Sąd Najwyższy podjął 14 maja 2026 r. uchwałę, która istotnie wpłynie na sytuację finansową publicznych szpitali oraz relacje z dostawcami leków, sprzętu i usług medycznych. W trzyosobowym składzie sędziowskim SN uznał, że Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej nie ma zdolności restrukturyzacyjnej. Rozstrzygnięcie kończy spór interpretacyjny dotyczący możliwości korzystania przez SPZOZ-y z przepisów prawa restrukturyzacyjnego.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jaką uchwałę dotyczącą SPZOZ-ów podjął Sąd Najwyższy.
- Dlaczego restrukturyzacja publicznych szpitali budziła spory prawne.
- Jak decyzję SN oceniają przedstawiciele rynku medycznego.
Sąd Najwyższy odpowiedział na pytanie Sądu Okręgowego w Rzeszowie
Uchwała została podjęta na posiedzeniu niejawnym 14 maja 2026 r. Pytanie prawne do Sądu Najwyższego skierował wcześniej Sąd Okręgowy w Rzeszowie.
Dotyczyło ono jednoznacznego ustalenia, czy Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej posiada zdolność restrukturyzacyjną. Sprawa pojawiła się przy okazji rozpoznawania zażalenia jednego z dostawców dotyczącego uchylenia skutków obwieszczenia w postępowaniu o zatwierdzenie układu szpitala w Lesku z wierzycielami.
W uchwale SN stwierdził wprost:
Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej nie ma zdolności restrukturyzacyjnej.
Restrukturyzacja SPZOZ-ów budziła spory
Kwestia możliwości obejmowania SPZOZ-ów postępowaniami restrukturyzacyjnymi od dawna budziła rozbieżności prawne i praktyczne. Część szpitali publicznych traktowała procedury wynikające z ustawy Prawo restrukturyzacyjne jako sposób na zatrzymanie narastającego zadłużenia oraz ochronę przed działaniami wierzycieli.
Równocześnie pojawiały się opinie wskazujące, że publiczne zakłady opieki zdrowotnej nie spełniają warunków umożliwiających prowadzenie takich postępowań. Rozbieżności widoczne były także w orzecznictwie sądów restrukturyzacyjnych.
Dla rynku medycznego problem miał również wymiar praktyczny. Dostawcy leków, wyrobów medycznych, aparatury czy usług dla szpitali zwracali uwagę, że rozpoczęcie postępowania restrukturyzacyjnego może oznaczać odzyskanie jedynie części należności w ramach układu z wierzycielami.
Branża medyczna komentuje uchwałę Sądu Najwyższego
Do decyzji Sądu Najwyższego odniósł się w mediach społecznościowych Arkadiusz Grądkowski, prezes Izby POLMED.
Jak napisał, stanowisko SN pokazuje, że „systemowych problemów nie rozwiązuje się fikcją prawną”. Według niego wielomiesięczne próby prowadzenia restrukturyzacji SPZOZ-ów pogłębiały chaos prawny i osłabiały wiarygodność finansową szpitali publicznych.
– Nie można zasłaniać realnych problemów finansowych kolejnymi postępowaniami, które odwlekają decyzje, ale nie leczą przyczyn kryzysu – napisał w mediach społecznościowych prezes Izby POLMED
Grądkowski ocenił również, że działania restrukturyzacyjne mogły zniechęcać dostawców do współpracy z placówkami oraz wpływać na bezpieczeństwo ciągłości świadczeń zdrowotnych.
– Korzyści czerpali głównie ci, którzy budowali na tym biznes, a nie szpitale, wierzyciele, czy pacjenci – dodał Grądkowski.
RDS wcześniej apelowała o zmiany w przepisach
Temat zdolności restrukturyzacyjnej SPZOZ-ów był przedmiotem działań również po stronie organizacji pracodawców i związków zawodowych działających w Radzie Dialogu Społecznego.
Trzy tygodnie przed uchwałą Sądu Najwyższego Arkadiusz Pączka, Director of Public Affairs w Pelion S.A., poinformował w mediach społecznościowych o przyjęciu przez RDS uchwały dotyczącej konieczności jednoznacznego określenia w przepisach, że SPZOZ-y nie posiadają zdolności restrukturyzacyjnej.
Według przedstawionych informacji inicjatywa legislacyjna została przygotowana przez Federację Przedsiębiorców Polskich i miała doprowadzić do usunięcia wątpliwości interpretacyjnych związanych z prawem restrukturyzacyjnym.
Pączka zwracał uwagę, że część dyrektorów szpitali decydowała się na rozpoczęcie takich procesów pod wpływem ofert kancelarii oraz doradców restrukturyzacyjnych, mimo istniejących wątpliwości prawnych.
– Wykorzystując sytuację finansową szpitali część dyrektorów tych jednostek – nie przewidując i nie znając konsekwencji z tym związanych – „wchodzi w ofertę”. Jak na razie „zarabiać” na tym będą tylko i wyłącznie doradcy restrukturyzacyjni, a z pewnością nie uzdrowi to systemu, czy nie wzmocni bezpieczeństwa pacjentów w regionach – napisał trzy tygodnie temu Pączka.
Główne wnioski
- Sąd Najwyższy w uchwale z 14 maja 2026 r. uznał, że SPZOZ-y nie mają zdolności restrukturyzacyjnej.
- Pytanie prawne do SN skierował Sąd Okręgowy w Rzeszowie przy okazji sprawy dotyczącej szpitala w Lesku.
- Przedstawiciele rynku medycznego i dostawców od miesięcy wskazywali, że postępowania restrukturyzacyjne mogą pogłębiać problemy finansowe oraz utrudniać współpracę ze szpitalami.
- Rada Dialogu Społecznego wcześniej apelowała o doprecyzowanie przepisów i jednoznaczne wyłączenie SPZOZ-ów spod prawa restrukturyzacyjnego.
Źródło:
- https://www.sn.pl/orzecznictwo/SitePages/Najnowsze_orzeczenia.aspx?ItemSID=2064-301f4741-66aa-4980-b9fa-873e90506a11&ListName=Zagadnienia_prawne
- Arkadiusz Grądkowski / Linkedin
- Arkadiusz Pączka / Linkedin
