Pomimo sprzeciwu środowiska farmaceutycznego i aptekarskiego, Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie planuje wyłączenia aptek ani suplementów diety z systemu kaucyjnego, który wchodzi w życie 1 października 2025 r. W odpowiedzi na interpelację posłanki Gabrieli Lenartowicz resort podkreśla, że celem jest „szczelność systemu” i jednolite zasady dla wszystkich podmiotów handlujących napojami w opakowaniach objętych kaucją.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie stanowisko zajęło Ministerstwo Klimatu w sprawie wyłączenia aptek z systemu kaucyjnego.
- Czy suplementy diety w formie płynnej będą objęte kaucją.
- Jakie zastrzeżenia do systemu zgłasza Naczelna Izba Aptekarska.
- Kiedy obowiązki związane z systemem kaucyjnym wejdą w życie.
Poselska interwencja w imieniu farmaceutów
Gabriela Lenartowicz, posłanka Koalicji Obywatelskiej, 3 lipca 2025 r. skierowała interpelację do Ministerstwa Klimatu i Środowiska, w której wnioskowała o wyłączenie aptek oraz suplementów diety z systemu kaucyjnego. Wskazywała na liczne trudności organizacyjne, sanitarne i finansowe, jakie dla placówek ochrony zdrowia wiązałoby się z wprowadzeniem obowiązku zbierania opakowań i obsługi kaucji.
Zgodnie z obowiązującą ustawą o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, placówki o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m² będą musiały przyjmować zwroty opakowań, a także pobierać i zwracać kaucję za opakowania po napojach. Mniejsze apteki mogą przystąpić do systemu dobrowolnie, ale obowiązek pobierania kaucji dotyczy ich bez względu na powierzchnię – o ile sprzedają napoje w opakowaniach objętych systemem.
Resort środowiska: nie będzie wyłączeń dla aptek
Ministerstwo w odpowiedzi z 21 lipca br. jednoznacznie stwierdziło, że nie przewiduje wyjątków dla żadnych jednostek handlowych – w tym aptek – które oferują napoje w opakowaniach objętych kaucją. Uzasadnieniem jest potrzeba „zachowania szczelności systemu” i równego traktowania podmiotów uczestniczących w dystrybucji. Resort podkreślił również, że obowiązek rozliczania kaucji spoczywa na każdym dystrybutorze, który oferuje takie produkty konsumentowi końcowemu.
Resort podkreślił również, że dobrowolnie do systemu kaucyjnego będą mogły przystąpić małe apteki:
Istotną kwestią w zakresie obowiązku uczestniczenia w systemie kaucyjnym ma powierzchnia sprzedaży. Prowadzący małe sklepy (w tym apteki) o powierzchni sprzedaży poniżej 200 m2 będą mogli dobrowolnie przystępować do systemu w zakresie zwrotu kaucji oraz prowadzenia punktów zbiórki opakowań i odpadów opakowaniowych.
Suplementy diety także podlegają systemowi
Drugim pytaniem posłanki Lenartowicz było to o możliwość wyłączenia suplementów diety z systemu kaucyjnego, jako produktów o szczególnym przeznaczeniu zdrowotnym. Ministerstwo odrzuciło również ten postulat.
Jak czytamy w odpowiedzi resortu, nie rozważa on “na tym etapie, wyłączenia z systemu kaucyjnego suplementów diety (czyli napojów), które oferowane są w opakowaniach objętych systemem”.
Zgodnie z ustawą, opakowania na płynne suplementy diety, które można spożyć bezpośrednio z opakowania (np. w formie shotów), kwalifikują się jako opakowania na napoje i będą objęte obowiązkami wynikającymi z systemu kaucyjnego. Produkty wymagające odmierzania czy dozowania (np. łyżką lub strzykawką), czyli nie jest możliwe ich bezpośrednie spożycie, nie będą podlegać tym przepisom.
To zagrożenie dla jakości farmaceutycznej
W połowie lipca stanowisko w sprawie systemu kaucyjnego w aptekach głos zabrała Naczelna Izba Aptekarska. Prezes NRA dr Marek Tomków ostro skrytykował propozycję włączenia aptek do systemu kaucyjnego. W jego ocenie jest to „absurdalne” i „sprzeczne z misją aptek jako placówek ochrony zdrowia”.
NIA argumentuje, że taki obowiązek naruszałby prawo farmaceutyczne, wymagałby zmian w przepisach refundacyjnych i lokalowych oraz rodziłby poważne zagrożenia dla warunków sanitarno-higienicznych.
– Apteka to nie punkt selektywnej zbiórki odpadów – podkreślił prezes Tomków.
Główne wnioski
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie przewiduje wyłączenia aptek z systemu kaucyjnego, niezależnie od ich powierzchni czy profilu działalności.
- Małe apteki (poniżej 200 m²) mogą dobrowolnie prowadzić punkty zbiórki opakowań i przystąpić do systemu kaucyjnego.
- Suplementy diety w formie płynnej, spożywane bezpośrednio z opakowania, będą objęte systemem kaucyjnym.
- Naczelna Izba Aptekarska sprzeciwia się objęciu aptek nowym obowiązkiem, uznając go za zagrożenie dla jakości farmaceutycznej i bezpieczeństwa pacjentów.
Źródło:
- https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/interpelacja.xsp?documentId=CC4C853200F9E043C1258CBD004B788E
