Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej opublikowało stanowisko dotyczące propozycji zmian w kształceniu podyplomowym lekarzy i lekarzy dentystów przedstawionych przez Ministerstwo Zdrowia. Samorząd lekarski ocenia, że brak dialogu przy przygotowaniu projektu doprowadził do zestawu rozwiązań, których nie może zaakceptować. Zastrzeżenia dotyczą m.in. skrócenia stażu podyplomowego, zmian w Państwowym Egzaminie Specjalizacyjnym, zasad otwierania specjalizacji i nowego modelu rozkładu rezydentur.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego NRL sprzeciwia się skróceniu stażu podyplomowego i jakie widzi ryzyka.
- Jakie zastrzeżenia samorząd ma wobec zmian w PES, rezydenturach i trybie pozarezydenckim.
- Jakie konsekwencje mogą wynikać z nowych zasad specjalizacji i dodatkowych egzaminów.
- Które elementy projektu Ministerstwa Zdrowia uzyskały poparcie NRL.
Kluczowe zastrzeżenia NRL wobec projektu MZ
Prezydium NRL podkreśla, że propozycje Ministerstwa Zdrowia zostały przekazane podczas posiedzenia Naczelnej Rady Lekarskiej 30 stycznia 2026 r., jednak bez wcześniejszej współpracy z samorządem. Zdaniem lekarzy takie działanie odbiera środowisku wpływ na kształt systemu, który dotyczy zarówno bezpieczeństwa pacjentów, jak i jakości pracy przyszłych specjalistów.
Sprzeciw wobec skrócenia stażu podyplomowego
Największe obawy budzi plan redukcji stażu podyplomowego do 6 miesięcy. NRL wskazuje, że staż jest sprawdzonym etapem przejściowym między ukończeniem studiów a samodzielnym wykonywaniem zawodu. Według samorządu jego drastyczne skrócenie ograniczy możliwość zdobycia kluczowych umiejętności praktycznych i może obniżyć poziom przygotowania zawodowego młodych lekarzy oraz lekarzy dentystów. Zwraca się uwagę, że obecny model ma poparcie studentów kierunków lekarskich i lekarsko-dentystycznych.
PES: powrót do obowiązkowej części ustnej
Kolejnym punktem krytyki jest propozycja przywrócenia obowiązkowego egzaminu ustnego w Państwowym Egzaminie Specjalizacyjnym dla wszystkich zdających, niezależnie od wyniku części testowej. Obowiązujące przepisy zwalniają z egzaminu ustnego osoby, które zdobyły w teście co najmniej 75% poprawnych odpowiedzi. Samorząd przypomina, że to środowisko lekarskie zabiegało o takie rozwiązanie, a dostępne dane pokazują wysoką korelację między dobrym wynikiem pisemnym a zdaniem części ustnej.
Tryb pozarezydencki i ryzyko nepotyzmu
NRL nie akceptuje propozycji, według której o przyjęciu na specjalizację w trybie pozarezydenckim decydowałby wyłącznie podmiot akredytowany. Samorząd ostrzega, że może to naruszyć zasadę równości dostępu do szkolenia, sprzyjać nieformalnym wpływom i faworyzowaniu kandydatów związanych z dyrektorami szpitali lub lokalnymi decydentami. Jednocześnie zwraca uwagę, że takie rozwiązanie może prowadzić do nadużywania zobowiązań lojalnościowych nakładanych na młodych lekarzy.
Nowy model rozkładu rezydentur
Krytyka dotyczy także propozycji przyporządkowania rezydentur do poszczególnych szpitali w zależności od sytuacji kadrowej w regionie. Według NRL mechanizm ten może prowadzić do otwierania miejsc szkoleniowych przede wszystkim tam, gdzie dotąd zainteresowanie było niskie z powodu słabszego zaplecza dydaktycznego. Samorząd wskazuje, że rozwiązanie jest niezgodne z jego dotychczasowymi postulatami.
Państwowy Egzamin Kompetencyjny – powrót do przeszłości?
Propozycja wprowadzenia Państwowego Egzaminu Kompetencyjnego po module podstawowym lub w połowie specjalizacji jednolitej budzi obawy o nadmierne obciążenie lekarzy dodatkowymi egzaminami. NRL porównuje tę koncepcję do modelu dwustopniowego, z którego zrezygnowano ponad 20 lat temu. Podkreśla również, że nie określono, jakie skutki ma mieć negatywny wynik egzaminu, co w skrajnych przypadkach może oznaczać przedłużenie lub nawet przerwanie specjalizacji.
Druga specjalizacja: ryzyko odpływu kadr
Samorząd odnosi się też krytycznie do propozycji ułatwienia otwierania drugiej specjalizacji dla lekarzy w dziedzinach dotkniętych szczególnym niedoborem kadr, takich jak choroby wewnętrzne czy chirurgia. Zdaniem NRL, uproszczony dostęp do kolejnej specjalizacji może wywołać efekt odwrotny do zamierzonego i wzmocnić odpływ specjalistów z już deficytowych dziedzin, osłabiając oddziały internistyczne i chirurgiczne.
Rola konsultantów krajowych a kursy doskonalące
Dyskusję wywołuje również pomysł, by to konsultanci krajowi rekomendowali kursy doskonalące. NRL przypomina, że funkcjonujący system rejestracji kursów przez okręgowe izby lekarskie i Naczelną Izbę Lekarską zapewnia kontrolę merytoryczną, a przekazanie takiej decyzji jednej osobie – poza procedurą administracyjną – budzi poważne wątpliwości.
Nowy egzamin weryfikacyjny dla lekarzy spoza UE
Wśród propozycji znalazł się także Specjalistyczny Egzamin Weryfikacyjny dla lekarzy spoza UE, w sytuacji gdy ich dotychczasowy egzamin nie zostanie uznany za równoważny z polskim. Samorząd wskazuje, że konieczne jest doprecyzowanie zasad takiej weryfikacji, zwłaszcza w kontekście funkcjonującego już egzaminu PES.
Jedyny punkt poparcia: likwidacja bazy pytań do LEK i LDEK
Prezydium NRL pozytywnie odnosi się jedynie do propozycji likwidacji bazy pytań do LEK i LDEK.
Główne wnioski
- NRL sprzeciwia się skróceniu stażu podyplomowego, argumentując, że ograniczy to możliwość zdobycia praktycznych kompetencji.
- Zmiany w PES i nowy Egzamin Kompetencyjny zwiększą obciążenie szkolących się lekarzy i budzą wątpliwości co do skutków ewentualnego niepowodzenia.
- Nowy model rezydentur i tryb pozarezydencki mogą prowadzić do nierównego dostępu do szkolenia i wzmocnienia nieformalnych zależności kadrowych.
- Jedynym pozytywnie ocenionym elementem projektu jest likwidacja bazy pytań do LEK i LDEK.
Źródło:
- https://nil.org.pl/aktualnosci/9154-prezydium-nrl-krytycznie-o-planowanych-zmianach-w-ksztalceniu-podyplomowym-lekarzy-i-lekarzy-dentystow
