Podczas siedemdziesiątego dziewiątego Światowego Zgromadzenia Zdrowia państwa członkowskie WHO poparły nową rezolucję dotyczącą medycyny precyzyjnej. Dokument zatytułowany „Medycyna precyzyjna: droga do ukierunkowanej, spersonalizowanej i sprawiedliwej opieki” ma wyznaczyć kierunek rozwoju nowoczesnej ochrony zdrowia opartej na danych klinicznych, genomice, diagnostyce molekularnej oraz technologiach cyfrowych. WHO podkreśla, że przy odpowiedzialnym wdrażaniu medycyna precyzyjna może poprawić skuteczność profilaktyki, diagnostyki i terapii, jednocześnie zmniejszając nierówności w dostępie do opieki zdrowotnej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak WHO definiuje medycynę precyzyjną i jakie technologie obejmuje
- Dlaczego państwa członkowskie poparły nową rezolucję dotyczącą personalizacji leczenia
- Jakie zagrożenia związane z nierównościami danych i dostępem wskazują eksperci WHO
- Jakie działania mają zostać podjęte w ramach Globalnej Strategii Medycyny Precyzyjnej
WHO stawia na rozwój medycyny precyzyjnej
Nowa rezolucja przyjęta podczas siedemdziesiątego dziewiątego Światowego Zgromadzenia Zdrowia pokazuje, że medycyna precyzyjna staje się jednym z kluczowych kierunków rozwoju współczesnej ochrony zdrowia. WHO definiuje ją jako wykorzystanie danych klinicznych, molekularnych, genomicznych i innych danych medycznych do profilaktyki, diagnostyki i leczenia przy jednoczesnym uwzględnieniu zmienności biologicznej oraz odpowiednich zabezpieczeń etycznych i prawnych.
W praktyce oznacza to odejście od modelu „jednej terapii dla wszystkich” na rzecz bardziej spersonalizowanego podejścia do pacjenta. Dzięki wykorzystaniu danych genomowych i zaawansowanej diagnostyki możliwe staje się lepsze dopasowanie terapii do indywidualnych cech chorego, co może zwiększać skuteczność leczenia oraz ograniczać ryzyko działań niepożądanych. WHO podkreśla, że medycyna precyzyjna może znaleźć zastosowanie w wielu obszarach – od onkologii i chorób rzadkich, przez choroby zakaźne, aż po zdrowie psychiczne, zdrowie matek i dzieci czy choroby niezakaźne.
Dynamiczny rozwój technologii zmienia ochronę zdrowia
Rezolucja jest odpowiedzią na szybki postęp technologiczny obserwowany w ostatnich latach. Rozwój genomiki, diagnostyki molekularnej, analityki danych oraz zdrowia cyfrowego sprawił, że możliwości medycyny precyzyjnej znacząco wzrosły. Eksperci zwracają uwagę, że nowoczesne technologie medyczne coraz częściej wpływają na codzienną praktykę kliniczną. Dotyczy to m.in. badań genetycznych umożliwiających identyfikację ryzyka chorób, diagnostyki nowotworów opartej na profilowaniu molekularnym czy personalizowanego doboru terapii.
Jednocześnie WHO ostrzega, że postęp technologiczny może pogłębiać globalne nierówności zdrowotne. Wiele populacji, szczególnie w krajach o niskich i średnich dochodach, nadal jest słabo reprezentowanych w bazach danych i badaniach naukowych. Ogranicza to możliwość tworzenia skutecznych narzędzi diagnostycznych i terapeutycznych dostosowanych do różnych grup pacjentów.
WHO ostrzega przed nierównościami w dostępie do innowacji
Jednym z najważniejszych elementów rezolucji jest kwestia równego dostępu do innowacji medycznych. WHO podkreśla, że bez odpowiednich działań rozwój medycyny precyzyjnej może prowadzić do dalszego pogłębiania nierówności między krajami i grupami społecznymi. Problem dotyczy nie tylko dostępu do nowoczesnych terapii, ale również jakości danych wykorzystywanych w badaniach. Niedostateczna reprezentacja części populacji może wpływać na skuteczność algorytmów diagnostycznych, interpretację wyników badań genetycznych oraz projektowanie terapii.
Medycyna precyzyjna nie jest ambitną ideą dotyczącą opieki zdrowotnej w przyszłości – już teraz zmienia życie ludzi na całym świecie. Jednak jej korzyści pozostają poza zasięgiem zbyt wielu osób, a badania napędzające postęp koncentrują się w krajach o wysokich dochodach. Niniejsza rezolucja Światowej Organizacji Zdrowia (WHA) daje światowym liderom w dziedzinie zdrowia, ministerstwom zdrowia i WHO jasny mandat: do działania. Od badań przesiewowych niemowląt po tworzenie baz danych genomicznych – WHO będzie współpracować z krajami, aby w pełni wykorzystać potencjał tych innowacji – podkreśla dr Meg Doherty, Dyrektor ds. Nauki w Dziedzinie Zdrowia.
Państwa członkowskie mają rozwijać krajowe strategie
Przyjęta rezolucja zobowiązuje państwa członkowskie do opracowania oraz wzmacniania krajowych polityk i infrastruktury wspierającej rozwój medycyny precyzyjnej. Dotyczy to zarówno rozwoju kadr medycznych, jak i budowy systemów zarządzania danymi, regulacji prawnych oraz współpracy międzysektorowej.
WHO wskazuje również na konieczność tworzenia inkluzywnych systemów badań i baz danych, które będą odzwierciedlać różnorodność populacji. Ma to kluczowe znaczenie dla zapewnienia sprawiedliwego dostępu do nowych technologii i terapii. W rezolucji podkreślono także znaczenie przystępności cenowej oraz zgodności rozwoju medycyny precyzyjnej z ideą powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego.
WHO przygotuje Globalną Strategię Medycyny Precyzyjnej
Organizacja zapowiedziała opracowanie Globalnej Strategii Medycyny Precyzyjnej, która ma wspierać państwa członkowskie w bezpiecznym i etycznym wdrażaniu nowych technologii. WHO planuje również mapowanie istniejących wytycznych i ram prawnych oraz prowadzenie szerokich konsultacji z ekspertami i interesariuszami na całym świecie. Jednym z narzędzi wspierających kraje ma być model dojrzałości państwa, pozwalający ocenić gotowość systemu ochrony zdrowia do wdrażania rozwiązań z zakresu medycyny precyzyjnej.
Działania te mają pomóc w stworzeniu bardziej spójnych standardów dotyczących wykorzystania danych medycznych, genomiki oraz zdrowia cyfrowego.
Medycyna precyzyjna może zmienić sposób leczenia pacjentów
Eksperci WHO podkreślają, że medycyna precyzyjna ma potencjał fundamentalnej zmiany sposobu diagnozowania i leczenia chorób. Dzięki integracji danych biologicznych, klinicznych i cyfrowych możliwe może być wcześniejsze wykrywanie schorzeń, lepsze przewidywanie ryzyka oraz bardziej skuteczne dobieranie terapii.
Łącząc opiekę zdrowotną skoncentrowaną na człowieku z innowacją, medycyna precyzyjna ma potencjał, by zmieniać życie. To rozwiązanie pomaga zapewnić, że te postępy służą wspólnemu celowi, jakim jest zdrowie dla wszystkich – zaznacza dr Sylvie Briand, Główny Naukowiec WHO.
Rozwój tego obszaru może mieć szczególne znaczenie w onkologii, diagnostyce chorób rzadkich, terapii chorób zakaźnych oraz medycynie zapobiegawczej. Jednocześnie eksperci podkreślają, że wdrażanie nowych technologii wymaga odpowiedzialnego zarządzania danymi, ochrony prywatności pacjentów oraz zapewnienia wysokich standardów etycznych.
Link do rezolucji: pt. Medycyna precyzyjna: droga do ukierunkowanej, spersonalizowanej i sprawiedliwej opieki
Główne wnioski
- Państwa członkowskie WHO poparły rezolucję dotyczącą medycyny precyzyjnej, uznając ją za ważny element rozwoju nowoczesnych systemów ochrony zdrowia.
- Medycyna precyzyjna wykorzystuje dane kliniczne, genomowe i molekularne do bardziej spersonalizowanej diagnostyki oraz terapii.
- WHO ostrzega przed globalnymi nierównościami w dostępie do innowacji, szczególnie w krajach o niskich i średnich dochodach.
- Organizacja planuje opracowanie Globalnej Strategii Medycyny Precyzyjnej, która ma wspierać bezpieczne i sprawiedliwe wdrażanie nowych technologii.
Źródło:
- https://www.who.int/news/item/22-05-2026-world-health-assembly-endorses-resolution-on-precision-medicine
