Rynek leków inkretynowych rozwija się w bezprecedensowym tempie, a konkurencja między globalnymi koncernami farmaceutycznymi wchodzi w nową fazę. Najnowsze wyniki badania fazy 3 TRANSCEND-T2D-1 wskazują, że eksperymentalny lek retatrutide firmy Eli Lilly może wyznaczyć nowy standard leczenia cukrzycy typu 2 i otyłości, oferując jednocześnie istotną redukcję glikemii i masy ciała.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak retatrutide wpływa na poziom HbA1c i masę ciała u pacjentów z cukrzycą typu 2 w badaniu fazy 3
- Na czym polega mechanizm działania potrójnego agonisty GIP, GLP-1 i glukagonu oraz czym różni się od dotychczasowych terapii
- Jakie efekty kliniczne osiągnięto w badaniu TRANSCEND-T2D-1, w tym redukcja HbA1c nawet o 2,0% i masy ciała do 16,8%
- Jakie są najczęstsze działania niepożądane i jak wypadają na tle innych leków inkretynowych
Retatrutide – „potrójny agonista” nowej generacji
Retatrutide to innowacyjna cząsteczka określana jako tzw. „potrójne G”, ponieważ aktywuje jednocześnie trzy receptory hormonalne:
- GLP-1 (glukagonopodobny peptyd-1)
- GIP (glukozozależny polipeptyd insulinotropowy)
- glukagon
Takie połączenie mechanizmów działania umożliwia jednoczesne:
- hamowanie apetytu
- poprawę kontroli glikemii
- zwiększenie wydatku energetycznego
To właśnie ta wielokierunkowość działania stanowi kluczową przewagę nad wcześniejszymi generacjami leków.
Wyniki badania TRANSCEND-T2D-1 – znacząca poprawa parametrów metabolicznych
Badanie objęło 537 pacjentów z cukrzycą typu 2, u których dieta i aktywność fizyczna nie zapewniały odpowiedniej kontroli choroby. Po 40 tygodniach leczenia uzyskano bardzo wyraźne efekty:
Redukcja HbA1c
- spadek o 1,7% do 2,0% w zależności od dawki
- dla porównania: 0,8% w grupie placebo
Redukcja masy ciała
- średnio do 16,8% masy ciała (36,6 funta)
- brak plateau – pacjenci tracili wagę przez cały okres badania
Jak podkreślił Kenneth Custer, wiceprezes wykonawczy i prezes Lilly Cardiometabolic Health:
Dla wielu osób z cukrzycą typu 2 osiągnięcie kontroli poziomu A1C i utrata masy ciała stanowi wyzwanie, ponieważ otyłość historycznie była trudniejsza do leczenia u osób z cukrzycą typu 2. Dzięki potrójnemu agonistowi retatrutydowi postawiliśmy sobie za cel stworzenie cząsteczki, która mogłaby pomóc pacjentom osiągnąć znaczną redukcję poziomu A1C i utratę masy ciała. Wyniki te potwierdzają niezwykły potencjał tej nowatorskiej cząsteczki dla osób z cukrzycą typu 2, zapewniając poprawę poziomu A1C nawet o 2% i prawie 17% utratę masy ciała w ciągu 40 tygodni leczenia.
Korzyści wykraczające poza glikemię
Retatrutide wykazał również korzystny wpływ na inne czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego, w tym:
- obniżenie poziomu cholesterolu nie-HDL
- redukcję trójglicerydów
- spadek ciśnienia skurczowego
To szczególnie istotne, ponieważ pacjenci z cukrzycą typu 2 należą do grupy wysokiego ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych.
Porównanie z innymi terapiami – nowy lider skuteczności?
W porównaniu z innymi lekami:
- tirzepatyd: ~13,1% redukcji masy ciała
- orforglipron: ~7,9%
- retatrutide: nawet do 16,8% (a w wcześniejszych badaniach do 28,7%)
Jak zauważyła analityczka Louise Chen:
Retatrutide zapewnia najwyższy poziom utraty wagi, jaki kiedykolwiek zaobserwowaliśmy w przypadku leku na otyłość
Profil bezpieczeństwa – znane wyzwania terapii inkretynowych
Najczęstsze działania niepożądane obejmowały:
- nudności (do 26,5%)
- biegunkę (do 22,8%)
- wymioty (do 17,6%)
Objawy te występowały głównie w fazie eskalacji dawki i były zgodne z profilem bezpieczeństwa leków GLP-1. Jednocześnie analitycy zwracają uwagę, że częstość działań niepożądanych była wyższa niż w przypadku niektórych wcześniejszych terapii, co może mieć znaczenie dla tolerancji leczenia.
Program TRANSCEND-T2D – szerokie badania kliniczne
Program badań klinicznych fazy 3 obejmuje ponad 2050 uczestników na całym świecie i analizuje zastosowanie retatrutide w różnych wskazaniach:
- cukrzyca typu 2
- otyłość i nadwaga
- choroby układu krążenia
- bezdech senny
- stłuszczeniowa choroba wątroby
Dodatkowe wyniki badań spodziewane są w kolejnych latach, a potencjalna komercjalizacja leku przewidywana jest około 2027 roku.
O firmie Eli Lilly
Eli Lilly and Company to globalna firma farmaceutyczna z siedzibą w Indianapolis, działająca nieprzerwanie od blisko 150 lat. Spółka należy do liderów innowacji w obszarze diabetologii, otyłości, onkologii oraz neurologii, rozwijając przełomowe terapie oparte na biotechnologii, chemii i medycynie genetycznej. Leki Lilly pomagają dziesiątkom milionów pacjentów na całym świecie, a portfolio firmy obejmuje m.in. nowoczesne terapie inkretynowe, takie jak tirzepatide. Firma intensywnie inwestuje w badania kliniczne, w tym programy nad lekami nowej generacji, takimi jak retatrutide – potrójny agonista GIP, GLP-1 i glukagonu. Strategia Lilly koncentruje się na rozwiązywaniu najważniejszych wyzwań zdrowotnych, w tym cukrzycy, otyłości i chorób neurodegeneracyjnych, przy jednoczesnym zwiększaniu dostępności terapii i ich globalnej dostępności.
Główne wnioski
- Retatrutide obniżył poziom HbA1c średnio o 1,7%–2,0% w ciągu 40 tygodni, znacząco przewyższając placebo (0,8%).
- Uczestnicy badania osiągnęli utratę masy ciała do 16,8% (ok. 36,6 funta), bez efektu plateau w trakcie terapii.
- Mechanizm „potrójnego G” (GIP, GLP-1, glukagon) łączy kontrolę glikemii, redukcję apetytu i zwiększenie wydatku energetycznego.
- Profil bezpieczeństwa był zgodny z lekami inkretynowymi, choć częstość działań niepożądanych (nudności, biegunka, wymioty) była wyższa niż w niektórych wcześniejszych terapiach.
Źródło:
- Eli Lilly
