Do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich docierają informacje o możliwym wstrzymaniu prac nad uruchomieniem specjalizacji w dziedzinie psychoterapii. Błażej Kmieciak, główny koordynator do spraw ochrony zdrowia psychicznego w Biurze RPO, zwrócił się w tej sprawie do konsultanta krajowego w dziedzinie psychoterapii dr. n. med. Łukasza Müldnera-Nieckowskiego. RPO chce ustalić m.in., czy zapadła już decyzja o wstrzymaniu specjalizacji, jakie są jej przyczyny oraz jak planowane rozwiązania mają zostać powiązane z ustawową regulacją zawodu psychoterapeuty.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego RPO pyta o możliwe wstrzymanie specjalizacji w dziedzinie psychoterapii.
- Jak sprawa specjalizacji wiąże się z pracami nad ustawową regulacją zawodu psychoterapeuty.
- Jakie specjalizacje związane z psychoterapią już funkcjonują w Polsce.
- Jakich wyjaśnień RPO oczekuje w sprawie osób kształcących się i przyszłych przepisów przejściowych.
RPO pyta, czy specjalizacja w psychoterapii zostanie wstrzymana
Wystąpienie Błażeja Kmieciaka do konsultanta krajowego zostało sporządzone 7 września 2026 r., a Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował o sprawie 17 września. Powodem są informacje, które w ostatnich tygodniach docierały do Biura RPO i dotyczyły możliwego wstrzymania działań prowadzących do uruchomienia specjalizacji w dziedzinie psychoterapii.
Chodzi o specjalizację wymienioną w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 13 czerwca 2017 r. w sprawie specjalizacji w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia. Jak zwraca uwagę przedstawiciel RPO, specjalizacja z psychoterapii została już formalnie uwzględniona w obowiązującym systemie prawnym.
W przestrzeni publicznej pojawiały się jednak informacje, że uruchomienie tej ścieżki może zostać wstrzymane lub przesunięte do czasu wejścia w życie ustawy regulującej wykonywanie zawodu psychoterapeuty. Biuro RPO chce ustalić, czy takie rozstrzygnięcie rzeczywiście zapadło, a jeśli tak – na jakiej podstawie, na jaki okres i z jakich powodów.
Trwają prace nad ustawową regulacją zawodu psychoterapeuty
Równolegle Ministerstwo Zdrowia pracuje nad przepisami regulującymi zawód psychoterapeuty. W grudniu 2025 r. ministra zdrowia powołała Zespół do spraw opracowania propozycji rozwiązań dotyczących regulacji zawodu psychoterapeuty.
Biuro RPO wcześniej zgłaszało uwagi do proponowanych rozwiązań. Jednocześnie wskazuje, że ustawowe określenie zasad wykonywania tego zawodu jest istotne zarówno dla uporządkowania systemu ochrony zdrowia psychicznego i standardów zawodowych, jak i ochrony praw oraz bezpieczeństwa osób korzystających z psychoterapii.
Prace nad ustawą rodzą jednak pytanie o przyszłość specjalizacji. Nawet po uchwaleniu nowych przepisów potrzebny będzie czas na przygotowanie aktów wykonawczych i wdrożenie rozwiązań organizacyjnych. Dlatego RPO chce wiedzieć, jak okres pomiędzy obecnym a przyszłym systemem zostanie rozwiązany od strony kształcenia psychoterapeutów.
Dwie specjalizacje związane z psychoterapią już funkcjonują
Jednym z głównych problemów wskazanych w wystąpieniu jest spójność systemu. W Polsce działają już odrębne specjalizacje w dziedzinie psychoterapii dzieci i młodzieży oraz psychoterapii uzależnień.
Osoby kończące te ścieżki mogą uzyskać państwowy tytuł specjalisty po zdaniu Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia.
RPO zaznacza, że specjalizacje te obejmują różne obszary działalności zawodowej i grupy pacjentów. Są jednak powiązane z psychoterapią klinicznie, organizacyjnie i prawnie. Ewentualne zatrzymanie jednej ścieżki przy dalszym funkcjonowaniu pozostałych wymaga więc wyjaśnienia, szczególnie z perspektywy przewidywalności systemu kształcenia.
Co z osobami, które już rozpoczęły kształcenie?
Część wystąpienia dotyczy osób zdobywających obecnie kwalifikacje. RPO pyta, czy osoby kształcące się w dziedzinie psychoterapii dzieci i młodzieży oraz psychoterapii uzależnień zachowają możliwość uzyskania państwowego tytułu specjalisty na dotychczasowych zasadach również po wejściu w życie przyszłej ustawy.
Osobnym zagadnieniem są przepisy przejściowe. Błażej Kmieciak chce wiedzieć, czy planowana ustawa zabezpieczy sytuację osób, które rozpoczęły albo ukończyły istniejące specjalizacje, a także tych, które przygotowują się do wykonywania zawodu psychoterapeuty w ramach innych ścieżek kształcenia.
Kwestia ta może mieć znaczenie zwłaszcza ze względu na czas potrzebny na przeprowadzenie procesu legislacyjnego oraz późniejsze wdrożenie nowych zasad.
Siedem pytań do konsultanta krajowego w dziedzinie psychoterapii
Błażej Kmieciak skierował do dr. n. med. Łukasza Müldnera-Nieckowskiego siedem szczegółowych pytań:
- Czy podjęto decyzję o wstrzymaniu uruchomienia specjalizacji w psychoterapii? Jeśli tak – na jakiej podstawie, na jak długo i jaki ma ona charakter?
- Czy wstrzymanie specjalizacji ma związek z pracami nad ustawową regulacją zawodu psychoterapeuty, czy wynika z innych przyczyn?
- Jak przyszła ustawa zostanie skoordynowana z istniejącymi specjalizacjami z psychoterapii dzieci i młodzieży oraz psychoterapii uzależnień?
- Czy osoby kształcące się lub posiadające kwalifikacje w tych specjalizacjach zachowają prawo do uzyskania państwowego tytułu specjalisty na dotychczasowych zasadach?
- Czy ustawa przewiduje rozwiązania przejściowe dla osób, które rozpoczęły lub ukończyły obecne specjalizacje albo inne ścieżki kształcenia psychoterapeutów?
- Na jakim etapie są przygotowania do uruchomienia specjalizacji w psychoterapii i czy prace zostały zawieszone, ograniczone lub odłożone?
- Czy wydano formalne decyzje, stanowiska lub wytyczne Ministerstwa Zdrowia, CMKP lub innych instytucji dotyczące ewentualnego wstrzymania specjalizacji?
Główne wnioski
- Do Biura RPO docierają informacje o możliwym wstrzymaniu uruchomienia specjalizacji w dziedzinie psychoterapii, jednak RPO chce ustalić, czy formalna decyzja rzeczywiście zapadła.
- Błażej Kmieciak skierował do konsultanta krajowego dr. n. med. Łukasza Müldnera-Nieckowskiego siedem pytań dotyczących przyszłości specjalizacji i jej powiązania z regulacją zawodu psychoterapeuty.
- W Polsce funkcjonują już specjalizacje w dziedzinie psychoterapii dzieci i młodzieży oraz psychoterapii uzależnień, dlatego RPO pyta o spójność przyszłych rozwiązań z obecnym systemem.
- Jedną z kwestii wymagających wyjaśnienia jest przyszłość osób, które już zdobywają kwalifikacje, oraz ewentualne rozwiązania przejściowe w nowej ustawie.
Źródło:
- https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-psychoterapia-specjalizacja-konsultant-krajowy
