Od 1 lipca pracownicy ochrony zdrowia w Polsce otrzymają kolejną waloryzację wynagrodzeń wynikającą z ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego w podmiotach leczniczych. Mechanizm ten obejmie również personel Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (RCKiK). W przeciwieństwie jednak do szpitali i innych placówek medycznych, instytucje publicznej służby krwi nie dysponują systemowym mechanizmem finansowania rosnących kosztów płacowych. W efekcie dyrektorzy Centrów staną przed koniecznością znalezienia dodatkowych środków na realizację ustawowych podwyżek, co pogłębia już istniejące problemy finansowe tej części systemu ochrony zdrowia.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego ustawowe podwyżki wynagrodzeń w ochronie zdrowia stanowią poważne wyzwanie finansowe dla Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa
- Ilu pracowników publicznej służby krwi obejmą nowe regulacje płacowe oraz jakie instytucje będą musiały je wdrożyć
- Jak duże dodatkowe koszty – od 2,6 mln zł do ponad 3,5 mln zł rocznie mogą ponieść RCKiK w związku z ustawową waloryzacją wynagrodzeń
- Dlaczego brak mechanizmu finansowania podwyżek w systemie krwiodawstwa może pogłębiać problemy finansowe publicznej służby krwi
Ustawowa waloryzacja wynagrodzeń w ochronie zdrowia
Podstawą zmian płacowych jest ustawa o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Regulacja ta wprowadza mechanizm corocznej waloryzacji płac, powiązany z poziomem przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.
Mechanizm obejmuje pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę – zarówno personel medyczny, jak i niemedyczny. W praktyce oznacza to automatyczne podnoszenie minimalnych poziomów wynagrodzeń w kolejnych grupach zawodowych w sektorze zdrowia.
W przypadku większości podmiotów leczniczych wzrost kosztów wynagrodzeń jest kompensowany poprzez coroczną waloryzację wycen świadczeń zdrowotnych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Dzięki temu system finansowania pozwala przynajmniej częściowo zrównoważyć rosnące koszty zatrudnienia.
Publiczna służba krwi poza mechanizmem finansowania podwyżek
Problem polega jednak na tym, że mechanizm waloryzacji świadczeń zdrowotnych nie obejmuje instytucji publicznej służby krwi. Regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa nie finansują swojej działalności bezpośrednio poprzez wyceny świadczeń zdrowotnych, lecz funkcjonują w odmiennym modelu finansowania. W konsekwencji wzrost wynagrodzeń wynikający z przepisów ustawowych nie jest w ich przypadku automatycznie pokrywany przez system finansowania publicznego. Oznacza to, że dyrektorzy RCKiK muszą samodzielnie znaleźć środki na realizację ustawowych podwyżek.
Zmiany obejmą znaczną część personelu tych instytucji. Z danych Narodowego Centrum Krwi wynika, że obecnie 2 957 pracowników Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa podlega regulacjom dotyczącym minimalnych wynagrodzeń w ochronie zdrowia.
Skala dodatkowych kosztów dla RCKiK
Szacunki dotyczące kosztów wprowadzenia nowych wynagrodzeń wskazują na istotne obciążenie finansowe dla publicznej służby krwi. Według dostępnych analiz roczny koszt realizacji ustawowych podwyżek dla pracowników RCKiK wyniesie:
- około 2,6 mln zł w wariancie minimalnym,
- ponad 3,5 mln zł w wariancie bazowym.
Wariant minimalny został obliczony na podstawie pierwszego decyla rozkładu wynagrodzeń, czyli scenariusza zakładającego najniższe możliwe koszty dostosowania płac do poziomów ustawowych. Natomiast wariant bazowy opiera się na medianie rozkładu wynagrodzeń i odzwierciedla bardziej realistyczny scenariusz obciążenia finansowego Centrów. W praktyce oznacza to konieczność wygospodarowania dodatkowych milionów złotych w budżetach instytucji, które już obecnie mierzą się z pogarszającą się sytuacją finansową.
Pogarszająca się sytuacja finansowa Regionalnych Centrów Krwi
Dane Narodowego Centrum Krwi wskazują, że wynik finansowy Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa pogarsza się systematycznie od 2022 roku. Wzrost kosztów działalności, w tym energii, materiałów medycznych oraz wynagrodzeń, coraz silniej obciąża budżety tych instytucji.
Jednym z dodatkowych problemów pozostają również opóźnienia w regulowaniu zobowiązań przez szpitale wobec Centrów Krwi. Trudna sytuacja finansowa wielu podmiotów leczniczych przekłada się na wydłużenie terminów płatności za produkty krwiopochodne. W efekcie system publicznej służby krwi znajduje się pod rosnącą presją finansową, a nowe regulacje płacowe mogą tę sytuację jeszcze pogłębić.
Konsekwencje dla funkcjonowania systemu krwiodawstwa
Regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa pełnią kluczową rolę w systemie ochrony zdrowia. Odpowiadają za pozyskiwanie krwi od dawców, jej badanie, przetwarzanie oraz dystrybucję do szpitali w całym kraju. Stabilność finansowa tych instytucji ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo krwi i dostępność produktów krwiopochodnych dla pacjentów.
W sytuacji rosnących kosztów i braku adekwatnego mechanizmu finansowania pojawia się ryzyko dalszego pogorszenia sytuacji ekonomicznej Centrów. W dłuższej perspektywie może to prowadzić do ograniczeń inwestycyjnych, trudności kadrowych lub konieczności zmian systemowych w sposobie finansowania publicznej służby krwi.
Planowana debata nad sytuacją finansową RCKiK
Narastające problemy finansowe Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa mają zostać omówione podczas najbliższego posiedzenia Podzespołu ds. Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa.
Spotkanie zaplanowane na maj ma być poświęcone analizie aktualnej sytuacji ekonomicznej Centrów oraz możliwym rozwiązaniom systemowym. Dyskusja dotyczyć będzie zarówno wpływu ustawowych podwyżek wynagrodzeń, jak i szerszych wyzwań finansowych stojących przed publiczną służbą krwi.
Główne wnioski
- Ustawowa waloryzacja wynagrodzeń od 1 lipca obejmie także pracowników Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, których według danych Narodowego Centrum Krwi jest 2 957.
- Szacowany koszt podwyżek wyniesie około 2,6 mln zł w wariancie minimalnym oraz ponad 3,5 mln zł w wariancie bazowym, co stanowi dodatkowe obciążenie dla budżetów RCKiK.
- W przeciwieństwie do szpitali i innych podmiotów leczniczych publiczna służba krwi nie jest objęta mechanizmem waloryzacji wycen świadczeń, który pozwala finansować wzrost wynagrodzeń.
- Rosnące koszty działalności oraz opóźnienia w płatnościach ze strony szpitali pogłębiają trudną sytuację finansową Centrów, która według danych Narodowego Centrum Krwi pogarsza się od 2022 roku.
Źródło:
- Informacja prasowa
