Interpelacja poselska dotycząca finansowania i transparentności samorządu aptekarskiego doczekała się odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia, w której przedstawiono konkretne dane o środkach publicznych oraz zasadach ich przekazywania. Pytania dotyczyły m.in. wynagrodzeń władz samorządu, możliwych konfliktów interesów oraz zakresu nadzoru państwa. Resort wskazał zarówno wysokość przekazanych dotacji, jak i ograniczenia swoich kompetencji wobec Naczelnej Izby Aptekarskiej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie kwoty trafiły do NIA i izb aptekarskich w latach 2023–2025.
- Na jakie zadania publiczne mogą być przeznaczane dotacje.
- Czy Centralny Rejestr Farmaceutów jest finansowany z budżetu państwa.
- Jakie są realne możliwości nadzoru Ministerstwa Zdrowia nad samorządem.
Interpelacja o finanse i transparentność NIA
Interpelacja nr 15973, złożona przez posła Michała Połuboczka, dotyczyła nadzoru nad wydatkowaniem środków publicznych przez Naczelną Izbę Aptekarską oraz okręgowe izby aptekarskie. W dokumencie zwrócił uwagę, że samorząd aptekarski wykonuje zadania publiczne – m.in. przyznaje prawo wykonywania zawodu farmaceuty, prowadzi rejestry oraz odpowiada za postępowania dyscyplinarne.
W związku z tym osoby pełniące funkcje w organach samorządu zostały wskazane jako wykonujące funkcje publiczne, co – zdaniem autora interpelacji – powinno wiązać się z wysokimi standardami przejrzystości i bezstronności.
Wśród poruszonych kwestii znalazły się również doniesienia medialne dotyczące potencjalnych relacji finansowych prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej z podmiotami komercyjnymi oraz informacje o wynagrodzeniu sięgającym ok. 500 tys. zł rocznie.
1,68 mln zł dotacji w latach 2023–2025
Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi przedstawiło szczegółowe dane finansowe. Łączna kwota dotacji celowych przekazanych samorządowi aptekarskiemu w latach 2023–2025 wyniosła 1 685 094,50 zł.
Podział środków wyglądał następująco:
- 2023 r. – 493 313,00 zł, z czego 59 610,00 zł trafiło do Naczelnej Izby Aptekarskiej, a 433 703,00 zł do okręgowych izb aptekarskich
- 2024 r. – 588 283,00 zł, w tym 83 775,00 zł dla Naczelnej Izby Aptekarskiej oraz 504 508,00 zł dla izb okręgowych
- 2025 r. – 603 498,50 zł, z czego 78 615,00 zł dla Naczelnej Izby Aptekarskiej i 524 883,50 zł dla izb okręgowych
Część środków trafiała bezpośrednio do Naczelnej Izby Aptekarskiej, a pozostała – do okręgowych izb aptekarskich.
Resort wskazał, że środki były przekazywane wyłącznie w formie dotacji celowych na podstawie umów zawieranych z NIA i izbami.
Na co przeznaczane są środki publiczne?
Ministerstwo wyraźnie określiło katalog zadań, które mogą być finansowane z przekazywanych dotacji. Obejmują one:
- prowadzenie spraw z zakresu odpowiedzialności zawodowej
- działalność Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej
- funkcjonowanie Naczelnego Sądu Aptekarskiego
- przyznawanie prawa wykonywania zawodu farmaceuty
Środki mają charakter zadaniowy i są rozliczane na podstawie sprawozdań składanych przez samorząd.
Centralny Rejestr Farmaceutów bez wsparcia budżetowego
Jednym z pytań interpelacji była kwestia finansowania Centralnego Rejestru Farmaceutów RP. Ministerstwo jednoznacznie wskazało, że w latach 2023–2025 nie przekazywano dotacji na ten cel. Koszty utrzymania rejestru są w całości pokrywane przez samorząd aptekarski, bez udziału środków publicznych.
Brak dodatkowych kontroli i audytów
Resort zdrowia odniósł się także do kwestii nadzoru nad wydatkowaniem środków. W latach 2023–2025 nie prowadzono dodatkowych kontroli ani audytów w Naczelnej Izbie Aptekarskiej.
Weryfikacja odbywała się w ramach standardowego procesu rozliczania umów, który obejmuje analizę sprawozdań składanych przez izby.
Ograniczone kompetencje Ministerstwa Zdrowia
Ministerstwo podkreśliło, że samorząd aptekarski jest niezależny i podlega wyłącznie ustawom. Oznacza to, że resort nie ma bezpośredniego wpływu na:
- wynagrodzenia władz samorządu
- zasady gospodarki finansowej
- wybór osób pełniących funkcje
Za te obszary odpowiada Krajowy Zjazd Aptekarzy oraz organy wewnętrzne samorządu, w tym Naczelna Komisja Rewizyjna, która kontroluje działalność finansową izby.
Jednocześnie minister zdrowia może zaskarżać uchwały organów samorządu do Sądu Najwyższego, jeśli uzna je za niezgodne z prawem.
Wynagrodzenia i potencjalny konflikt interesów poza zakresem nadzoru
W odpowiedzi wskazano również, że Ministerstwo Zdrowia nie posiada narzędzi do badania wynagrodzeń członków organów samorządu ani do prowadzenia postępowań wyjaśniających w zakresie potencjalnych konfliktów interesów.
Nie prowadzi także postępowań w sprawach odpowiedzialności zawodowej farmaceutów – należą one do kompetencji organów samorządowych.
Główne wnioski
- Łączna kwota dotacji dla samorządu aptekarskiego w latach 2023–2025 wyniosła 1 685 094,50 zł, z czego większość środków trafiła do izb okręgowych.
- Dotacje mają charakter celowy i finansują wyłącznie zadania publiczne, m.in. odpowiedzialność zawodową i przyznawanie prawa wykonywania zawodu.
- Centralny Rejestr Farmaceutów RP nie był finansowany z budżetu państwa – koszty pokrywa samorząd aptekarski.
- Ministerstwo Zdrowia nie prowadziło dodatkowych kontroli ani audytów w latach 2023–2025, a jego kompetencje wobec samorządu są ograniczone ustawowo.
Źródło:
- https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=DSAJTY&view=6
