Rząd przyjął projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. To koniec czasowych rozwiązań i programów pilotażowych – od 1 stycznia 2027 roku w Polsce ma działać stały, powszechny system bezpłatnej asystencji. Nowe przepisy mają objąć nawet 100 tys. osób z niepełnosprawnościami i 500 tys. ich bliskich. Państwo przeznaczy na ten cel ponad 47 mld zł do 2035 roku.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany wprowadza ustawa o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami.
- Od kiedy i na jakich zasadach zacznie obowiązywać nowy system wsparcia.
- Kto będzie mógł skorzystać z bezpłatnej asystencji i jak długo będzie ona przyznawana.
- Ile środków państwo przeznaczy na realizację programu do 2035 roku.
Pomoc na stałe. Kto skorzysta z asystencji osobistej?
Projekt zakłada, że z usługi będą mogły skorzystać osoby z niepełnosprawnością w wieku 18–65 lat, które uzyskają co najmniej 80 punktów w skali potrzeby wsparcia. Od trzeciego roku funkcjonowania ustawy, czyli od 2030 roku, katalog rozszerzy się także o młodzież od 13. roku życia. Szacuje się, że docelowo wsparcie otrzyma nawet 100 tys. osób.
Każdy korzystający z usługi będzie miał prawo samodzielnie wybrać zarówno swojego osobistego asystenta, jak i podmiot odpowiedzialny za organizację usługi – samorząd lub organizację pozarządową.
Zakres pomocy i liczba godzin miesięcznie
Asystent osobisty będzie dopasowywał się do potrzeb konkretnej osoby – pomoże m.in. w przemieszczaniu się, higienie osobistej, prowadzeniu domu, edukacji, pracy zawodowej czy kontaktach społecznych. W ramach instruktażu będzie mógł również wspierać w prostych czynnościach medycznych.
W zależności od sytuacji, asystencja obejmie od 20 do nawet 240 godzin miesięcznie. Oznacza to, że wsparcie może być dostępne przez średnio 8 godzin dziennie. W pierwszym roku ustawa przewiduje limit do 200 godzin, a w kolejnym – do 220 godzin.
Kto będzie mógł zostać osobistym asystentem?
Kandydaci na asystentów muszą być pełnoletni i spełnić określone wymagania formalne, m.in. ukończyć kurs pierwszej pomocy, szkolenie z ewakuacji osób z niepełnosprawnościami oraz przejść indywidualny instruktaż dostosowany do potrzeb danej osoby.
Decyzję o przyznaniu wsparcia będzie podejmował wojewódzki zespół ds. orzekania o niepełnosprawności. Zespół – o eksperckim charakterze – przeprowadzi wizytę w miejscu zamieszkania osoby ubiegającej się o asystencję.
Zmiana systemowa i odciążenie bliskich
W przeciwieństwie do wcześniejszych, doraźnych projektów finansowanych głównie z Funduszu Solidarnościowego, nowe przepisy tworzą stały mechanizm obejmujący całą Polskę. Usługi mają być dostępne w każdym powiecie.
Asystencja osobista ma stanowić nie tylko wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami, ale także realne odciążenie ich rodzin. Długość przyznania usługi będzie wynosić od 1 do 3 lat z możliwością przedłużenia, co pozwoli na bieżące dopasowywanie pomocy do zmieniających się potrzeb.
Główne wnioski
- Rząd przyjął projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami – przepisy wejdą w życie od 1 stycznia 2027 roku.
- Usługa będzie bezpłatna i dostępna w całej Polsce – docelowo obejmie ok. 100 tys. osób z niepełnosprawnościami oraz 500 tys. ich bliskich.
- Asystent będzie pomagał m.in. w codziennych czynnościach, pracy, edukacji i kontaktach społecznych, a wsparcie może wynieść do 240 godzin miesięcznie.
- Na realizację programu rząd planuje przeznaczyć ponad 47 mld zł do 2035 roku, tworząc stały ogólnopolski system wsparcia.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-asystencji-osobistej-osob-z-niepelnosprawnosciami3
