Likwidacja stanowisk, zwolnienia i zastępowanie wykwalifikowanych opiekunów medycznych personelem pomocniczym – na te problemy zwraca uwagę Ogólnopolski Związek Zawodowy Opiekunów Medycznych i Pracowników Pomocy Społecznej (OZZOMiPPS). Organizacja apeluje o ogólnopolską dyskusję nad przyszłością zawodu oraz rozwiązania, które zapewnią stabilność zatrudnienia i właściwe wykorzystanie kwalifikacji pracowników. Związkowcy ostrzegają również przed możliwymi konsekwencjami redukcji etatów dla bezpieczeństwa pacjentów i obciążenia pozostałego personelu medycznego.
Z tego artykułu dowiesz się…
- W których placówkach zgłaszano zwolnienia i likwidację stanowisk opiekunów medycznych.
- Jakie obowiązki dotyczące kwalifikacji i doskonalenia zawodowego mają opiekunowie medyczni.
- Dlaczego redukcja zatrudnienia może wpływać na bezpieczeństwo pacjentów i obciążenie personelu.
- Jakich rozwiązań systemowych domaga się OZZOMiPPS.
Zwolnienia opiekunów medycznych w szpitalach. Związek wskazuje konkretne placówki
OZZOMiPPS informuje o sygnałach dotyczących wypowiadania umów, nieprzedłużania zatrudnienia oraz likwidacji stanowisk opiekunów medycznych w szpitalach i zakładach opiekuńczo-leczniczych.
Jednym z przykładów jest Szpital Czerniakowski w Warszawie, gdzie według informacji przekazanych wcześniej mediom przez placówkę wypowiedzenia otrzymało 15 opiekunów medycznych, a kolejne dziewięć osób miało zostać objętych podobnymi decyzjami. Szpital uzasadniał reorganizację koniecznością ograniczenia kosztów i realizacji działań naprawczych.
Związek prowadzi również interwencje związane ze zgłoszeniami dotyczącymi placówek w Tarnowskich Górach, Toszku, Pionkach i Warszawie.
Organizacja zaznacza, że nie kwestionuje konieczności odpowiedzialnego zarządzania finansami szpitali. Oczekuje jednak, aby decyzje o redukcji zatrudnienia poprzedzała analiza potrzeb pacjentów, obciążenia personelu i skutków organizacyjnych.
Opiekunowie medyczni mają ustawowe obowiązki, ale obawiają się utraty pracy
Związkowcy zwracają uwagę na rozbieżność między rosnącymi wymaganiami wobec opiekunów medycznych a ich sytuacją na rynku pracy. Ustawa z 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych określiła zasady wykonywania zawodu, odpowiedzialności zawodowej oraz ustawicznego rozwoju zawodowego. Wprowadziła również obowiązek uzyskania wpisu do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego.
Opiekunowie medyczni są ponadto zobowiązani do zdobycia co najmniej 200 punktów edukacyjnych w pięcioletnim okresie edukacyjnym, z czego 120 punktów za kurs doskonalący. Wiąże się to z koniecznością regularnego aktualizowania wiedzy i umiejętności, a także poświęcania czasu i niekiedy własnych środków finansowych na szkolenia.
Zdaniem OZZOMiPPS problem polega na tym, że coraz większym wymaganiom zawodowym nie zawsze towarzyszą odpowiednie perspektywy zatrudnienia i rozwoju. Część pracowników obawia się utraty pracy, a związek wskazuje również na przypadki, w których zdobyte kwalifikacje nie są w pełni wykorzystywane przez pracodawców.
Organizacja postuluje zatem nie tylko lepsze wykorzystanie kompetencji opiekunów medycznych, ale również wyjaśnienie zasad finansowania doskonalenia zawodowego przez pracodawców i zapewnienia pracownikom możliwości uczestnictwa w szkoleniach. Jak zaznacza, obowiązek stałego podnoszenia kwalifikacji powinien iść w parze z realnymi możliwościami ich wykorzystania oraz większą stabilnością zatrudnienia.
Czy salowa lub sanitariusz mogą zastąpić opiekuna medycznego?
Kolejnym problemem sygnalizowanym przez OZZOMiPPS jest powierzanie czynności wykonywanych dotychczas przez opiekunów medycznych osobom zatrudnionym na innych stanowiskach, m.in. salowym i sanitariuszom. Związek przypomina, że opiekun medyczny posiada określone kwalifikacje, a zakres jego czynności wynika z obowiązujących przepisów.
W apelu przywołano również stanowisko Ministerstwa Zdrowia przedstawione w odpowiedzi na pytania Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Opiekunów Medycznych. Resort wskazał, że samo przeszkolenie stanowiskowe lub określenie obowiązków pracownika nie zastępuje kwalifikacji wymaganych do wykonywania czynności przypisanych zawodowi medycznemu.
OZZOMiPPS domaga się wyjaśnienia sytuacji, w których likwidowane są stanowiska opiekunów medycznych, ale wykonywane przez nich wcześniej zadania pozostają w placówce.
Redukcja zatrudnienia a bezpieczeństwo pacjentów
Opiekunowie medyczni uczestniczą w opiece nad pacjentami niesamodzielnymi, przewlekle chorymi, osobami starszymi oraz chorymi po zabiegach operacyjnych. Ich zadania obejmują m.in. pomoc w czynnościach higienicznych, odżywianiu, przemieszczaniu się, profilaktykę przeciwodleżynową oraz określone czynności medyczno-pielęgnacyjne. Zdaniem związku ograniczanie zatrudnienia tej grupy zawodowej może zwiększać obciążenie pielęgniarek i pozostałego personelu.
Na ten problem zwracały uwagę również inne instytucje. 15 września 2026 r. Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych przyjęło stanowisko dotyczące wpływu ograniczania zatrudnienia opiekunów medycznych na organizację pracy oraz bezpieczeństwo i jakość opieki.
Także Rzecznik Praw Pacjenta sygnalizował, że redukcja zatrudnienia opiekunów medycznych może negatywnie wpływać na jakość opieki nad osobami niesamodzielnymi.
Wynagrodzenia opiekunów medycznych
OZZOMiPPS zwraca również uwagę na sytuację płacową i warunki zatrudnienia opiekunów medycznych. Choć grupa ta została objęta ustawowymi regulacjami dotyczącymi najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników podmiotów leczniczych, zdaniem związku nie rozwiązuje to problemów związanych ze stabilnością zatrudnienia i dostępnością miejsc pracy.
OZZOMiPPS apeluje o rozwiązania systemowe
Ogólnopolski Związek Zawodowy Opiekunów Medycznych i Pracowników Pomocy Społecznej postuluje rozpoczęcie ogólnopolskiej dyskusji dotyczącej miejsca opiekunów medycznych w systemie ochrony zdrowia. Wśród najważniejszych propozycji organizacji znalazły się:
- Określenie standardów zatrudnienia opiekunów medycznych dostosowanych do potrzeb pacjentów i profilu placówek.
- Monitorowanie likwidacji stanowisk oraz zmian organizacyjnych w podmiotach leczniczych.
- Zapewnienie podziału obowiązków zgodnego z kwalifikacjami poszczególnych grup zawodowych.
- Pełne wykorzystanie kwalifikacji i umiejętności zawodowych opiekunów medycznych.
- Poprawa stabilności zatrudnienia i warunków pracy.
- Wsparcie pracowników w realizacji obowiązku doskonalenia zawodowego.
- Włączenie przedstawicieli opiekunów medycznych do rozmów o organizacji pracy i finansowaniu świadczeń zdrowotnych.
- Ocena wpływu redukcji zatrudnienia na bezpieczeństwo pacjentów i obciążenie personelu.
Związek zaznacza, że nie domaga się zastępowania pielęgniarek opiekunami medycznymi, lecz jasnego określenia kompetencji i zasad współpracy między zawodami.
Główne wnioski
- OZZOMiPPS informuje o zwolnieniach i likwidacji stanowisk opiekunów medycznych w placówkach ochrony zdrowia. W Szpitalu Czerniakowskim wypowiedzenia otrzymało 15 osób, a kolejne dziewięć miało zostać objętych podobnymi decyzjami.
- Opiekunowie medyczni muszą zdobyć co najmniej 200 punktów edukacyjnych w ciągu pięciu lat, z czego 120 za kurs doskonalący. Związek wskazuje na rozbieżność między wymaganiami zawodowymi a stabilnością zatrudnienia.
- Redukcja etatów może zwiększać obciążenie pielęgniarek i wpływać na bezpieczeństwo pacjentów. OZZOMiPPS zwraca również uwagę na przypadki powierzania zadań opiekunów medycznych personelowi pomocniczemu.
- OZZOMiPPS postuluje rozwiązania systemowe, obejmujące standardy zatrudnienia, właściwy podział kompetencji, poprawę warunków pracy oraz wsparcie doskonalenia zawodowego.
Źródło:
- OZZOMiPPS / Oprac. TK
