Bezpieczeństwo lekowe staje się jednym z kluczowych elementów polityki zdrowotnej i gospodarczej państw Unii Europejskiej. Pandemia COVID-19, napięcia geopolityczne oraz zakłócenia globalnych łańcuchów dostaw pokazały, jak ważna jest lokalna produkcja leków i szczepionek. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera podpisanie umowy dotyczącej projektu realizowanego przez Instytut Biotechnologii Surowic i Szczepionek IBSS BIOMED S.A., który otrzyma ponad 9 mln zł dofinansowania w ramach programu STEP – Biotechnologie – Strategiczna niezależność UE. Inwestycja ta ma wzmocnić produkcję szczepionek kluczowych dla zdrowia publicznego oraz zwiększyć odporność europejskiego systemu ochrony zdrowia na przyszłe kryzysy.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego projekt realizowany przez Instytut Biotechnologii Surowic i Szczepionek IBSS BIOMED S.A. ma znaczenie dla bezpieczeństwa lekowego Polski i całej Unii Europejskiej.
- Jakie szczepionki strategiczne (m.in. przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi) obejmuje projekt finansowany z programu STEP – Biotechnologie.
- Na czym polega automatyzacja i cyfryzacja produkcji szczepionek oraz jak zwiększa ona odporność europejskich łańcuchów dostaw leków.
- Dlaczego inwestycja o wartości ok. 22,5 mln zł, z ponad 9 mln zł dofinansowania, może wzmocnić pozycję Polski w europejskim sektorze biotechnologicznym.
Projekt STEP Biotechnologie – inwestycja w bezpieczeństwo zdrowotne
Projekt realizowany przez Instytut Biotechnologii Surowic i Szczepionek IBSS BIOMED S.A. stanowi element programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, którego operatorem jest Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. W ramach naboru „STEP – Biotechnologie – Strategiczna niezależność UE” instytut otrzyma ponad 9 mln zł wsparcia.
Całkowita wartość projektu wynosi niemal 22,5 mln zł, a jego realizacja została zaplanowana na okres od 1 lutego 2026 r. do 30 kwietnia 2029 r. Głównym celem przedsięwzięcia jest automatyzacja i cyfryzacja procesu produkcji szczepionek przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi – preparatów znajdujących się na unijnej liście leków o znaczeniu strategicznym. Realizacja projektu ma bezpośrednio przełożyć się na:
- większą dostępność szczepionek w przychodniach i szpitalach,
- skrócenie czasu dostaw w sytuacjach zwiększonego zapotrzebowania,
- zmniejszenie ryzyka braków leków w systemie ochrony zdrowia,
- większe bezpieczeństwo epidemiologiczne dzieci i dorosłych objętych programami szczepień.
W praktyce oznacza to zwiększenie stabilności dostaw kluczowych preparatów profilaktycznych, szczególnie w sytuacjach kryzysowych, takich jak epidemie czy zakłócenia globalnych łańcuchów dostaw.
Automatyzacja produkcji szczepionek – kluczowy element projektu
Projekt zakłada modernizację infrastruktury produkcyjnej oraz wdrożenie zaawansowanych rozwiązań technologicznych. Dzięki temu możliwe będzie zwiększenie zdolności wytwórczych oraz poprawa jakości produkowanych preparatów. Zakres inwestycji obejmuje między innymi:
- wdrożenie automatycznej kontroli jakości opartej na systemach wizyjnych,
- uruchomienie nowoczesnych linii etykietujących, blistrujących i kartonujących,
- rozwój cyfrowych systemów nadzorujących produkcję, kontrolę jakości oraz cyberbezpieczeństwo.
Nowe rozwiązania technologiczne mają zwiększyć efektywność produkcji i poprawić kontrolę nad procesem wytwarzania szczepionek, co jest szczególnie istotne w kontekście leków o znaczeniu strategicznym dla zdrowia publicznego.
Wzmocnienie odporności łańcuchów dostaw w Europie
Jednym z najważniejszych celów projektu jest ograniczenie zależności Europy od importu leków i substancji aktywnych z innych regionów świata. W ostatnich latach wiele państw UE doświadczyło poważnych problemów związanych z dostępnością leków, wynikających z zakłóceń w globalnych łańcuchach dostaw. Minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pałczyńska-Nałęcz podkreśliła znaczenie projektu dla bezpieczeństwa państwa:
Fundusz Wsparcia Technologii Krytycznych powstał dzięki zaangażowaniu wielu partnerów po stronie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej a także Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Powstał po to, żeby wspierać innowacyjne projekty w obszarach kluczowych dla bezpieczeństwa państwa, takich jak biotechnologia. Dzisiejsze podpisanie umowy to ważny moment – przekazujemy wsparcie, które wzmocni bezpieczeństwo lekowe w Polsce i przyczyni się do budowania naszej niezależności od zewnętrznych łańcuchów dostaw. Cieszę się, że IBSS BIOMED S.A. dołącza do tego procesu i będzie współtworzyć bezpieczeństwo lekowe naszego kraju.
Z kolei prezes PARP Krzysztof Gulda zwrócił uwagę na strategiczne znaczenie inwestycji w sektor biotechnologii:
Realizacja projektu przyczyni się do zwiększenia dostępności szczepionek przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. Inwestycje w sektor biotechnologii i produkcji leków to dziś nie tylko kwestia rozwoju gospodarczego, ale przede wszystkim bezpieczeństwa państwa i obywateli. Projekty takie jak ten wzmacniają europejską niezależność w obszarze produktów krytycznych, skracają łańcuchy dostaw i zwiększają odporność na przyszłe kryzysy.
Platforma STEP – strategiczna odpowiedź Unii Europejskiej
Projekt realizowany przez IBSS BIOMED S.A. wpisuje się w szerszą strategię Unii Europejskiej związaną z budową suwerenności technologicznej. Platforma STEP (Strategic Technologies for Europe Platform) ma wspierać rozwój technologii uznanych za kluczowe dla bezpieczeństwa gospodarczego i zdrowotnego. W ramach programu finansowane są projekty z obszarów takich jak:
- biotechnologia,
- technologie cyfrowe,
- technologie czystej energii,
- produkcja strategicznych produktów medycznych.
Działanie realizowane w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki obejmuje dwie ścieżki wsparcia:
- Ścieżka A – rozwój innowacyjnych technologii krytycznych,
- Ścieżka B – wzmacnianie strategicznej niezależności Unii Europejskiej.
Projekt IBSS BIOMED S.A. realizowany jest w ramach Ścieżki B, koncentrującej się na rozwoju zdolności produkcyjnych w kluczowych sektorach gospodarki. Maciej Berliński, dyrektor Departamentu Projektów Infrastrukturalnych w PARP, podkreślił znaczenie współpracy instytucjonalnej przy realizacji projektu:
Podpisanie tej umowy to początek intensywnej współpracy, która będzie miała kluczowe znaczenie dla sprawnej i skutecznej realizacji projektu przez IBSS BIOMED S.A. Jako instytucja odpowiedzialna za opiekę nad umową, stawiamy na partnerskie podejście, dialog i bieżące wsparcie na każdym etapie wdrażania.
Polska farmacja z rosnącą rolą w Europie
Polski sektor farmaceutyczny rozwija się dynamicznie i zyskuje coraz większe znaczenie w europejskim systemie produkcji leków. Według raportu Polskiej Akademii Nauk z 2025 roku Polska jest największym rynkiem farmaceutycznym w Europie Środkowej oraz szóstym w całej Unii Europejskiej.
Dane firmy IQVIA wskazują, że do końca czerwca 2025 r. wartość polskiego rynku farmaceutycznego przekroczyła 40 mld zł, co oznacza wzrost o 11,9% rok do roku. Prognozy wskazują również na dalszy wzrost eksportu leków o 15–20%, szczególnie w segmencie leków generycznych i suplementów diety.
Jednocześnie sektor farmaceutyczny coraz silniej łączy się z nowoczesnymi technologiami, takimi jak cyfryzacja procesów produkcyjnych, analiza danych czy rozwój medycyny spersonalizowanej. Prezes zarządu IBSS BIOMED S.A., Anna Flis, podkreśliła znaczenie inwestycji dla krajowej produkcji leków:
Chcemy podziękować za pochylenie się nad tematem bezpieczeństwa lekowego – jest to dla nas szczególnie ważne. Nasza firma istnieje od ponad 80 lat i od tego czasu dba o bezpieczeństwo lekowe oraz epidemiczne kraju. Wszystkie procesy produkcyjne prowadzimy w Polsce, a substancje aktywne również wytwarzamy w kraju, dzięki czemu jesteśmy całkowicie niezależni od innych części świata. Dodała również: Dzięki pozyskanym środkom będziemy mogli dalej wzmacniać nasze systemy, zwiększać poziom bezpieczeństwa oraz umacniać suwerenność w tym kluczowym obszarze.
Polska w europejskiej strategii bezpieczeństwa lekowego
Rozbudowa krajowych zdolności produkcyjnych w sektorze farmaceutycznym może w najbliższych latach znacząco zwiększyć rolę Polski w europejskim systemie bezpieczeństwa zdrowotnego. Dzięki rozwiniętemu zapleczu naukowemu, konkurencyjnym kosztom produkcji oraz wysokim standardom jakości Polska ma realną szansę stać się jednym z kluczowych ośrodków produkcji leków i szczepionek w Unii Europejskiej.
Inwestycje takie jak projekt IBSS BIOMED S.A. pokazują również, że bezpieczeństwo lekowe staje się dziś jednym z elementów szeroko rozumianej polityki bezpieczeństwa państwa – obok energetyki czy infrastruktury krytycznej.
Główne wnioski
- Projekt IBSS BIOMED S.A. o wartości niemal 22,5 mln zł, współfinansowany kwotą ponad 9 mln zł z programu STEP – Biotechnologie, ma zwiększyć zdolności produkcyjne szczepionek kluczowych dla zdrowia publicznego.
- Modernizacja infrastruktury obejmie automatyzację i cyfryzację produkcji szczepionek przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, które znajdują się na unijnej liście leków o znaczeniu strategicznym.
- Inwestycja realizowana w latach 2026–2029 ma zwiększyć odporność europejskich łańcuchów dostaw leków oraz ograniczyć zależność od producentów spoza UE.
- Rozwój krajowej produkcji szczepionek wzmacnia bezpieczeństwo lekowe Polski i jednocześnie zwiększa znaczenie polskiego sektora farmaceutycznego w Europie.
Źródło:
- Materiał prasowy
