Niewydolność serca pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej medycyny. W obliczu ograniczonej liczby przeszczepów serca oraz rosnącej liczby pacjentów z zaawansowaną postacią choroby, mechaniczne wspomaganie krążenia staje się kluczowym elementem terapii. Narodowy Instytut Kardiologii w Aninie konsekwentnie rozwija program LVAD, a kolejnym krokiem jest utworzenie Centrum Referencyjnego LVAD, które ma wyznaczać standardy leczenia w Polsce.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego terapia LVAD staje się kluczową alternatywą dla transplantacji serca w leczeniu zaawansowanej niewydolności serca w Polsce.
- Jakie doświadczenie kliniczne posiada Narodowy Instytut Kardiologii i ile implantacji systemów LVAD przeprowadzono od 2013 roku.
- Na czym polega interdyscyplinarny model opieki nad pacjentami z LVAD – od kwalifikacji do zabiegu po telemonitoring i rehabilitację.
- Jakie cele i etapy obejmuje projekt Centrum Referencyjnego LVAD oraz jakie znaczenie ma on dla standaryzacji leczenia w skali kraju.
Niewydolność serca – skala problemu i potrzeba nowych rozwiązań
Niewydolność serca dotyczy w Polsce nawet 1,4 mln osób. Co istotne, liczba pacjentów z jej zaawansowaną postacią systematycznie rośnie. Jednocześnie dostęp do transplantacji serca pozostaje ograniczony ze względu na niedobór narządów.
W tej sytuacji terapie mechanicznego wspomagania krążenia, w szczególności systemy LVAD (Left Ventricular Assist Device), stanowią realną i coraz częściej stosowaną alternatywę terapeutyczną – zarówno jako pomost do przeszczepu, jak i terapia docelowa.
Ponad dekada doświadczeń – liczby, które potwierdzają pozycję lidera
Program LVAD w Narodowym Instytucie Kardiologii rozwijany jest od 2013 roku. Do tej pory wszczepiono ponad 200 systemów długoterminowego wspomagania krążenia typu LVAD. Liczba pacjentów objętych opieką ambulatoryjną systematycznie wzrasta, co świadczy o rosnącym znaczeniu tej formy terapii. Jak podkreśla prof. Janina Stępińska:
Pompy LVAD wspierają serce pacjentów w najcięższych przypadkach niewydolności, pełniąc rolę pomostu do transplantacji. Coraz częściej stanowią terapię docelową. Dzięki tej technologii chorzy zyskują realną szansę na poprawę jakości życia, powrót do aktywności poza szpitalem oraz lepsze rokowania.
Warto zaznaczyć, że w Instytucie implantowane są m.in. systemy HeartMate 3 – nowoczesne urządzenia charakteryzujące się wysokim profilem bezpieczeństwa i skuteczności klinicznej.
Interdyscyplinarny model opieki – fundament skuteczności terapii LVAD
Skuteczność programu LVAD nie opiera się wyłącznie na technologii. Kluczowym elementem jest kompleksowy, interdyscyplinarny model opieki nad pacjentem. W skład zespołu wchodzą:
- kardiochirurdzy
- kardiolodzy
- anestezjolodzy
- echokardiografiści
- radiolodzy
- elektrofizjolodzy
- koordynatorzy LVAD
- pielęgniarki
- perfuzjoniści
- psychologowie
- fizjoterapeuci
Jak zaznacza prof. Janina Stępińska:
Każdy pacjent traktowany jest u nas indywidualnie. Od momentu kwalifikacji do zabiegu, przez hospitalizację, aż po długoterminowe monitorowanie stanu zdrowia, pozostaje pod kompleksową i skoordynowaną opieką.
Model opieki obejmuje wizyty kontrolne po pierwszym i trzecim miesiącu od zabiegu, system telemonitoringu z codziennym raportowaniem parametrów zdrowotnych oraz całodobowy dyżur telefoniczny zapewniający stały kontakt ze specjalistami. To podejście minimalizuje ryzyko powikłań oraz zwiększa bezpieczeństwo pacjentów po wypisie ze szpitala.
Powstaje Centrum Referencyjne LVAD – nowy etap rozwoju
Najważniejszym strategicznym krokiem jest utworzenie Centrum Referencyjnego LVAD. Ośrodek ma zapewniać pełen zakres opieki nad pacjentami kwalifikowanymi do terapii mechanicznego wspomagania krążenia – od diagnostyki i kwalifikacji, przez implantację urządzeń, aż po długoterminowe monitorowanie oraz rehabilitację. Realizacja projektu została podzielona na cztery etapy:
- szkolenia wewnętrzne
- warsztaty z zaproszonymi ekspertami
- szkolenia w krajowych i zagranicznych ośrodkach referencyjnych
- działalność edukacyjną skierowaną do innych podmiotów medycznych
Pierwsze trzy etapy, realizowane w ciągu 9–12 miesięcy, mają na celu ujednolicenie wiedzy, standaryzację procedur oraz formalne wzmocnienie programu poprzez rozwój kompetencji zespołu. Czwarty etap ma wymiar ogólnokrajowy. Jego celem jest budowa sieci ośrodków LVAD, standaryzacja postępowania i poprawa bezpieczeństwa pacjentów w całej Polsce.
Wsparcie projektu zapewnia grant edukacyjny firmy Abbott. Jak podkreśla Alaa Katergi:
Wsparcie projektu Centrum Referencyjnego LVAD w Narodowym Instytucie Kardiologii odzwierciedla nasze długofalowe zaangażowanie w rozwój nowoczesnych terapii mechanicznego wspomagania krążenia w Polsce. Poprzez standaryzowane ścieżki kliniczne, ustrukturyzowany rozwój zespołów i kompleksowe programy edukacyjne dążymy do wzmocnienia potencjału instytucjonalnego oraz poprawy bezpieczeństwa i jakości życia pacjentów z zaawansowaną niewydolnością serca.
Cele strategiczne projektu
Utworzenie Centrum Referencyjnego LVAD ma charakter systemowy i obejmuje:
- ustrukturyzowanie zespołu oraz programu LVAD w Instytucie
- organizację specjalistycznych szkoleń dla personelu
- promocję nowoczesnych metod terapii
- zwiększenie świadomości na temat terapii LVAD i jej wpływu na leczenie niewydolności serca
- podniesienie jakości życia pacjentów
- wzmocnienie pozycji Instytutu jako lidera w leczeniu zaawansowanej niewydolności serca
Dzięki temu projekt wykracza poza poziom pojedynczego ośrodka i ma potencjał kształtowania krajowych standardów leczenia.
Strategiczny kierunek rozwoju kardiologii w Polsce
Utworzenie Centrum Referencyjnego LVAD stanowi kolejny etap umacniania pozycji Narodowego Instytutu Kardiologii jako eksperckiego ośrodka w leczeniu zaawansowanej niewydolności serca. Jak podsumowuje prof. Janina Stępińska:
Naszym priorytetem pozostaje zapewnienie pacjentom najwyższej jakości opieki – zarówno szpitalnej, jak i ambulatoryjnej – a także rozwój nowoczesnych metod monitorowania, które pozwolą skutecznie odpowiadać na rosnące potrzeby w zakresie leczenia zaawansowanej postaci niewydolności serca.
W kontekście starzejącego się społeczeństwa oraz rosnącej liczby pacjentów z niewydolnością serca, rozwój terapii mechanicznego wspomagania krążenia staje się nie tylko innowacją, lecz koniecznością systemową.
Główne wnioski
- Skala problemu jest ogromna – w Polsce z niewydolnością serca zmaga się nawet 1,4 mln osób, a liczba pacjentów z zaawansowaną postacią choroby rośnie.
- Narodowy Instytut Kardiologii posiada największe doświadczenie w Polsce w terapii LVAD – od 2013 roku wszczepiono ponad 200 systemów długoterminowego wspomagania krążenia.
- Powstaje Centrum Referencyjne LVAD, które obejmie diagnostykę, kwalifikację, implantację m.in. systemu HeartMate 3 oraz długoterminowe monitorowanie i rehabilitację pacjentów.
- Projekt ma charakter systemowy – obejmuje cztery etapy (szkolenia, warsztaty, współpracę międzynarodową i działalność edukacyjną), a jego celem jest standaryzacja terapii LVAD w całej Polsce.
Źródło:
- Narodowy Instytut Kardiologii Stefana Kardynała Wyszyńskiego Państwowy Instytut Badawczy
