Gdański Uniwersytet Medyczny (GUMed) ogłosił plany uruchomienia nowego kierunku studiów dla pielęgniarek – zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej (APN). Program ten ma przygotować specjalistki i specjalistów do pracy w modelu pacjentocentrycznym, umożliwiając pielęgniarkom rozszerzenie kompetencji i odciążenie lekarzy w codziennej opiece nad pacjentami. Decyzja ta wywołała szeroką dyskusję w środowisku pielęgniarskim, dotyczącą zasad regulujących APN oraz sposobu wdrażania tego modelu w Polsce. Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych (NIPiP) uspokaja jednak, że wdrożenie zmian nie będzie odbywało się „na skróty”, lecz zostanie dokładnie przeanalizowane pod kątem polskiego systemu ochrony zdrowia oraz międzynarodowych doświadczeń.
Zaawansowana praktyka pielęgniarska – nowy etap w kształceniu
Zaawansowana praktyka pielęgniarska (Advanced Nursing Practice – APN) to model pracy, który z powodzeniem funkcjonuje w wielu krajach na świecie. Jego istotą jest zwiększenie roli pielęgniarek w procesie diagnostyki i leczenia, a także w kształtowaniu kompetencji zdrowotnych pacjentów. Jak wskazuje Międzynarodowa Rada Pielęgniarek (ICN), pielęgniarki APN posiadają rozszerzoną wiedzę teoretyczną, zaawansowane umiejętności podejmowania decyzji i kompetencje kliniczne umożliwiające sprawowanie kompleksowej opieki medycznej dostosowanej do środowiska, w którym pracują.
Nowy kierunek studiów na GUMed, który ma ruszyć w roku akademickim 2025/2026, będzie realizowany we współpracy z Uniwersyteckim Centrum Medycznym i Szpitalami Pomorskimi. Program ma nie tylko przygotować przyszłych specjalistów do pracy w oparciu o światowe standardy, ale również wprowadzić praktyczne rozwiązania, które pozwolą na skuteczne funkcjonowanie APN w polskim systemie ochrony zdrowia.
Cel kształcenia – pacjent w centrum opieki
Założeniem studiów APN jest przygotowanie pielęgniarek do pracy w modelu pacjentocentrycznym. Oznacza to, że pielęgniarka będzie współtworzyć z pacjentem plan postępowania terapeutycznego, reagować na jego potrzeby i wspierać go w procesie leczenia.
Chodzi o to, aby m.in. odciążyć lekarzy, umożliwiając pacjentom szybszy dostęp do wyspecjalizowanej pielęgniarki
– tłumaczy Aneta Ziółek z GUMed.
To rozwiązanie jest odpowiedzią na rosnące potrzeby zdrowotne społeczeństwa i deficyt lekarzy w wielu specjalizacjach. Wdrażając model APN, Polska podąża śladem krajów, które już od lat korzystają z zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej w systemie ochrony zdrowia.
Kontrowersje wokół wprowadzenia APN
Decyzja o uruchomieniu studiów APN wywołała szeroką dyskusję wśród pielęgniarek i położnych. Wątpliwości dotyczą przede wszystkim kwestii regulacyjnych i zasad, według których nowe kompetencje miałyby być przyznawane. NIPiP uspokaja jednak, że nie wszystkie pielęgniarki będą zobowiązane do ukończenia dodatkowych studiów, aby realizować zaawansowaną praktykę pielęgniarską.
Zdajemy sobie sprawę, że wiele z naszych koleżanek i kolegów swoją praktyką i odpowiedzialnością realizuje ogólnoświatowe założenia APN. Decyzja, aby wskazana grupa musiała ukończyć dodatkowe studia, jest dyskusyjna i kontrowersyjna
– podkreśla NIPiP.
Samorząd pielęgniarek i położnych zwraca uwagę na fakt, że niektóre pielęgniarki już teraz spełniają wymagania APN, a zdobycie dodatkowych kwalifikacji powinno być uzależnione od ich dotychczasowej praktyki zawodowej. Ważne jest także opracowanie szczegółowych regulacji dotyczących APN oraz dostosowanie go do realiów polskiej opieki zdrowotnej.
Polska uczy się od międzynarodowych ekspertów
Nad wdrożeniem APN w Polsce pracują zarówno krajowe organizacje pielęgniarskie, jak i resort zdrowia. W najbliższym czasie przedstawiciele NIPiP odwiedzą Irlandię, aby zapoznać się z tamtejszymi rozwiązaniami w zakresie zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej.
Wprowadzenie zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej (APN) w Polsce nie będzie przebiegać drogą na skróty, a po dokładnej analizie naszego systemu i rozwiązań, które z sukcesem funkcjonują w innych krajach
– zapewnia samorząd.
Środowisko pielęgniarek i położnych od lat zabiega o uregulowanie APN w ustawie. Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie w grudniu 2023 roku wezwało do rozszerzenia kompetencji pielęgniarek i wprowadzenia odpowiednich zmian legislacyjnych. Kluczowym postulatem jest stworzenie zespołu roboczego, który wypracuje model wdrażania APN w Polsce.
Musimy stworzyć zespół roboczy i siąść do pracy wspólnie z naszymi kolegami lekarzami, żebyśmy razem nad tym popracowali i żeby zrozumieli, jaka jest idea zaawansowanej praktyki
– tłumaczyła Mariola Łodzińska, przewodnicząca Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych.
Źródło:
- Rynek Zdrowia
- NIPiP
