Rak piersi i migotanie przedsionków należą do najczęściej diagnozowanych chorób u kobiet po 55. roku życia. Choć dotyczą różnych układów organizmu, nowe międzynarodowe badanie sugeruje, że mogą mieć wspólne podłoże związane ze stylem życia. Analiza opublikowana w Journal of the American Heart Association wykazała, że palenie tytoniu oraz spożywanie alkoholu wiążą się zarówno z wyższym ryzykiem raka piersi, jak i migotania oraz trzepotania przedsionków. Zdaniem autorów ograniczenie tych czynników mogłoby zmniejszyć częstość występowania obu schorzeń na całym świecie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie wspólne czynniki ryzyka łączą raka piersi i migotanie przedsionków u kobiet po 55. roku życia,
- Jakie wyniki przyniosło globalne badanie obejmujące 204 kraje i 58 czynników ryzyka,
- Dlaczego palenie tytoniu i spożywanie alkoholu mogą zwiększać ryzyko obu schorzeń,
- Jak zmiana stylu życia może pomóc ograniczyć ryzyko raka piersi oraz zaburzeń rytmu serca.
Naukowcy przeanalizowali dane z 204 krajów
Badanie objęło kobiety w wieku 55 lat i starsze mieszkające w 204 krajach i terytoriach. Naukowcy wykorzystali dane z bazy Global Burden of Disease 2021, analizując częstość występowania raka piersi oraz migotania i trzepotania przedsionków. Łącznie oceniono wpływ 58 czynników ryzyka, obejmujących między innymi:
- palenie tytoniu,
- spożywanie alkoholu,
- wskaźnik masy ciała (BMI),
- aktywność fizyczną,
- czynniki środowiskowe,
- czynniki metaboliczne,
- elementy stylu życia.
Do analizy wykorzystano również metody uczenia maszynowego, które pozwoliły stworzyć globalne mapy ryzyka oraz zidentyfikować regiony o największym współwystępowaniu obu chorób.
Rak piersi i migotanie przedsionków często występują w tych samych regionach świata
Analiza wykazała, że zachorowania na raka piersi i migotanie przedsionków nie są rozmieszczone przypadkowo. Spośród 202 analizowanych krajów i terytoriów:
- 80 krajów (39%) wykazywało podobnie wysoką częstość występowania obu schorzeń,
- 65 krajów (32%) charakteryzowało się dominującym występowaniem raka piersi,
- 57 krajów (28%) cechowało się większą częstością migotania i trzepotania przedsionków.
Najwyższe wskaźniki obserwowano przede wszystkim w krajach wysoko rozwiniętych, takich jak:
- Stany Zjednoczone,
- Kanada,
- Australia,
- Nowa Zelandia,
- większość państw Europy.
Zdaniem autorów może to wynikać z większego rozpowszechnienia zachodniego stylu życia, obejmującego siedzący tryb życia, nieprawidłową dietę oraz częstsze występowanie otyłości.
Palenie i alkohol okazały się wspólnymi czynnikami ryzyka
Najważniejszym wnioskiem badania było potwierdzenie, że dwa dobrze znane czynniki stylu życia mają znaczenie zarówno dla rozwoju raka piersi, jak i zaburzeń rytmu serca. Po uwzględnieniu wielu zmiennych naukowcy stwierdzili, że:
- palenie tytoniu,
- spożywanie alkoholu
wiążą się ze zwiększoną częstością występowania obu schorzeń.
Identyfikacja wspólnych czynników ryzyka jest ważna dla opracowania interwencji wspierających optymalne zdrowie, takich jak rzucenie palenia i ograniczenie spożycia alkoholu, co potencjalnie mogłoby znacząco zmniejszyć globalną zapadalność na raka piersi i migotanie/trzepotanie przedsionków – powiedział współautor badania, dr n. med. Shu Wang, dyrektor Centrum Chorób Piersi w Szpitalu Uniwersyteckim Uniwersytetu Pekińskiego w Pekinie.
Ograniczenie alkoholu i palenia mogłoby zmniejszyć liczbę zachorowań
Autorzy przeprowadzili dodatkowe analizy, które pozwoliły oszacować potencjalne korzyści wynikające z eliminacji najważniejszych czynników ryzyka. Według badaczy:
- ograniczenie spożywania alkoholu oraz palenia mogłoby zmniejszyć ryzyko raka piersi o około 15%,
- jednocześnie ryzyko migotania i trzepotania przedsionków mogłoby spaść o około 12%.
Szczegółowa analiza wykazała również, że samo spożywanie alkoholu odpowiadało za:
- 9,27% przypadków raka piersi,
- 7,57% przypadków migotania i trzepotania przedsionków.
Wyniki te wskazują, że działania profilaktyczne ukierunkowane na ograniczenie spożycia alkoholu mogą przynosić korzyści wykraczające poza zapobieganie pojedynczej chorobie.
Styl życia może tłumaczyć regionalne różnice
Autorzy zwracają uwagę, że najwyższe ryzyko obu schorzeń obserwowano przede wszystkim w krajach zachodnich. Ich zdaniem wpływ mogą mieć:
- częstsze palenie papierosów,
- większe spożycie alkoholu,
- wyższy wskaźnik BMI,
- siedzący tryb życia,
- dieta charakterystyczna dla krajów uprzemysłowionych.
Jednym z najbardziej zaskakujących aspektów naszych ustaleń była częstość diagnoz zarówno raka piersi, jak i migotania/trzepotania przedsionków u kobiet w wieku 55 lat i starszych w regionach o wysokich dochodach, co podkreśla wpływ stylu życia – powiedziała Wang. To pierwsze badanie łączące dane globalne z uczeniem maszynowym, które pokazuje związek między tymi schorzeniami, ich lokalizacją na świecie oraz wspólnymi czynnikami ryzyka tych dwóch schorzeń.
Zdrowie serca i profilaktyka nowotworów coraz bardziej się przenikają
Autorzy badania podkreślają, że współczesna medycyna coraz częściej analizuje wspólne mechanizmy rozwoju chorób sercowo-naczyniowych i nowotworów.
Obecnie coraz więcej osób zwraca uwagę na związek między rakiem a zdrowiem układu krążenia – powiedzieli współautorzy badania, dr n. med. Zeye Liu, chirurg z oddziału kardiochirurgii w Szpitalu Ludowym Uniwersytetu Pekińskiego, oraz dr n. med. Yi Shi, kierownik oddziału kardiochirurgii w Szpitalu Ludowym Uniwersytetu Pekińskiego w Pekinie. Rak piersi i migotanie/trzepotanie przedsionków narastają w wielu regionach świata i mają te same modyfikowalne czynniki ryzyka. Z perspektywy układu krążenia oznacza to, że ograniczenie palenia tytoniu i spożycia alkoholu może pomóc obniżyć ryzyko obu schorzeń jednocześnie.
Eksperci podkreślają znaczenie kompleksowej profilaktyki
Wyniki badania komentowała również dr Laxmi Mehta z Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego, która nie brała udziału w analizie.
Wiele tych samych modyfikowalnych czynników, w tym palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, niewłaściwa dieta, brak aktywności fizycznej i otyłość, przyczynia się zarówno do raka piersi, jak i chorób układu krążenia, w tym migotania/trzepotania przedsionków, co potwierdzają wyniki tego badania – powiedziała dr Laxmi Mehta, członek Amerykańskiej Akademii Kardiologii (FAHA), przewodnicząca Rady ds. Kardiologii Klinicznej Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ACC). To nakładanie się czynników podkreśla znaczenie zintegrowanych strategii dotyczących stylu życia w celu zmniejszenia ryzyka chorób układu krążenia i raka. Raport Life’s Essential 8 Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ACC ) podkreśla kluczowe zachowania i czynniki zdrowotne niezbędne do zapobiegania i ograniczania ryzyka.
Ekspertka przypomniała również, że już w 2018 roku Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne wskazywało wspólne, modyfikowalne czynniki ryzyka raka piersi i chorób układu krążenia.
Powstały mapy ryzyka dla poszczególnych regionów świata
Jednym z praktycznych rezultatów badania było opracowanie globalnych map ryzyka. Zdaniem autorów mogą one pomóc:
- planować regionalne programy profilaktyczne,
- lepiej identyfikować populacje szczególnie zagrożone,
- wyznaczać kierunki przyszłych badań,
- dostosowywać strategie zdrowia publicznego do lokalnych uwarunkowań.
Kolejnym etapem prac ma być rozszerzenie analiz o:
- dane genetyczne,
- dane metaboliczne,
- wieloletnie obserwacje,
- czynniki społeczno-ekonomiczne.
Badanie ma również swoje ograniczenia
Autorzy podkreślają, że analiza nie pozwala wykazać bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego. Badanie opierało się na danych populacyjnych z poszczególnych krajów, a nie na informacjach dotyczących pojedynczych pacjentek. Ponadto jakość danych mogła różnić się pomiędzy państwami ze względu na odmienne systemy ochrony zdrowia, dostępność badań przesiewowych oraz sposób raportowania zachorowań.
Oznacza to, że wyniki należy traktować jako wskazanie ważnych zależności epidemiologicznych wymagających dalszych badań.
Główne wnioski
- Analiza danych z 204 krajów i terytoriów wykazała, że rak piersi oraz migotanie i trzepotanie przedsionków często współwystępują, zwłaszcza w krajach o wysokich dochodach.
- Badacze zidentyfikowali palenie tytoniu i spożywanie alkoholu jako najważniejsze wspólne, modyfikowalne czynniki ryzyka obu schorzeń.
- Według analiz ograniczenie palenia i spożycia alkoholu mogłoby zmniejszyć ryzyko raka piersi o około 15%, a migotania i trzepotania przedsionków o około 12% na świecie.
- Autorzy podkreślają, że przyszłe strategie profilaktyczne powinny uwzględniać wspólne działania na rzecz zdrowego stylu życia, obejmujące m.in. prawidłową dietę, aktywność fizyczną, utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz unikanie tytoniu i nadmiernego spożycia alkoholu.
Źródło:
- https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/JAHA.125.047762
- American Heart Association
