.
Źródło:
- https://uokik.gov.pl/miedzy-nami-jest-chemia-kontrola-inspekcji-handlowej-2026
