Zagadnienie adherencji, czyli przestrzegania zaleceń lekarskich przez pacjentów, nabiera coraz większego znaczenia w polskim systemie ochrony zdrowia. Na początku lipca 2025 roku odbyło się inauguracyjne posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Adherencji, który ma na celu poprawę przestrzegania zaleceń medycznych i zmniejszenie kosztów związanych z ich nieprzestrzeganiem. Wśród zaproszonych gości byli parlamentarzyści, przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia oraz eksperci, którzy podjęli konkretne kroki w celu wdrożenia nowych rozwiązań.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie rozwiązania Parlamentarny Zespół ds. Adherencji zaproponował, by poprawić przestrzeganie zaleceń lekarskich przez pacjentów.
- Jakie koszty nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich generuje dla systemu ochrony zdrowia w Polsce.
- W jaki sposób farmaceuci mogą stać się kluczowymi postaciami w poprawie adherencji.
- Co oznacza pojęcie adherencji i jakie są związane z nim terminy.
Posiedzenie Zespołu ds. Adherencji
2 lipca 2025 roku odbyło się inauguracyjne posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Adherencji, którego celem było omówienie metod poprawy adherencji w Polsce. Podczas spotkania senator Beata Małecka-Libera, przewodnicząca zespołu, podkreśliła, że jednym z najważniejszych problemów w systemie ochrony zdrowia jest nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich przez pacjentów. W efekcie, choroby, które mogłyby zostać wyleczone lub kontrolowane, często postępują, co przekłada się na wzrost kosztów leczenia.
– Teraz musimy zastanowić się, co trzeba zrobić, aby to poprawić – mówiła Małecka-Libera.
Prace zespołu koncentrują się na m.in. rozszerzeniu kompetencji zawodów medycznych, szczególnie farmaceutów, oraz na usprawnieniu dostępu do dokumentacji medycznej – ma to ułatwić pacjentom stosowanie się do zaleceń.
Proponowane działania powinny być gotowe do wdrożenia jeszcze w 2025 roku.
Propozycje rozwiązań w zakresie adherencji
W ramach posiedzenia zaprezentowane zostały propozycje działań, które mają poprawić adherencję w Polsce. Kluczowe z nich obejmują:
- Edukację zdrowotną i kształcenie kadr medycznych – konieczność wprowadzenia szkoleń i kursów w zakresie adherencji, aby profesjonaliści zdrowia lepiej przekazywali pacjentom zalecenia.
- Większy dostęp do dokumentacji medycznej – umożliwienie farmaceutom wglądu w dokumentację pacjenta oraz kontynuowanie realizacji recept, ma to na celu uproszczenie procesu leczenia.
- Cyfrowe systemy monitoringu – rozwój systemów, które będą monitorować stan zdrowia pacjentów i przypominać o konieczności stosowania się do zaleceń.
– Nieprzestrzeganie zaleceń lekarzy kosztuje system ochrony zdrowia 6 miliardów złotych rocznie – zaznaczył wiceminister zdrowia Marek Kos.
Dodał, że ministerstwo pracuje nad systemem monitorowania stanu zdrowia pacjentów i systemem domowej opieki medycznej.
Jakie zmiany w systemie ochrony zdrowia?
Podczas posiedzenia omówiono również potrzeby systemowe, które mogłyby przyczynić się do poprawy adherencji w Polsce. Uczestnicy wskazali na konieczność nadania farmaceutom większych uprawnień, aby mogli bardziej aktywnie uczestniczyć w procesie leczenia pacjentów.
Farmaceuci są coraz częściej wskazywani jako kluczowe postacie w poprawie adherencji. W ramach nowych propozycji zaproponowano m.in. ich większy udział w koncyliacji lekowej, czyli procesie dopasowania terapii do potrzeb pacjenta. Ponadto postulowano włączenie farmaceutów w programy profilaktyczne, takie jak wykonywanie podstawowych badań diagnostycznych, które mogą pomóc we wczesnym wykrywaniu chorób.
Co to jest adherencja?
Adherencja to pojęcie odnoszące się do przestrzegania zaleceń terapeutycznych przez pacjentów. Związane jest z terminami takimi jak compliance (przestrzeganie zaleceń), persistence (systematyczność w leczeniu) oraz concordance (współpraca pacjenta i lekarza). Zdecydowana większość pacjentów, którzy nie przestrzegają zaleceń lekarskich, ponosi negatywne konsekwencje zdrowotne, a także generuje dodatkowe koszty dla systemu opieki zdrowotnej.
Zbyt mała aktywność pacjenta w procesie leczenia, brak komunikacji z lekarzem czy niezrozumienie zaleceń mogą prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia. Istotnym elementem poprawy adherencji jest edukacja pacjentów, a także stworzenie systemu wspierającego ich w przestrzeganiu zaleceń, na przykład poprzez cyfrowe powiadomienia.
Główne wnioski
- Parlamentarny Zespół ds. Adherencji zainaugurował prace nad rozwiązaniami, które mają poprawić przestrzeganie zaleceń medycznych przez pacjentów w Polsce.
- Nieprzestrzeganie zaleceń lekarzy kosztuje system ochrony zdrowia 6 miliardów złotych rocznie.
- Farmaceuci mogą odegrać kluczową rolę w poprawie adherencji, m.in. przez aktywne uczestnictwo w koncyliacji lekowej i realizację nowych zadań profilaktycznych.
- Adherencja to przestrzeganie zaleceń terapeutycznych, które mogą istotnie wpłynąć na stan zdrowia pacjentów i obniżenie kosztów leczenia.
Źródło:
- Senat
- MZ
