Ryzyko raka skóry związane z korzystaniem z solariów jest znane od lat. Nowe badanie pokazuje jednak coś znacznie bardziej niepokojącego: u młodych osób opalających się w solarium skóra starzeje się genetycznie szybciej niż u ludzi dwukrotnie starszych. Naukowcy po raz pierwszy wykazali, że sztuczne promieniowanie UV prowadzi do nagromadzenia mutacji w komórkach skóry na poziomie porównywalnym – a nawet wyższym – niż u osób w wieku 70–80 lat.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak opalanie w solarium wpływa na skórę na poziomie genetycznym i dlaczego przyspiesza jej „biologiczne starzenie”.
- Dlaczego u młodych osób korzystających z solariów wykryto więcej mutacji niż u seniorów, nawet w wieku 70–80 lat.
- Jakie znaczenie mają te mutacje dla ryzyka rozwoju czerniaka i innych nowotworów skóry.
- Dlaczego sztuczne promieniowanie UV jest uznawane za czynnik rakotwórczy najwyższej klasy i jakie wnioski płyną z tego dla profilaktyki.
Przełomowe badanie amerykańskich naukowców
Badanie zostało przeprowadzone przez zespoły z University of California, San Francisco oraz Northwestern University i opublikowane 12 grudnia w prestiżowym czasopiśmie Science Advances.
Autorzy przeanalizowali dokumentację medyczną ponad 32 000 pacjentów dermatologicznych, uwzględniając m.in. korzystanie z solariów, historię oparzeń słonecznych oraz rodzinne występowanie czerniaka. Dodatkowo pobrano próbki skóry od 26 dawców i zsekwencjonowano 182 komórki, co pozwoliło na precyzyjną ocenę mutacji genetycznych.
Skóra trzydziestolatków „starsza” niż u osób po 70. roku życia
Wyniki okazały się jednoznaczne. Jak podkreślił współautor badania, dr Bishal Tandukar z UCSF:
Odkryliśmy, że osoby korzystające z solarium w wieku 30–40 lat miały jeszcze więcej mutacji niż osoby z populacji ogólnej w wieku 70–80 lat. Dodał również: Innymi słowy, skóra osób korzystających z solarium wyglądała na o dekady starszą na poziomie genetycznym.
Co istotne, największe nagromadzenie mutacji stwierdzono w dolnej części pleców – obszarze, który na co dzień nie jest intensywnie wystawiony na działanie słońca, lecz jest silnie eksponowany podczas opalania w solarium. To wyraźnie wskazuje na sztuczne promieniowanie UV jako główne źródło uszkodzeń DNA.
Mutacje, które torują drogę do czerniaka
Nagromadzone mutacje nie są jedynie markerem przyspieszonego starzenia. Mają one bezpośrednie znaczenie kliniczne. Jak wyjaśnił starszy autor badania, dr A. Hunter Shain z UCSF:
Skóra osób korzystających z łóżek opalających była usiana zalążkami raka – komórkami z mutacjami, o których wiadomo, że prowadzą do czerniaka.
Rak skóry jest obecnie najczęściej diagnozowanym nowotworem w USA, zgodnie z danymi American Cancer Society. Choć czerniak stanowi jedynie około 1% wszystkich nowotworów skóry, odpowiada za większość zgonów. Każdego roku około 11 000 Amerykanów umiera z powodu czerniaka, głównie w wyniku ekspozycji na promieniowanie UV.
Solaria pod szczególnym nadzorem ekspertów
Promieniowanie ultrafioletowe występuje naturalnie w świetle słonecznym, ale także w sztucznych źródłach UV, takich jak łóżka opalające. W ostatnich latach obserwuje się wzrost zachorowań na czerniaka wśród młodych kobiet, które stanowią główną grupę klientów branży solaryjnej.
W wielu krajach solaria zostały skutecznie zakazane. Światowa Organizacja Zdrowia klasyfikuje je jako czynnik rakotwórczy grupy 1, czyli tej samej kategorii co dym tytoniowy i azbest. Mimo to w Stanach Zjednoczonych solaria pozostają legalne i szeroko dostępne.
Mutacji nie da się cofnąć
Autorzy badania podkreślają, że uszkodzenia genetyczne mają charakter trwały. Jak zaznaczył dr Shain:
Nie możemy odwrócić mutacji, gdy już wystąpi, dlatego kluczowe jest ograniczenie liczby mutacji, które mogą się kumulować. Dodał również: Jednym z najprostszych sposobów osiągnięcia tego celu jest unikanie ekspozycji na sztuczne promieniowanie UV.
Główne wnioski
- Badanie obejmujące ponad 32 tys. pacjentów oraz sekwencjonowanie 182 komórek skóry wykazało znacznie większą liczbę mutacji u młodych użytkowników solariów.
- Osoby w wieku 30–40 lat korzystające z solarium miały więcej mutacji skóry niż osoby z populacji ogólnej w wieku 70–80 lat.
- Najwięcej mutacji wykryto w obszarach rzadko eksponowanych na słońce, ale intensywnie naświetlanych w solarium, co wskazuje na sztuczne UV jako główne źródło uszkodzeń.
- Mutacje te są uznawane za „zalążki raka” i znacząco zwiększają ryzyko czerniaka, którego główną przyczyną jest promieniowanie UV.
Źródło:
- https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.ady4878
