Narodowy Fundusz Zdrowia zdecydował o przesunięciu na 2027 r. części zmian dotyczących leczenia szpitalnego i podstawowej opieki zdrowotnej, których projekty trafiły do konsultacji publicznych w sierpniu. Od 1 stycznia wybrane zabiegi ortopedyczne, urologiczne i operacje kręgosłupa będą finansowane wyłącznie w oddziałach właściwych dla danej specjalności. Od maja nowe zasady obejmą POZ, gdzie wysokość części płatności zostanie powiązana m.in. z profilaktyką, wizytami domowymi i teleporadami. Wcześniej, już od października 2026 r., NFZ podniesie o 40% wycenę jednoczasowego leczenia obustronnej przepukliny pachwinowej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Które zabiegi od 2027 r. będą wykonywane wyłącznie w specjalistycznych oddziałach.
- Na czym ma polegać ograniczenie zjawiska tzw. „lekarzy walizkowych”.
- Kiedy i za co NFZ będzie obniżał płatności placówkom POZ.
- Jak 20 wskaźników jakości wpłynie na finansowanie leczenia szpitalnego.
Wybrane zabiegi tylko w specjalistycznych oddziałach
Zmiany w leczeniu szpitalnym zaczną obowiązywać 1 stycznia 2027 r. NFZ zdecydował, że część świadczeń będzie wykonywana i finansowana wyłącznie w oddziałach właściwych dla danej specjalności.
Nowe zasady obejmą m.in. artroskopie, wybrane zabiegi kończyny dolnej, operacje kręgosłupa oraz wybrane zabiegi urologiczne dotyczące moczowodu i pęcherza moczowego.
Warunkiem realizacji takich procedur ma być dostęp na miejscu do odpowiedniej kadry medycznej i sprzętu. Fundusz argumentuje, że ma to zapewnić pacjentowi opiekę nie tylko podczas samego zabiegu, ale również w razie wystąpienia powikłań.
Zmiana ma ograniczyć zjawisko określane jako „lekarze walizkowi”. Chodzi o sytuacje, w których specjalista przyjeżdża do szpitala, często powiatowego, aby przeprowadzić konkretny zabieg, a następnie opuszcza placówkę. W ocenie NFZ taki model nie gwarantuje stałej dostępności lekarza, który mógłby zająć się pacjentem w przypadku komplikacji.
– Zawsze zadaję sobie pytanie, gdzie sam poszedłbym się operować? Nie wybrałbym placówki, w której chirurg pojawia się raz w tygodniu. Wybrałbym szpital, w którym specjalista jest obecny na co dzień i można natychmiast leczyć powikłania. Bezpieczeństwo pacjenta musi być zapewnione przez całą dobę – mówi prof. Wiesław Tarnowski, prezes Towarzystwa Chirurgów Polskich.
Według NFZ podobne stanowisko przedstawiają prof. Jerzy Sieńko, konsultant krajowy w dziedzinie chirurgii ogólnej, prof. Jarosław Czubak, konsultant krajowy w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu, oraz prof. Piotr Czauderna, doradca Prezydenta RP.
Przesunięcie wejścia zmian na początek przyszłego roku ma dać szpitalom dodatkowy czas na dostosowanie organizacji pracy oraz dokończenie leczenia pacjentów, którzy zostali już zakwalifikowani do zabiegów. Przypomnijmy, że NFZ planował wejście zmian od 1 października br.
NFZ podnosi o 40% wycenę leczenia obustronnej przepukliny
Nie wszystkie zmiany zostały przesunięte na 2027 r. Od października 2026 r. o 40% wzrośnie finansowanie jednoczasowego leczenia obustronnej przepukliny pachwinowej.
Wyższe finansowanie ma trafiać przede wszystkim do oddziałów chirurgicznych. NFZ wskazuje również na korzyści dla pacjentów – jednoczasowe leczenie obu przepuklin pozwala przejść jeden zabieg i jedną rekonwalescencję, zamiast kolejnych hospitalizacji.
Zmiany w leczeniu szpitalnym określa zarządzenie Prezesa NFZ nr 102/2026/DSOZ.
POZ: płatności zależne od profilaktyki, wizyt domowych i teleporad
Drugi obszar zmian obejmuje podstawową opiekę zdrowotną. Nowe reguły mają zacząć obowiązywać od maja 2027 r., a rozliczenia zostaną oparte na danych za 2026 r.
NFZ wprowadzi współczynniki korygujące, które będą wpływały na wysokość płatności w zależności od osiąganych wskaźników jakości. Mechanizm obejmie zgłaszalność do programów profilaktycznych, wizyty domowe oraz teleporady.
W przypadku profilaktyki niższe wynagrodzenie o 5% będzie stosowane wobec placówek z najniższą zgłaszalnością pacjentek do określonych programów profilaktycznych dotyczących raka piersi i raka szyjki macicy.
Fundusz ustalił konkretne progi na 2027 r. W programie profilaktyki raka piersi obniżona płatność obejmie POZ, w których zgłaszalność pacjentek nie przekroczy 4,55%. Dla programu profilaktyki raka szyjki macicy próg wyniesie 0,044%.
– Wyraźnie widać, że niższe wynagrodzenie będzie dotyczyć tylko tych placówek POZ, których pacjentki w niewielkim stopniu lub w ogóle nie korzystają z konkretnego programu profilaktycznego – wyjaśnia Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji w Centrali NFZ.
Jak wskazuje przedstawiciel Funduszu, w POZ funkcjonują koordynatorzy, których zadaniem jest m.in. przypominanie pacjentom o badaniach profilaktycznych i pomoc w zapisaniu się na nie. NFZ zwraca również uwagę na rolę lekarza POZ w zachęcaniu pacjentów do udziału w profilaktyce.
Brak wizyt domowych lub zbyt dużo teleporad obniży płatność o 10%
Kolejne dwa wskaźniki dotyczą sposobu udzielania świadczeń przez placówki POZ. O 10% niższe wynagrodzenie zostanie zastosowane, jeśli placówka w ogóle nie realizuje wizyt domowych.
Taki sam poziom obniżenia płatności przewidziano w odniesieniu do teleporad. Będzie on dotyczył placówek, które w ogóle nie udzielają teleporad albo udział porad zdalnych przekracza w nich 50%.
NFZ zaznacza jednocześnie, że obniżona płatność nie będzie odnosiła się do całej populacji pacjentów zapisanych do konkretnego POZ, ale do wskazanych w zarządzeniu grup wiekowych.
Zasady finansowania podstawowej opieki zdrowotnej zostały określone w zarządzeniu Prezesa NFZ nr 103/2026/DSOZ. Przesunięcie ich wejścia w życie do maja przyszłego roku ma umożliwić świadczeniodawcom przygotowanie się do nowych warunków.
20 wskaźników jakości zmieni płatności dla szpitali
Model finansowania zależnego od jakości obejmie również lecznictwo szpitalne. NFZ zapowiedział modyfikację płatności na podstawie 20 wskaźników jakości, z którymi będą związane zarówno podwyżki, jak i obniżki wynagrodzenia.
Fundusz zdecydował, że w 2027 r. będą obowiązywały łagodniejsze progi dla wskaźników objętych współczynnikami korygującymi. Od 2028 r. progi mają zostać podniesione. NFZ publikuje je z wyprzedzeniem, aby świadczeniodawcy mogli przygotować się do kolejnego etapu zmian.
Nowe mechanizmy są związane z obowiązującą od 2023 r. ustawą o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta, która zobowiązuje NFZ do monitorowania wskaźników jakości określonych przez Ministra Zdrowia.
Główne wnioski
- Od 1 stycznia 2027 r. wybrane zabiegi będą wykonywane wyłącznie w oddziałach właściwych dla danej specjalności, co ma ograniczyć zjawisko tzw. „lekarzy walizkowych”.
- Od października 2026 r. NFZ podniesie o 40% wycenę jednoczasowego leczenia obustronnej przepukliny pachwinowej.
- Od maja 2027 r. w POZ płatności zostaną powiązane m.in. z profilaktyką, wizytami domowymi i teleporadami, a obniżki wyniosą 5% lub 10% w zależności od wskaźnika.
- W lecznictwie szpitalnym NFZ będzie modyfikował płatności na podstawie 20 wskaźników jakości, przy czym w 2027 r. zastosuje łagodniejsze progi niż od 2028 r.
Źródło:
- https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/nfz-zmiany-w-chirurgii-i-rozszerzenie-modelu-placenia-za-jakosc-od-2027-r-,9018.html
