Ministerstwo Zdrowia przedstawiło szczegółowe informacje dotyczące niedoborów kadrowych w ochronie zdrowia. Odpowiedź na interpelację poselską nr 16529 pokazuje, że mimo rosnącej liczby lekarzy i zwiększonych limitów kształcenia część specjalizacji nadal zmaga się z problemem zastępowalności pokoleniowej. Szczególnie niekorzystne prognozy dotyczą chorób wewnętrznych i chirurgii ogólnej. Resort wskazuje również na znaczne różnice w dostępności lekarzy pomiędzy województwami.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Które specjalizacje lekarskie mają najgorsze prognozy zastępowalności kadrowej do 2030 r.
- Jak wygląda dostępność lekarzy w poszczególnych województwach.
- Jak zmieniła się liczba lekarzy specjalistów i rezydentów w ostatnich latach.
- Jakie działania planuje Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi na niedobory kadrowe.
Interna i chirurgia ogólna z najgorszymi prognozami
W odpowiedzi na interpelację posła Wiesława Krajewskiego wiceministra zdrowia Katarzyna Kęcka poinformowała, że model popytowo-podażowy dla lekarzy wskazuje na stopniowy wzrost liczby medyków do 2034 roku. Jednocześnie analiza pokazuje, że nie wszystkie dziedziny medycyny będą korzystać z tego trendu w równym stopniu.
Największe problemy dotyczą chorób wewnętrznych oraz chirurgii ogólnej. Według danych Ministerstwa Zdrowia liczba lekarzy osiągających wiek emerytalny w tych specjalizacjach przewyższy liczbę nowych specjalistów.
Dla chorób wewnętrznych prognozowany spadek liczby specjalistów wynosi 1 811 osób. Liczba internistów ma zmniejszyć się z 26 511 w 2024 r. do 24 700 w 2029 r.
W 2030 r. przewidywany jest również spadek liczby chirurgów ogólnych. Według prognozy ich liczba zmniejszy się z 7 926 do 7 469, co oznacza ubytek 457 specjalistów.
Ministerstwo zwraca uwagę, że obie dziedziny nie cieszą się wystarczającym zainteresowaniem wśród lekarzy rozpoczynających szkolenie specjalizacyjne. Według prognoz w żadnym województwie nie uda się zapewnić pełnej zastępowalności kadrowej w tych specjalizacjach.
Duże różnice między województwami
Dane przedstawione przez resort pokazują również znaczące dysproporcje w dostępności lekarzy pomiędzy regionami kraju.
Średnia liczba lekarzy w Polsce wynosiła w 2024 r. 395,7 na 100 tys. mieszkańców. Połowa województw znajdowała się poniżej tej wartości.
Najlepszą sytuację odnotowano w województwie mazowieckim, gdzie wskaźnik wyniósł 662,6 lekarza na 100 tys. mieszkańców. Na kolejnych miejscach znalazły się województwa:
- łódzkie – 527,0,
- podlaskie – 461,1,
- dolnośląskie – 458,6,
- lubelskie – 451,0.
Najmniejszą dostępnością lekarzy charakteryzowały się natomiast:
- lubuskie – 309,5 lekarza na 100 tys. mieszkańców,
- warmińsko-mazurskie – 315,8,
- opolskie – 322,3,
- podkarpackie – 329,3.
Średnia liczba lekarzy w Polsce w 2024 r. w przeliczeniuna 100 tys. ludności [Tabela]
| Województwo | Liczba lekarzy | Liczba lekarzy na 100 tys. mieszkańców |
|---|---|---|
| Mazowieckie | 36 498 | 662,6 |
| Łódzkie | 12 362 | 527,0 |
| Podlaskie | 5 223 | 461,1 |
| Dolnośląskie | 13 155 | 458,6 |
| Lubelskie | 9 004 | 451,0 |
| Śląskie | 18 423 | 429,3 |
| Pomorskie | 10 114 | 428,7 |
| Małopolskie | 14 518 | 423,4 |
| Zachodniopomorskie | 6 302 | 388,4 |
| Świętokrzyskie | 4 277 | 369,3 |
| Kujawsko-pomorskie | 7 305 | 368,1 |
| Wielkopolskie | 12 363 | 355,3 |
| Podkarpackie | 6 794 | 329,3 |
| Opolskie | 2 998 | 322,3 |
| Warmińsko-mazurskie | 4 261 | 315,8 |
| Lubuskie | 3 002 | 309,5 |
Źródło: DAiS na podstawie danych CWPM, NFZ i GUS / MZ.
Ministerstwo zwiększa liczbę miejsc na studiach i specjalizacjach
Resort zdrowia wskazuje, że od kilku lat prowadzi działania mające zwiększyć liczbę lekarzy w systemie.
Jednym z podstawowych narzędzi jest sukcesywne zwiększanie limitów przyjęć na kierunek lekarski. Dzięki temu rośnie liczba absolwentów oraz osób rozpoczynających szkolenie specjalizacyjne.
![Opublikowano wykaz zawodów deficytowych. Kogo brakuje w ochronie zdrowia? [Lista zawodów]](https://alertmedyczny.pl/wp-content/uploads/2025/02/szpital-ochrona-zdrowia-ogolne-3-300x200.jpg)
Od jesiennego postępowania kwalifikacyjnego w 2022 r. funkcjonuje także centralny nabór na specjalizacje. Lekarze mogą obecnie jednocześnie ubiegać się o miejsca szkoleniowe we wszystkich województwach oraz wskazać do 15 preferowanych kombinacji specjalizacji, trybu i miejsca szkolenia.
Rozwiązanie miało zwiększyć wykorzystanie dostępnych miejsc szkoleniowych i ograniczyć sytuacje, w których część rezydentur pozostawała nieobsadzona.
Coraz więcej lekarzy w trakcie specjalizacji
Według danych przedstawionych przez Ministerstwo Zdrowia na koniec 2025 r. szkolenie specjalizacyjne odbywało 31 431 lekarzy. To o 7 849 więcej niż pod koniec 2015 r.
Wzrosła również liczba lekarzy specjalistów wykonujących zawód. W grudniu 2015 r. było ich 114 606, natomiast na koniec 2025 r. już 138 978. Oznacza to wzrost o ponad 21% w ciągu dekady.
Planowane zmiany mają kierować lekarzy do regionów z największymi brakami
Ministerstwo zapowiada kolejne działania mające poprawić dostępność kadr medycznych w regionach najbardziej dotkniętych niedoborami.
W przygotowywanej nowelizacji ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty mają znaleźć się rozwiązania dotyczące zasad naboru na specjalizacje. Planowane przepisy mają umożliwić skuteczniejsze kierowanie lekarzy do jednostek szkolących znajdujących się na obszarach województw, gdzie zapotrzebowanie na określonych specjalistów jest największe.
Projekt ustawy ma zostać skierowany do konsultacji społecznych w II kwartale 2026 r.
Główne wnioski
- Choroby wewnętrzne i chirurgia ogólna mają najgorsze prognozy zastępowalności kadrowej. Według danych MZ liczba internistów może zmniejszyć się o 1 811 osób do 2029 r., a chirurgów ogólnych o 457 osób do 2030 r.
- Województwo mazowieckie ma najwyższą liczbę lekarzy na 100 tys. mieszkańców (662,6), podczas gdy województwo lubuskie najniższą (309,5).
- Na koniec 2025 r. 31 431 lekarzy odbywało szkolenie specjalizacyjne, co oznacza wzrost o 7 849 osób w porównaniu z końcem 2015 r.
- Ministerstwo Zdrowia przygotowuje zmiany w naborze na specjalizacje, które mają ułatwić kierowanie lekarzy do regionów z największym zapotrzebowaniem na specjalistów.
Źródło:
- https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=DT6D3N&view=S
