Po miesiącach sporów i apeli środowiska farmaceutycznego opublikowano projekt, który zmienia dotychczasowe założenia systemu kaucyjnego. 20 marca br. opiniowania trafił projekt ustawy z 13 marca 2026 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, przygotowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. W jego zapisach znalazło się wyłączenie aptek, punktów aptecznych i hurtowni farmaceutycznych z obowiązku uczestnictwa w systemie kaucyjnym.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany w systemie kaucyjnym przewiduje projekt ustawy z 13 marca 2026 r.
- Jakie obowiązki nie będą dotyczyć aptek, punktów aptecznych i hurtowni farmaceutycznych.
- Jak przebiegała dyskusja wokół udziału aptek w systemie kaucyjnym od 2025 r.
- Jakie argumenty przedstawiało środowisko farmaceutyczne w toku prac legislacyjnych.
Projekt ustawy: wyłączenie aptek z obowiązków kaucyjnych
Kluczowa zmiana została zawarta w art. 133 ust. 8 projektu. Przepis wprost wskazuje, że obowiązek zwracania kaucji oraz zbierania opakowań nie obejmie aptek, puntków aptecznych i hurtowni farmaceutycznych. Zgodnie z projektem:
8. Obowiązek uczestniczenia w systemie kaucyjnym w zakresie zwracania kaucji oraz zbierania pustych opakowań i odpadów opakowaniowych oraz obowiązek zawarcia umowy, o której mowa w ust. 4 nie dotyczy aptek, punktów aptecznych oraz hurtowni farmaceutycznych w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2025 r. poz. 750, 905, 924, 1416 i 1537).
To oznacza, że placówki ochrony zdrowia nie będą musiały przyjmować pustych opakowań po napojach ani organizować systemu ich zbiórki.
Wielomiesięczna batalia środowiska aptekarskiego
Kwestia udziału aptek w systemie kaucyjnym była jednym z najbardziej dyskutowanych elementów projektowanych przepisów. Temat wielokrotnie pojawiał się w toku prac legislacyjnych oraz w stanowiskach przedstawianych przez środowisko farmaceutyczne.
Już w lipcu 2025 r. podczas posiedzenia sejmowej Podkomisji Stałej ds. Monitorowania Gospodarki Odpadami dr Marek Tomków zwracał uwagę na absurd takiego rozwiązania.
– Wyobrażacie sobie Państwo, że ktoś na oddział chirurgiczny przynosi stare butelki po piwie? A Państwo chcecie to zrobić w miejscu, gdzie robimy leki aseptyczne dla dzieci? – mówił wtedy Tomków.
Stanowisko środowiska było spójne i obejmowało kilka kluczowych argumentów:
- potencjalne naruszenie przepisów prawa farmaceutycznego,
- konieczność zmian w regulacjach dotyczących refundacji i wymogów lokalowych,
- ryzyko pogorszenia warunków sanitarnych i jakości farmaceutycznej,
- dodatkowe obciążenia organizacyjne i finansowe,
- sprzeczność z rolą aptek jako miejsc świadczeń zdrowotnych.
Jeszcze w 2025 r. apteki miały być w systemie
Jeszcze latem 2025 r. kierunek legislacyjny był zupełnie inny. Ministerstwo Klimatu i Środowiska informowało 8 sierpnia 2025 r., że system kaucyjny obejmie szerokie spektrum placówek handlowych.
W komunikacie wskazano, że nowe przepisy będą dotyczyć m.in. sklepów, stacji paliw, drogerii, a także aptek – jeśli sprzedają produkty objęte kaucją. I od tych przepisów nie będzie wyjątków.
Naczelna Izba Aptekarska: jednoznaczne stanowisko
We wrześniu 2025 r. Naczelna Izba Aptekarska skierowała pismo do wiceminister klimatu Anity Sowińskiej, domagając się wyłączenia aptek z systemu.
Izba wskazywała, że brak jednoznacznych regulacji stawia placówki w niepewnej sytuacji prawnej i organizacyjnej. Podkreślano także, że włączenie aptek do systemu kaucyjnego może negatywnie wpłynąć na bezpieczeństwo pacjentów oraz organizację pracy.
Postulat obejmował nie tylko apteki, ale również podmioty lecznicze finansowane ze środków publicznych.
Główne wnioski
- Projekt ustawy z 13 marca 2026 r. wprost wyłącza apteki, punkty apteczne i hurtownie farmaceutyczne z obowiązku udziału w systemie kaucyjnym.
- Art. 133 ust. 8 projektu znosi obowiązek zbierania opakowań oraz zwracania kaucji przez te podmioty.
- Jeszcze 8 sierpnia 2025 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zakładało objęcie aptek systemem kaucyjnym bez wyjątków.
- Naczelna Izba Aptekarska w 2025 r. wskazywała na ryzyka prawne, sanitarne i organizacyjne związane z tym rozwiązaniem.
Źródło:
- https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12401003/katalog/13149459#13149459
