22 kwietnia br. podczas panelu eksperckiego Projektu 27 w Opolu została przedstawiona propozycja przebudowy systemu ochrony zdrowia oparta na czterech filarach. Sławomir Mentzen wskazał, że głównym problemem nie są dziś wyłącznie niedobory finansowe czy kadrowe, ale sposób organizacji systemu. Wśród zmian znalazły się m.in. konkurencja między płatnikami, ograniczenie regulacji oraz odciążenie lekarzy z obowiązków administracyjnych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie cztery filary reformy ochrony zdrowia wskazał Sławomir Mentzen.
- Na czym polega propozycja odejścia od monopolu NFZ.
- Jak miałoby działać Indywidualne Konto Pacjenta.
- Jakie zmiany w organizacji pracy lekarzy zakłada program „Pani Basia Plus”.
System bez reform od lat
Sławomir Mentzen zwrócił uwagę, że polski system ochrony zdrowia od ponad dwóch dekad funkcjonuje bez głębokiej reformy strukturalnej. Jednocześnie – mimo wzrostu nakładów – nie przełożyło się to na proporcjonalną poprawę dostępności świadczeń czy organizacji pracy w placówkach.
W jego ocenie centralna rola jednego płatnika, czyli Narodowego Funduszu Zdrowia, nie sprzyja efektywności zarządzania ani elastyczności systemu.
Mamy czteropunktowy plan naprawy systemu ochrony zdrowia:
— Sławomir Mentzen (@SlawomirMentzen) April 22, 2026
1. Demonopolizacja – rozbicie monopolu NFZ i konkurencja między ubezpieczalniami
2. Deregulacja – zniesienie zbędnych przepisów
3. Indywidualne Konto Pacjenta – część pieniędzy w dyspozycji pacjenta, które może… pic.twitter.com/rjkKD6Wk0G
Demonopolizacja: konkurencja zamiast jednego płatnika
Pierwszym filarem, na który wskazał Sławomir Mentzen, jest odejście od modelu jednego płatnika publicznego. Zakłada on rozbicie monopolu NFZ i wprowadzenie konkurujących ze sobą funduszy ubezpieczeń zdrowotnych.
Deregulacja: mniej przepisów, więcej autonomii
Drugim elementem planu jest ograniczenie liczby regulacji administracyjnych. Mentzen powiedział, że obecny system w dużej mierze skupia się na spełnianiu wymagań formalnych, zamiast na organizacji pracy sprzyjającej leczeniu pacjentów.
Propozycja zakłada uproszczenie przepisów wpływających na codzienne funkcjonowanie podmiotów leczniczych, tak, żeby to lekarzom działało się lepiej, a nie żeby NFZ był zadowolony.
Indywidualne Konto Pacjenta: zmiana w finansowaniu świadczeń
Trzeci filar dotyczy wprowadzenia Indywidualnych Kont Pacjentów, na które trafiałyby środki przeznaczone na leczenie. Sławomir Mentzen wskazał, że takie rozwiązanie mogłoby zwiększyć kontrolę nad wydatkami i wprowadzić element odpowiedzialności za ich wykorzystanie.
W jego ocenie w dłuższej perspektywie mechanizm ten mógłby generować oszczędności, a także wpłynąć na rynek pracy – np. poprzez dodatkowe wpłaty pracodawców jako element benefitów.
Przeniesienie obowiązków administracyjnych poza lekarzy
Czwarty element dotyczy organizacji pracy w placówkach medycznych. Sławomir Mentzen wskazał na tzw. program „Pani Basia Plus”, który zakłada przeniesienie obowiązków administracyjnych z lekarzy na personel pomocniczy.
Jak wyjaśnił, chodzi o to, aby lekarz koncentrował się na leczeniu, a całą obsługą formalną – dokumentacją, systemami, rozliczeniami – zajmowała się dedykowana osoba. W jego ocenie takie rozwiązanie może być bardziej efektywne, ponieważ pracownicy administracyjni są lepiej przygotowani do realizacji tych zadań niż lekarze.
W praktyce oznaczałoby to rozwój ról takich jak asystent lekarza czy koordynator medyczny oraz zmianę organizacji pracy w podmiotach leczniczych.
Wyzwania polityczne i systemowe
Sławomir Mentzen zaznaczył, że wdrożenie proponowanych zmian wymagałoby szerokiego poparcia politycznego oraz gotowości do przeprowadzenia głębokich reform systemowych.
Odnosząc się do sceny politycznej, wskazał, że zarówno Donald Tusk, jak i Jarosław Kaczyński nie mają interesu w zmianie obecnego systemu. Jak ocenił, obecny model daje możliwość obsadzania instytucji swoimi ludźmi oraz zarządzania znacznymi środkami publicznymi.
Zaznaczył również, że ewentualna poprawa funkcjonowania systemu po reformie mogłaby prowadzić do pytań o to, dlaczego przez lata nie wprowadzono podobnych rozwiązań.
Główne wnioski
- Cztery filary reformy obejmują demonopolizację NFZ, deregulację, Indywidualne Konto Pacjenta oraz odciążenie lekarzy z biurokracji.
- Zmiana modelu finansowania zakłada większą rolę konkurencji między funduszami oraz przypisanie części środków bezpośrednio pacjentowi.
- Organizacja pracy w placówkach miałaby się zmienić poprzez rozwój ról takich jak asystent lekarza i koordynator medyczny.
- W ocenie Mentzena bariera polityczna może utrudniać wdrożenie reformy ze względu na interesy obecnych decydentów i skalę zmian systemowych.
Źródło:
- https://konfederacja.pl/mamy-czteropunktowy-plan-naprawy-systemu-ochrony-zdrowia/
