Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) wydała przyspieszoną zgodę na Tudriqev (vusolimogene oderparepvec-wtpg) – genetycznie zmodyfikowaną onkolityczną terapię wirusową przeznaczoną dla pacjentów z zaawansowanym czerniakiem opornym na leczenie. Terapia wykorzystuje zmodyfikowanego wirusa opryszczki HSV-1 do niszczenia komórek nowotworowych i jest stosowana w połączeniu z niwolumabem.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czym jest Tudriqev (vusolimogene oderparepvec-wtpg) i dla których pacjentów z zaawansowanym czerniakiem FDA zatwierdziła nową terapię.
- Jak zmodyfikowany wirus opryszczki HSV-1 niszczy komórki czerniaka i w jaki sposób w połączeniu z niwolumabem może pobudzać odpowiedź przeciwnowotworową.
- Jakie wyniki uzyskano w badaniu klinicznym – obiektywną odpowiedź odnotowano u 24% z 91 pacjentów, a mediana czasu jej trwania wyniosła 14,1 miesiąca.
- Jakie działania niepożądane i zagrożenia wiążą się z terapią oraz dlaczego przyspieszona rejestracja FDA wymaga przeprowadzenia dalszych badań potwierdzających.
FDA zatwierdza Tudriqev w leczeniu zaawansowanego czerniaka
FDA 6 sierpnia 2026 r. przyznała przyspieszoną rejestrację lekowi Tudriqev firmy Replimune. Terapia jest wskazana w skojarzeniu z niwolumabem u dorosłych z nieoperacyjnym, zaawansowanym czerniakiem skóry, u których doszło do progresji choroby podczas wcześniejszego leczenia opartego na przeciwciałach blokujących receptor programowanej śmierci komórki 1 (PD-1).
To grupa chorych, dla której możliwości dalszego leczenia są ograniczone. Czerniak oporny na terapię anty-PD-1 może rozwijać się pomimo immunoterapii, ponieważ komórki nowotworowe wykorzystują mechanizmy umożliwiające im unikanie odpowiedzi układu odpornościowego.
W przypadku pacjentów z zaawansowanym czerniakiem, którzy przestali reagować na terapię blokującą receptor PD-1, rokowanie jest często druzgocące, a możliwości leczenia są zdecydowanie zbyt ograniczone. Lekarze opiekujący się tymi pacjentami wiedzą z pierwszej ręki, jak pilna jest ta sytuacja – powiedział Karim Mikhail, B. Pharm., MS, p.o. dyrektora Centrum Oceny i Badań Produktów Biologicznych (CBER) . Dzisiejszy ważny kamień milowy daje onkologom nowe, istotne narzędzie – i większą liczbę pacjentów z szansą na walkę.
Jak działa terapia oparta na wirusie opryszczki?
Tudriqev jest onkolityczną terapią wirusową wykorzystującą genetycznie zmodyfikowanego wirusa opryszczki pospolitej typu 1 (HSV-1). Wirus został zaprojektowany tak, aby selektywnie atakować komórki nowotworowe. Po podaniu bezpośrednio do guza replikuje się w komórkach czerniaka, prowadząc do ich rozpadu. Jednocześnie proces ten ma pobudzać układ odpornościowy do rozpoznawania i atakowania nowotworu.
Tudriqev jest stosowany razem z niwolumabem, czyli immunoterapią anty-PD-1. Takie połączenie ma pomóc przywrócić odpowiedź przeciwnowotworową u pacjentów, u których wcześniejsze leczenie wykorzystujące blokadę PD-1 przestało działać.
Jak podawany jest Tudriqev?
Lek jest wstrzykiwany bezpośrednio do guzów raz na dwa tygodnie przez osiem kolejnych dawek. Wielkość dawki zależy od rozmiaru guza. W przypadku pierwszego podania stosowane jest niższe stężenie preparatu, natomiast przy kolejnych – wyższe. Niwolumab podawany jest dożylnie od trzeciego tygodnia terapii.
Odpowiedź na leczenie u 24% pacjentów
Podstawą decyzji FDA były wyniki otwartego, wieloregionalnego badania klinicznego. Do badania włączono dorosłych pacjentów z nieoperacyjnym czerniakiem w stadium IIIB, IIIC lub IV, u których choroba postępowała po wcześniejszej terapii inhibitorami PD-1. W analizowanej grupie 91 pacjentów obiektywną odpowiedź na leczenie uzyskano u 24% chorych. Mediana czasu trwania odpowiedzi wyniosła 14,1 miesiąca.
Oznacza to, że u części pacjentów efekt terapii utrzymywał się ponad rok. Wyniki te stały się podstawą przyspieszonej rejestracji, która opiera się na obiektywnym wskaźniku odpowiedzi oraz czasie jej trwania.
Jakie działania niepożądane obserwowano?
Do najczęstszych działań niepożądanych występujących u ponad 10% pacjentów należały m.in. zmęczenie, gorączka, zakażenia, dreszcze, bóle mięśniowo-szkieletowe, nudności, biegunka, reakcje w miejscu wstrzyknięcia, ból głowy, objawy grypopodobne, wysypka, wymioty, świąd i bóle stawów.
Ze względu na wykorzystanie zmodyfikowanego HSV-1 FDA wskazuje również na ryzyko przypadkowego przeniesienia zakażenia wirusem opryszczki na osoby z bliskiego otoczenia pacjenta. Ostrzeżenia obejmują także możliwość rozwoju lub reaktywacji zakażenia HSV u leczonej osoby oraz powikłania związane z podawaniem preparatu bezpośrednio do guza.
Przyspieszona rejestracja oznacza konieczność dalszych badań
Tudriqev otrzymał wcześniej status terapii przełomowej i został objęty priorytetową oceną. 30 lipca 2026 r. FDA zwołała posiedzenie Komitetu Doradczego ds. Terapii Komórkowych, Tkankowych i Genowych poświęcone wnioskowi o rejestrację.
Przyspieszona zgoda nie kończy jednak oceny skuteczności terapii. Replimune musi przeprowadzić badania porejestracyjne, które zweryfikują i dokładniej określą korzyści kliniczne Tudriqev. Utrzymanie rejestracji może zależeć od potwierdzenia tych korzyści w kolejnych badaniach.
Nowa opcja dla pacjentów z czerniakiem opornym na immunoterapię
Zatwierdzenie Tudriqev rozszerza możliwości leczenia pacjentów z nieoperacyjnym, zaawansowanym czerniakiem, u których doszło do progresji podczas terapii anty-PD-1. Połączenie zmodyfikowanego HSV-1 z niwolumabem wykorzystuje dwa mechanizmy – bezpośrednie niszczenie komórek nowotworowych oraz pobudzenie odpowiedzi immunologicznej. Jednocześnie przyspieszony charakter rejestracji oznacza, że rzeczywiste korzyści kliniczne terapii muszą zostać potwierdzone w dalszych badaniach.
Główne wnioski
- FDA przyznała przyspieszoną rejestrację lekowi Tudriqev w skojarzeniu z niwolumabem dla dorosłych z nieoperacyjnym, zaawansowanym czerniakiem skóry, u których choroba postępowała podczas leczenia anty-PD-1.
- Tudriqev wykorzystuje genetycznie zmodyfikowanego wirusa opryszczki pospolitej typu 1 (HSV-1), który namnaża się w komórkach nowotworowych, prowadzi do ich rozpadu i jednocześnie pobudza odpowiedź immunologiczną przeciwko nowotworowi.
- W analizowanej grupie 91 pacjentów obiektywną odpowiedź na leczenie uzyskano u 24% chorych, a mediana czasu jej trwania wyniosła 14,1 miesiąca.
- Replimune musi przeprowadzić badania porejestracyjne potwierdzające korzyści kliniczne Tudriqev. FDA wskazuje również m.in. na ryzyko przeniesienia HSV na osoby z bliskiego otoczenia oraz rozwoju lub reaktywacji zakażenia u pacjenta.
Źródło:
- https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-new-engineered-viral-immunotherapy-patients-treatment-resistant-advanced-melanoma
