W mediach społecznościowych trwa spór o przyszłość listy bezpłatnych leków dla seniorów 65+. Janusz Cieszyński opublikował pismo wiceministry zdrowia Katarzyny Kacperczyk do AOTMiT, w którym resort zleca analizę możliwych zmian w wykazach – m.in. pod kątem kosztów i wpływu na budżet NFZ. Ministerstwo Zdrowia odpowiedziało, że nie zapadły żadne decyzje ograniczające dostęp do terapii.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany w liście leków 65+ analizuje Ministerstwo Zdrowia.
- Jakie warianty ocenia AOTMiT w kontekście kosztów refundacji.
- Jakie stanowisko przedstawia Janusz Cieszyński.
- Jak Ministerstwo Zdrowia tłumaczy zlecenie analizy.
Pismo do AOTMiT: analiza kosztów i możliwe scenariusze
Z dokumentu opublikowanego przez Janusza Cieszyńskiego, datowanego na 7 kwietnia 2026 r. wynika, że Minister Zdrowia zwrócił się do AOTMiT o przeanalizowanie wszystkich substancji czynnych w grupach limitowych pod kątem ewentualnych modyfikacji wykazów bezpłatnych leków. Chodzi o listy wynikające z art. 43a i 43b ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
W piśmie wskazano m.in. na konieczność uwzględnienia:
- wpływu poszczególnych leków na budżet płatnika publicznego,
- poziomu dopłat pacjenta,
- wolumenu sprzedaży,
- dostępności alternatywnych terapii i bezpieczeństwa zamiennictwa.
Jednym z analizowanych kierunków jest sytuacja, w której lek pozostaje na wykazie mimo symbolicznej dopłaty pacjenta, ale generuje wysokie koszty dla NFZ ze względu na skalę stosowania.
Resort zwrócił się również o przygotowanie wariantów zmian, które pozwoliłyby „zoptymalizować wydatki ponoszone na bezpłatne wykazy z jednoczesnym zachowaniem odpowiedniego poziomu dostępności farmakoterapii”.
Konkretne warianty zmian – co analizuje AOTMiT
W dokumencie wymieniono kilka scenariuszy, które mają zostać ocenione przez Agencję. Obejmują one m.in.:
- brak obecności na wykazie leków o najwyższym koszcie za DDD w danej grupie limitowej,
- ograniczenie listy do pierwszego odpowiednika leku referencyjnego,
- wyłączenie produktów przekraczających o 50% koszt DDD podstawy limitu,
- uwzględnienie wyłącznie wybranych prezentacji leków.
Dodatkowo Ministerstwo Zdrowia przekazało listę 25 substancji czynnych generujących największe obciążenie finansowe dla systemu refundacyjnego.
Termin przekazania opinii przez AOTMiT wyznaczono na 4 maja 2026 r.
Cieszyński: „chce okraść seniorów z bezpłatnych leków”
Janusz Cieszyński opublikował dokument i odniósł się do jego treści w serwisie X:
Wiceminister Katarzyna Kacperczyk chce okraść seniorów z bezpłatnych leków‼️
Były wiceminister zdrowia wskazał, że analiza dotyczy m.in. pozycji, w których dopłata pacjenta jest niewielka, ale liczba refundowanych opakowań istotnie wpływa na budżet NFZ. Zwrócił też uwagę na termin odpowiedzi AOTMiT oraz brak publikacji zlecenia w przestrzeni publicznej.
Termin odpowiedzi wyznaczono na tydzień po tym, jak będzie głosowane votum nieufności dla Jolanty Sobierańskiej-Grendy.
W kolejnych wpisach argumentował, że nawet analiza wariantów może prowadzić do ograniczeń, a lista powinna zachować wszystkie dotychczasowe substancje czynne.
Pismo pani Kacperczyk⤵️ pic.twitter.com/lEQrRKhvUL
— Janusz Cieszyński (@jciesz) April 27, 2026
Ministerstwo Zdrowia: „żadna decyzja nie została podjęta”
Resort zdrowia odpowiedział Cieszyńskiemu bezpośrednio w mediach społecznościowych:
Szanowny Panie Pośle, prosimy nie straszyć pacjentów, i nie kłamać. ŻADNA decyzja nie została podjęta.
Dodatkowo ministerstwo na swoim profilu na X podkreśliło, że analiza kosztów jest standardowym elementem zarządzania systemem refundacyjnym, a jej celem nie jest ograniczanie dostępu do leków. W komunikacie wskazano również na wzrost nakładów:
- z ok. 3,5 mld zł w 2023 r.
- do 9,11 mld zł w 2025 r. dla grupy 65+
Resort zaznaczył, że na refundację w 2026 r. zabezpieczono blisko 32 mld zł.
W odpowiedzi na zarzuty wskazano też, że „każde policzenie kosztów” nie oznacza automatycznie decyzji o ich ograniczeniu.
Nieprawdą są doniesienia o rzekomych ograniczeniach w dostępności darmowych leków 65+. Wręcz przeciwnie, zwiększyliśmy nakłady od 2023 – z 3,4 mld do 9,11 mld w 2025 roku.
— Ministerstwo Zdrowia (@MZ_GOV_PL) April 27, 2026
Obowiązkiem prezesa NFZ jest monitorowanie list leków refundowanych, z których wnioski następnie są… pic.twitter.com/86AkXs0uRy
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia zleciło AOTMiT analizę możliwych zmian w wykazach leków 65+, uwzględniając koszty, dopłaty pacjentów i wolumen sprzedaży.
- Analizowane są konkretne warianty, m.in. wyłączenie najdroższych leków w grupach limitowych czy ograniczenie listy do wybranych odpowiedników.
- Janusz Cieszyński krytykuje działania resortu, wskazując na ryzyko ograniczeń i brak publikacji zlecenia.
- Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że nie podjęto żadnych decyzji oraz wskazuje na wzrost wydatków – do 9,11 mld zł w 2025 r. dla grupy 65+.
Źródło:
- Janusz Cieszyński / X
- Ministerstwo Zdrowia / X
