W Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym im. Fryderyka Chopina w Rzeszowie przeprowadzono pierwsze w Polsce operacje częściowej nefrektomii z wykorzystaniem robota chirurgicznego oraz śródoperacyjnej wizualizacji 3D opartej na sztucznej inteligencji. Innowacyjne zabiegi są wynikiem współpracy szpitala z Politechniką Rzeszowską, Uniwersytetem Rzeszowskim i partnerami międzynarodowymi. Zastosowanie rozszerzonej rzeczywistości (AR) i zaawansowanych algorytmów AI otwiera nowy rozdział w chirurgii onkologicznej – zwiększając precyzję, bezpieczeństwo i efektywność operacji.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie innowacyjne technologie wykorzystano podczas pierwszych w Polsce operacji częściowej nefrektomii w Rzeszowie.
- W jaki sposób rozszerzona rzeczywistość (AR) i sztuczna inteligencja (AI) wspierają chirurgię robotyczną.
- Jakie korzyści kliniczne daje zastosowanie wizualizacji 3D w czasie rzeczywistym podczas operacji onkologicznych.
- Jakie instytucje i zespoły badawcze współpracowały przy realizacji tego przełomowego projektu.
Przełom technologiczny w rzeszowskiej chirurgii
Operacje wykonano w ramach międzynarodowego projektu badawczo-klinicznego z udziałem zespołów z ORSI Academy, Uniwersytetu w Leuven oraz krajowych instytucji naukowych. Kluczowym elementem innowacji była technologia śródoperacyjnej wizualizacji 3D wspieranej przez AI i rozszerzoną rzeczywistość.
System umożliwia dynamiczne odwzorowanie struktury naczyń krwionośnych, guza oraz sąsiadujących tkanek i projekcję tych danych bezpośrednio na obraz endoskopowy, dając chirurgowi możliwość „przeniknięcia wzrokiem” przez powierzchnię operowanego narządu.
To przełom, szczególnie w onkologii – w operacjach takich jak częściowa nefrektomia technologia ta pozwala na bardziej precyzyjne wyznaczenie granic resekcji, skrócenie czasu niedokrwienia oraz lepsze zachowanie zdrowej tkanki – tłumaczy lek. Jakub Kempisty, pełnomocnik dyrektora ds. Podkarpackiego Centrum Chirurgii Robotycznej w USK w Rzeszowie.
Precyzja wsparta rozszerzoną rzeczywistością
Podczas dwóch przeprowadzonych operacji rozszerzona rzeczywistość i sztuczna inteligencja umożliwiły bezpośrednie planowanie i kontrolę przebiegu zabiegu w czasie rzeczywistym. Zastosowanie platformy AR pozwoliło na lepszą orientację przestrzenną w obszarze guza i struktur naczyniowych, bez zasłaniania pola operacyjnego.
Rozszerzona rzeczywistość pozwoliła mi lepiej ocenić głębokość guza i przebieg naczyń krwionośnych – bez zasłaniania kluczowych narzędzi operacyjnych – relacjonuje lek. Kempisty.
Jak podkreśla Marco Mezzina, inżynier z ORSI Academy i doktorant Katholieke Universiteit Leuven, zastosowana technologia skutecznie rozwiązała dwa główne problemy wcześniejszych prób klinicznych – trudność w synchronizacji modeli z ruchomą tkanką oraz ryzyko zasłaniania obrazu przez warstwę wizualizacji.
Wierzę, że to doświadczenie zaowocuje dalszą współpracą przy kolejnych projektach klinicznych i badawczych – dodaje Mezzina.
Interdyscyplinarna współpraca i potencjał naukowy
Zaangażowanie Politechniki Rzeszowskiej w projekt stanowi przykład efektywnego transferu wiedzy inżynierskiej do praktyki klinicznej. Zespół badawczy z Katedry Fizyki i Inżynierii Medycznej PRz opracowywał i wdrażał elementy systemu wizualizacji i śledzenia ruchu narządów wewnętrznych.
Udział pracowników Katedry Fizyki i Inżynierii Medycznej Politechniki Rzeszowskiej w tym projekcie to doskonała okazja do podzielenia się naszym doświadczeniem inżynierskim na rzecz rozwoju nowoczesnych zastosowań technologii w medycynie – mówi dr hab. Czesław Jasiukiewicz, prof. PRz.
Podkreślono również znaczenie integracji badań z praktyką kliniczną oraz potencjał dalszej międzynarodowej współpracy z ośrodkami naukowymi.
Rzeszowski szpital jako ośrodek innowacji
Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. F. Chopina w Rzeszowie z sukcesem rozwija kompetencje w obszarze chirurgii robotycznej. Placówka aktywnie uczestniczy w projektach badawczo-rozwojowych i stawia na wdrażanie rozwiązań, które mogą zmieniać praktykę kliniczną.
Te operacje to nie tylko duży krok technologiczny, ale także praktyczny dowód na to, że nasz ośrodek może być miejscem testowania i wdrażania rozwiązań, które zmieniają standardy leczenia. To także ogromna zasługa zespołu – zarówno klinicznego, jak i inżynierskiego – podkreśla Marcin Rusiniak, dyrektor USK w Rzeszowie.
Główne wnioski
- W USK w Rzeszowie przeprowadzono pierwsze w Polsce operacje częściowej nefrektomii z użyciem robota chirurgicznego i śródoperacyjnej wizualizacji 3D wspomaganej AI.
- Technologia AR pozwoliła chirurgowi na odwzorowanie struktury guza i naczyń krwionośnych bezpośrednio na obraz endoskopowy, zwiększając precyzję zabiegu.
- W projekcie uczestniczyły międzynarodowe i krajowe zespoły badawcze – m.in. z Politechniki Rzeszowskiej, ORSI Academy i KU Leuven.
- Operacje potwierdziły bezpieczeństwo i skuteczność zastosowania rozszerzonej rzeczywistości i sztucznej inteligencji w praktyce klinicznej, wyznaczając nowy standard chirurgii robotycznej w Polsce.
Źródło:
- Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Fryderyka Chopina w Rzeszowie
