Narasta problem dostępności do domowej wentylacji mechanicznej w Polsce. Świadczeniodawcy alarmują, że liczba pacjentów kwalifikowanych do tej formy leczenia rośnie z tygodnia na tydzień, a system nie zapewnia im miejsca poza szpitalem. Ogólnopolski Związek Świadczeniodawców Wentylacji Mechanicznej wskazuje na brak adekwatnego finansowania oraz opóźnienia w rozliczeniach jako główne przyczyny kryzysu. Sytuacja dotyczy już większości województw.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są główne przyczyny problemów z dostępnością do wentylacji domowej w Polsce.
- Dlaczego pacjenci pozostają w szpitalach mimo kwalifikacji do leczenia domowego.
- Jak wygląda sytuacja z rozliczeniami świadczeń i planem finansowym na 2026 rok.
- Jakie rozwiązania systemowe mogłyby poprawić dostępność opieki.
Coraz więcej pacjentów, coraz mniej możliwości
Z danych przekazanych przez OZŚWM wynika, że w wielu regionach kraju tworzą się kolejki pacjentów, którzy mimo kwalifikacji do leczenia domowego pozostają na oddziałach szpitalnych. Powodem nie jest stan kliniczny, lecz brak dostępnych świadczeniodawców.
– Z każdym tygodniem rośnie liczba chorych kwalifikowanych przez szpitale do wentylacji domowej, którzy nie mogą znaleźć świadczeniodawcy gotowego ich przyjąć – informuje Katarzyna Baj z biura Związku.
Finansowanie nie nadąża za realnymi kosztami
Zdaniem środowiska świadczeniodawców główną barierą jest niedoszacowanie świadczeń. Obowiązujące stawki oraz limity nie pokrywają kosztów prowadzenia terapii, szczególnie w kontekście rosnących wynagrodzeń personelu medycznego.
Problem pogłębia brak zmian systemowych, które pozwoliłyby zoptymalizować model opieki i lepiej wykorzystać zasoby kadrowe. W efekcie część podmiotów ogranicza przyjęcia nowych pacjentów.
NFZ deklaruje zapłatę, ale system nadal nie działa
Narodowy Fundusz Zdrowia zapowiedział pokrycie kosztów świadczeń udzielonych w 2025 roku. Do tej pory jednak tylko pięć oddziałów wojewódzkich przedstawiło konkretne propozycje rozliczeń.
Prezes OZŚWM Robert Suchanke zwraca uwagę, że część świadczeń zrealizowanych w ubiegłym roku wciąż nie została rozliczona. Jednocześnie około 30% pacjentów objętych opieką na początku 2026 roku nie znalazło się w planie rzeczowo-finansowym.
– Oznacza to, że kilka tysięcy osób już pozostających pod naszą opieką nie będzie w ogóle finansowanych w bieżącym roku – wskazuje.
Sprzeczne sygnały z instytucji publicznych
Świadczeniodawcy opisują sytuację jako niejednoznaczną zarówno prawnie, jak i etycznie. Z jednej strony pojawiają się zarzuty dotyczące ograniczania przyjęć, z drugiej – informacje, że świadczenia ponad limit realizowane są na własne ryzyko.
Jak relacjonuje sekretarz Związku Marcin Warzecha, środowisko zwróciło się do Ministerstwa Zdrowia o jasne wytyczne dotyczące postępowania w takich przypadkach. Do tej pory resort nie przedstawił stanowiska.
Nowy model opieki nadal bez wdrożenia
Od 2023 roku dostępny jest model świadczenia opracowany przez AOTMiT, który mógłby uporządkować system opieki nad pacjentami wymagającymi wentylacji domowej.
Zakłada on m.in. wprowadzenie telemonitoringu, uporządkowanie kwalifikacji pacjentów oraz zmniejszenie kosztów przy jednoczesnym zwiększeniu dostępności świadczeń. Według OZŚWM model ten mógłby objąć opieką większą liczbę chorych i poprawić bezpieczeństwo terapii.
Mimo poparcia środowiska medycznego – w tym anestezjologów, neurologów i pulmonologów – rozwiązanie nie zostało wdrożone. Z informacji przekazywanych przez Związek wynika, że proces pozostaje zablokowany na poziomie konsultanta krajowego w dziedzinie chorób płuc.
Apel do Ministra Finansów i rosnąca presja kosztowa
W obliczu braku dialogu z Ministerstwem Zdrowia Związek zwrócił się do Ministra Finansów o wsparcie. Argumentuje, że model AOTMiT jest korzystny ekonomicznie i może przynieść oszczędności dla systemu w dłuższej perspektywie.
Dodatkowym czynnikiem pogłębiającym problem jest planowany wzrost wynagrodzeń personelu medycznego od 1 lipca 2026 roku. Zdaniem OZŚWM brak równoległego zwiększenia finansowania świadczeń może jeszcze bardziej ograniczyć dostępność opieki.
Bez decyzji systemowych kryzys będzie narastał
Związek wskazuje trzy kluczowe działania, które mogą ustabilizować sytuację: rozliczenie świadczeń za 2025 rok, uporządkowanie finansowania na kolejne lata oraz wdrożenie nowego modelu opieki.
Bez tych kroków liczba pacjentów pozbawionych dostępu do wentylacji domowej będzie rosła, a oddziały szpitalne pozostaną przeciążone.
Główne wnioski
- Liczba pacjentów wymagających wentylacji domowej rośnie, a w większości województw tworzą się kolejki osób pozostających w szpitalach bez wskazań do hospitalizacji.
- Około 30% pacjentów objętych opieką w 2026 roku nie zostało ujętych w planie finansowym, co oznacza brak zabezpieczenia środków dla kilku tysięcy osób.
- Rozliczenia za 2025 rok pozostają nieuregulowane, a tylko 5 oddziałów NFZ przedstawiło propozycje rozliczeń.
- Model opieki opracowany przez AOTMiT w 2023 roku nie został wdrożony, mimo że zakłada obniżenie kosztów i zwiększenie dostępności świadczeń.
Źródło:
- https://pap-mediaroom.pl/zdrowie-i-styl-zycia/komunikat-ogolnopolskiego-zwiazku-swiadczeniodawcow-wentylacji-mechanicznej-0
