Cukrzyca typu 1 u dzieci pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej diabetologii pediatrycznej. W centrum debaty ponownie znalazły się systemy ciągłego monitorowania glikemii (CGM), które dla wielu rodzin stały się podstawowym narzędziem codziennego prowadzenia terapii. Ministerstwo Zdrowia odniosło się do pytań skierowanych przez Rzeczniczkę Praw Dziecka dotyczących zasad refundacji nowoczesnych sensorów glikemii dla dzieci i młodzieży chorujących na cukrzycę typu 1. Resort podkreśla konieczność zwiększania dostępu do nowoczesnych technologii, ale jednocześnie wskazuje na ograniczenia budżetowe NFZ oraz dynamicznie rosnące koszty refundacji.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie stanowisko zajęło Ministerstwo Zdrowia wobec postulatów dotyczących refundacji systemów CGM dla dzieci z cukrzycą typu 1
- Dlaczego Rzeczniczka Praw Dziecka apeluje o pełne finansowanie nowoczesnych sensorów glikemii
- Jakie różnice technologiczne występują pomiędzy systemami FGM a CGM-RT
- Dlaczego resort zdrowia wskazuje na ryzyko wzrostu kosztów refundacji i deficyt NFZ
Rzeczniczka Praw Dziecka pyta o refundację CGM
Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak 29 kwietnia 2026 r. zwróciła się do Ministerstwa Zdrowia z prośbą o przedstawienie stanowiska w sprawie zasad refundacji systemów ciągłego monitorowania glikemii dla dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 1. W swoim wystąpieniu podkreśliła, że dostęp do nowoczesnych technologii diabetologicznych nie powinien być uzależniony od możliwości finansowych rodziców. Szczególną uwagę zwróciła na bezpieczeństwo dzieci wymagających całodobowej kontroli glikemii oraz ogromne obciążenie psychiczne i organizacyjne rodzin.
Zapewnienie dzieciom realnego dostępu do nowoczesnych systemów ciągłego monitorowania glikemii stanowi nie tylko kwestię organizacyjną, ale przede wszystkim obowiązek państwa wynikający z ochrony dobra dziecka i z potrzeby stworzenia warunków do leczenia zgodnego ze współczesną wiedzą medyczną. System finansowania świadczeń powinien wspierać bezpieczeństwo terapii, a nie przerzucać zasadniczą część kosztów na rodziny dzieci przewlekle chorych – podkreśliła Monika Horna-Cieślak.
Cukrzyca typu 1 wymaga stałego nadzoru
Ministerstwo Zdrowia oraz RPD zwracają uwagę, że cukrzyca typu 1 u dzieci jest chorobą wymagającą nieprzerwanego monitorowania parametrów metabolicznych. W praktyce oznacza to konieczność wielokrotnej kontroli poziomu glukozy przez całą dobę, również w godzinach nocnych. W przypadku najmłodszych pacjentów ciężar prowadzenia terapii w ogromnym stopniu spoczywa na rodzicach lub opiekunach. Muszą oni reagować na nagłe spadki i wzrosty glikemii, kontrolować wpływ wysiłku fizycznego, infekcji czy sposobu żywienia na przebieg choroby oraz podejmować szybkie decyzje terapeutyczne.
Eksperci diabetologiczni od lat podkreślają, że nowoczesne systemy monitorowania glikemii nie pełnią już wyłącznie funkcji pomocniczej. Coraz częściej stanowią integralny element terapii, wpływając bezpośrednio na bezpieczeństwo chorego oraz ograniczenie ryzyka ciężkich epizodów hipoglikemii.
FGM i CGM-RT. Kluczowe różnice technologiczne
Jednym z najważniejszych elementów odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia było wyjaśnienie różnic pomiędzy poszczególnymi grupami systemów monitorowania glikemii. Resort podkreślił, że obecny wykaz wyrobów medycznych nie dzieli technologii wyłącznie formalnie, lecz uwzględnia rzeczywiste różnice kliniczne i funkcjonalne. Systemy FGM wymagają aktywnego odczytywania danych przez pacjenta. Z kolei CGM-RT przesyłają informacje o poziomie glukozy w czasie rzeczywistym, generują alarmy ostrzegające przed hipoglikemią lub hiperglikemią i mogą współpracować z osobistą pompą insulinową.
Ministerstwo przypomniało również, że Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wskazywała wcześniej, iż zastosowanie CGM-RT razem z pompą insulinową pozwala prowadzić leczenie zgodnie z aktualnymi standardami medycznymi przy akceptowalnym wzroście kosztów po stronie płatnika publicznego.
RPD apeluje o pełne finansowanie sensorów
Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła uwagę, że problem nie dotyczy wyłącznie samego istnienia refundacji, lecz przede wszystkim realnej skuteczności ekonomicznej obecnego systemu. Według RPD obowiązujące limity finansowania sprawiają, że znacząca część kosztów najnowocześniejszych sensorów nadal obciąża rodziny dzieci chorujących przewlekle. Wśród najważniejszych postulatów znalazły się:
- podniesienie limitu finansowania pozycji R.03.01 do poziomu odpowiadającego rzeczywistym cenom rynkowym nowoczesnych sensorów,
- wprowadzenie pełnej refundacji systemów CGM-RT dla dzieci,
- stworzenie mechanizmu okresowej waloryzacji limitów refundacyjnych,
- analiza szczególnych rozwiązań dla pacjentów pediatrycznych.
RPD zapytała również resort zdrowia, czy planowana jest nowelizacja obecnych zasad refundacji oraz czy ministerstwo analizuje możliwość dostosowania poziomu finansowania do zmieniających się cen technologii medycznych.
Ministerstwo Zdrowia wskazuje na ograniczenia budżetowe
W odpowiedzi z 14 maja 2026 r. Ministerstwo Zdrowia zaznaczyło, że zwiększanie dostępu do nowoczesnych technologii diabetologicznych pozostaje jednym z priorytetów resortu. Jednocześnie podkreślono, że system refundacyjny musi uwzględniać możliwości finansowe Narodowego Funduszu Zdrowia. Resort wskazał, że wydatki związane z refundacją systemów CGM już obecnie są bardzo wysokie i stale rosną. Według przedstawionych danych analiza lat 2024–2025 wykazała wzrost kosztów refundacji o około 125 mln zł. W przypadku samych sensorów FGM wzrost wydatków miał wynieść niemal 87,2 mln zł rok do roku.
Ministerstwo podkreśliło także, że od 1 stycznia 2024 r. nie wprowadzano zmian o charakterze kosztowym w wykazie wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie. Zdaniem resortu refundacja systemów monitorowania glikemii nadal znajduje się w fazie stabilizacji po wcześniejszych istotnych zmianach organizacyjnych i finansowych.
Deficyt NFZ a przyszłość refundacji CGM
W odpowiedzi skierowanej do RPD resort zdrowia zwrócił uwagę na sytuację finansową publicznego systemu ochrony zdrowia oraz deficyt przewidziany w projekcie planu finansowego NFZ na 2026 r. Ministerstwo podkreśliło konieczność „racjonalnego wprowadzania” kolejnych zmian refundacyjnych oraz zachowania zasad gospodarności i celowości wydatkowania środków publicznych.
Jednocześnie resort zaznaczył, że istnieje wysoka niepewność dotycząca rzeczywistego wpływu potencjalnych zmian refundacyjnych na budżet płatnika publicznego. To właśnie ten argument może w najbliższych miesiącach istotnie wpływać na tempo rozszerzania refundacji nowoczesnych technologii diabetologicznych.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia deklaruje zwiększanie dostępu do technologii CGM, ale nie zapowiada obecnie kosztownych zmian refundacyjnych.
- RPD wskazuje, że obecny model refundacji nadal przerzuca znaczną część kosztów terapii na rodziny dzieci z cukrzycą typu 1.
- Systemy CGM-RT są uznawane za bardziej zaawansowane klinicznie niż FGM, szczególnie w terapii zintegrowanej z pompą insulinową.
- Resort zdrowia podkreśla, że wydatki refundacyjne na systemy monitorowania glikemii wzrosły o około 125 mln zł.
Źródło:
- https://brpd.gov.pl/2026/05/14/refundacja-monitorowania-glikemii-mz-odpowiada-rpd/
