Rosnące znaczenie bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej sprawia, że szpitale coraz częściej przygotowują się nie tylko na codzienne wyzwania, ale również na sytuacje nadzwyczajne, takie jak konflikty zbrojne, katastrofy czy zagrożenia terrorystyczne. W województwie kujawsko-pomorskim zapadła decyzja o realizacji jednej z największych tego typu inwestycji w Polsce. Pod czterema wojewódzkimi placówkami medycznymi powstaną nowoczesne schrony, które w razie kryzysu będą mogły funkcjonować jako podziemne szpitale zdolne do prowadzenia podstawowych procedur medycznych. Łączna wartość przedsięwzięcia wynosi 270 mln zł.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Gdzie w Polsce powstaną cztery podziemne szpitale i jakie placówki obejmie inwestycja.
- Na czym polega koncepcja dual-use oraz jak schrony będą wykorzystywane zarówno w czasie pokoju, jak i w sytuacjach kryzysowych.
- Jakie funkcje medyczne będą mogły być realizowane w podziemnych obiektach oraz jakie systemy zapewnią ich niezależność.
- Ile wyniesie koszt inwestycji (270 mln zł), skąd będą pochodziły środki na jej realizację i kiedy planowane jest zakończenie budowy.
Cztery podziemne szpitale powstaną w województwie kujawsko-pomorskim
Projekt obejmuje budowę obiektów przy:
- Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Toruniu,
- Centrum Onkologii w Bydgoszczy,
- Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym we Włocławku,
- Wojewódzkim Szpitalu Zdrowia Psychicznego w Świeciu.
Za przygotowanie inwestycji odpowiada marszałkowska spółka Kujawsko-Pomorskie Inwestycje Medyczne (KPIM). Jak poinformowano podczas konferencji prasowej, prace koncepcyjne są już zaawansowane, a przedsięwzięcie uzyskało pozytywną opinię Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Kolejnym etapem będzie złożenie dokumentacji do Banku Gospodarstwa Krajowego oraz spółki Chrobry, zarządzającej środkami Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności w ramach Krajowego Planu Odbudowy.
Obiekty w standardzie dual-use – będą służyć także w czasie pokoju
Nowe schrony nie będą pozostawały niewykorzystane do momentu wystąpienia zagrożenia. Wszystkie zaprojektowano zgodnie z koncepcją dual-use, czyli podwójnego zastosowania. Podczas konferencji prasowej marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Piotr Całbecki podkreślił:
Te podziemne szpitale będą oczywiście mniejsze, będą tam wykonywane jedynie niezbędne procedury medyczne, na przykład chirurgiczne i diagnostyczne. Obiekty powstaną w standardzie dual-use, co oznacza, że mamy dla nich zastosowania także w czasie niekryzysowym. Wzorem są tu dla nas podobne rozwiązania w Finlandii.
Inspiracją dla projektu są rozwiązania stosowane od lat w Finlandii, gdzie podziemna infrastruktura pełni na co dzień funkcje parkingów, obiektów sportowych czy przestrzeni publicznych, a w razie zagrożenia może zostać szybko przekształcona w schrony dla ludności.
Jak będą wyglądały podziemne szpitale?
Największe obiekty powstaną w Toruniu, Bydgoszczy i Włocławku. Każdy z nich będzie miał powierzchnię od około 1,5 do 1,8 tys. m² i będzie składał się z dwóch podziemnych kondygnacji. Na poziomie -1 zaplanowano:
- miejsca czasowego ukrycia dla około 450–500 osób,
- parking wykorzystywany w codziennym funkcjonowaniu szpitala.
Natomiast poziom -2 będzie pełnił funkcję właściwego podziemnego szpitala. Znajdą się tam m.in.:
- sale operacyjne,
- pomieszczenia zabiegowe,
- diagnostyka,
- infrastruktura umożliwiająca utrzymanie najważniejszych funkcji lecznicy,
- schron dla około 300 osób.
Schron w Świeciu będzie miał inną funkcję
Ze względu na specyfikę Wojewódzkiego Szpitala Zdrowia Psychicznego w Świeciu projekt będzie wyglądał nieco inaczej. Powstanie tam jednopoziomowy schron o powierzchni około 780 m², przeznaczony dla około 250 osób. Na co dzień będzie wykorzystywany jako przestrzeń rehabilitacyjna, terapeutyczna oraz sportowo-rekreacyjna dla pacjentów, natomiast projekt uwzględni konieczność zapewnienia stałej opieki i nadzoru nad osobami hospitalizowanymi.
Niezależne zasilanie, własna woda i filtracja powietrza
Jednym z najważniejszych elementów projektu jest zapewnienie pełnej autonomii obiektów podczas sytuacji kryzysowych. Każdy schron zostanie wyposażony w:
- niezależne źródła energii,
- własne ujęcia wody,
- systemy wentylacji,
- systemy filtracji powietrza.
Rozwiązania takie mają umożliwić prowadzenie działań medycznych nawet wtedy, gdy infrastruktura znajdująca się na powierzchni zostanie uszkodzona lub odcięta od podstawowych mediów.
Nie tylko wojna. Szpitale muszą być gotowe także na inne zagrożenia
Podczas konferencji dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Toruniu Sylwia Sobczak zwróciła uwagę, że inwestycje nie wynikają wyłącznie z obecnej sytuacji geopolitycznej. Przypomniała alarm bombowy, który miał miejsce w toruńskim szpitalu i podczas którego poważnie rozważano ewakuację pacjentów.
Takie sytuacje pokazują, że zapewnienie bezpiecznej infrastruktury może mieć znaczenie również podczas lokalnych zagrożeń, awarii czy katastrof. W przypadku ciężko chorych pacjentów ewakuacja jest często niezwykle trudna lub wręcz niemożliwa do przeprowadzenia.
Ile będzie kosztowała inwestycja?
Łączna wartość programu wynosi 270 mln zł. Poszczególne inwestycje oszacowano na:
- 75 mln zł – Wojewódzki Szpital Zespolony w Toruniu,
- 85 mln zł – Centrum Onkologii w Bydgoszczy,
- 85 mln zł – Wojewódzki Szpital Specjalistyczny we Włocławku,
- 25 mln zł – Wojewódzki Szpital Zdrowia Psychicznego w Świeciu.
Finansowanie ma pochodzić z preferencyjnych pożyczek Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności Krajowego Planu Odbudowy. Oprocentowanie ma wynosić 0%, a po kilku latach możliwe będzie umorzenie 20% zobowiązania.
Budowa rozpocznie się w 2027 roku
Realizacja inwestycji ma rozpocząć się w 2027 roku. Przetargi zostaną przeprowadzone w formule „zaprojektuj i wybuduj”, natomiast zakończenie wszystkich prac planowane jest na 2029 rok. Termin wykorzystania środków z programu obowiązuje do 2035 roku.
Samorząd województwa nie wyklucza, że w przyszłości podobny program obejmie również kolejne wojewódzkie placówki ochrony zdrowia.
Główne wnioski
- W województwie kujawsko-pomorskim powstaną cztery podziemne szpitale przy lecznicach w Toruniu, Bydgoszczy, Włocławku i Świeciu. Łączna wartość inwestycji wynosi 270 mln zł.
- Obiekty zostaną zaprojektowane w standardzie dual-use – na co dzień będą pełnić funkcje m.in. parkingów i przestrzeni rehabilitacyjnych, a w czasie kryzysu umożliwią prowadzenie zabiegów chirurgicznych, diagnostyki i hospitalizacji.
- Każdy schron zostanie wyposażony w niezależne źródła energii, własne ujęcia wody, systemy wentylacji i filtracji powietrza, co pozwoli utrzymać ciągłość działania nawet podczas poważnych zagrożeń.
- Realizacja projektu ma rozpocząć się w 2027 roku, zakończyć w 2029 roku, a finansowanie zapewnią preferencyjne pożyczki Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności KPO.
Źródło:
- https://kujawsko-pomorskie.pl/aktualnosci/schrony-pod-szpitalami-nie-czekamy-robimy-swoje/
- https://pomorska.pl/tak-beda-wygladaly-podziemne-szpitale-w-toruniu-bydgoszczy-wloclawku-i-swieciu-za-270-mln/gh/c14p2-29221917
