15 lipca obchodzimy Dzień bez Telefonu, który skłania do refleksji nad coraz większym uzależnieniem od technologii. Choć rozwój cyfryzacji nieuchronnie wkracza w nasze życie, warto zastanowić się, jak wielki wpływ na nasze zdrowie psychiczne ma nieustanna potrzeba bycia online. Jak zauważa dr Michał Opielka, psychiatra i kierownik Centrum Zdrowia Psychicznego Szpitala Specjalistycznego w Chorzowie, w czasach, gdy telefony komórkowe stały się nieodłącznym elementem naszego codziennego funkcjonowania, warto przypomnieć sobie, jak ważne są chwile spędzone offline.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie objawy wskazują na uzależnienie od telefonu.
- Jakie mechanizmy biologiczne wpływają na nasze zachowanie przy korzystaniu z technologii.
- Jakie kroki podjąć, aby ograniczyć czas spędzany z telefonem.
Uzależnienie od telefonu – problem współczesnego społeczeństwa
Coraz częściej słyszymy o uzależnieniu od telefonu, a niepokój związany z brakiem dostępu do niego może przypominać abstynencję po odstawieniu substancji uzależniającej.
– Nie każdy pojedynczy objaw czy dyskomfort związany z tym, że nie możemy z tego telefonu skorzystać, jest uzależnieniem. Jednak jeśli tego jest więcej albo znacznie wpływa to na nasze życie, no to wtedy już trzeba się zastanowić, czy nie jest to bardziej istotnym problemem niż zwykłą chęcią sięgnięcia po raz kolejny pod telefon – wyjaśnia dr Michał Opielka.
Współczesne społeczeństwo zmaga się z rosnącą liczbą osób, które nie potrafią funkcjonować bez nieustannego dostępu do telefonu. Jak wynika z badań, uzależnienie to jest związane z mechanizmami neurologicznymi, a regularne korzystanie z telefonów oraz mediów społecznościowych podnosi poziom dopaminy, co prowadzi do uzależniającego cyklu.
Mechanizm uzależnienia – biologia mózgu w akcji
Za tym zachowaniem stoją mechanizmy biologiczne, których podstawą jest układ nagrody w mózgu. Dr Opielka tłumaczy, że każdy kontakt z telefonem, szczególnie ten związany z mediami społecznościowymi, wywołuje reakcję chemiczną, która sprawia, że czujemy się nagradzani.
– Każdorazowo, kiedy otrzymujemy gratyfikację po sięgnięciu, jeśli chodzi o interesujące nas treści, jakąś informację zwrotną, która stymuluje też nasz układ nagrody, podnosi się poziom dopaminy, czujemy wtedy satysfakcję i im częściej to robimy, im dłużej to robimy, tym ten mechanizm jest bardziej utrwalony i źle czujemy się z tym, kiedy jest to nam zabrane – tłumaczy dr Opielka.
Jak rozpoznać uzależnienie od telefonu?
Objawy uzależnienia od telefonu są zróżnicowane, ale najczęściej obejmują ciągłe sięganie po telefon, zabieranie go wszędzie (nawet do łazienki) oraz odczuwanie niepokoju, gdy urządzenie jest niedostępne.
– W pewnych momentach ta ilość spędzonego czasu z telefonem przekracza granice w zakresie normy – dodaje dr Opielka.
Warto zaznaczyć, że z tego typu uzależnieniem można walczyć, ale wymaga to odpowiedniego podejścia oraz cierpliwości.
Jak radzić sobie z uzależnieniem od telefonu?
Choć uzależnienie od telefonu jest trudne do przezwyciężenia, dr Opielka zauważa, że możliwe jest stopniowe ograniczenie czasu spędzanego z urządzeniem. Kluczowa jest tu systematyczność i pomoc terapeutów, którzy wskazują, jak zarządzać czasem spędzonym z telefonem.
– Stopniowo, ale da się. Tutaj w zasadzie metoda polega na stopniowym oduczaniu się korzystania. Nie może to być zrobione od razu, jednak powoli przy pomocy terapeuty albo kogoś, kto wskaże jak robić to, bądź jak gospodarować tymczasem z telefonem jest to do zrobienia – mówi dr Opielka.
Ważne jest, aby w tym procesie nie oczekiwać szybkich efektów, lecz traktować to jako długotrwały proces.
Równowaga między światem online a offline
W obliczu nieustannego rozwoju technologii i powszechności telefonów komórkowych warto zastanowić się nad równowagą między światem offline i online. Dzień bez Telefonu to świetna okazja, by dać sobie chwilę wytchnienia, odłączyć się od technologii i zyskać świadomość, jak technologia wpływa na naszą psychikę. Jak podkreśla dr Michał Opielka, im więcej osób uświadomi sobie swoje uzależnienie, tym łatwiej będzie im odzyskać kontrolę nad tym, jak korzystają z telefonu.
Główne wnioski
- Uzależnienie od telefonu jest związane z mechanicznymi procesami biochemicznymi w mózgu, które podnoszą poziom dopaminy, dając poczucie satysfakcji.
- Objawy uzależnienia obejmują ciągłe sprawdzanie telefonu, lęk i niepokój, gdy urządzenie jest niedostępne.
- W walce z uzależnieniem pomocne są stopniowe ograniczenia w korzystaniu z telefonu, często z pomocą terapeuty.
- Świadomość uzależnienia od telefonu rośnie, a coraz więcej osób stara się podjąć kroki w celu ograniczenia tego problemu.
Źródło:
- Szpital Specjalistyczny w Chorzowie / AF
