Sztuczne słodziki od lat promowane są jako „zdrowsza” alternatywa dla cukru. Jednak wyniki nowego badania opublikowanego w czasopiśmie Neurology stawiają pod znakiem zapytania ich długoterminowy wpływ na zdrowie mózgu. Analiza obejmująca ponad 12 tysięcy dorosłych wykazała, że regularne spożywanie niektórych niskokalorycznych i bezkalorycznych słodzików wiąże się z szybszym spadkiem funkcji poznawczych – zwłaszcza u osób w średnim wieku i chorych na cukrzycę.
Badanie nie udowadnia, że słodziki są bezpośrednią przyczyną pogorszenia funkcji mózgu, ale wskazuje na wyraźną korelację, która wymaga dalszego monitorowania i analiz.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie sztuczne słodziki powiązano z przyspieszonym spadkiem pamięci i sprawności umysłowej.
- Które grupy osób są szczególnie narażone na negatywny wpływ zamienników cukru.
- Jakie były najważniejsze ustalenia badania obejmującego ponad 12 tys. dorosłych z Brazylii.
- Czy wszystkie zamienniki cukru wykazują takie samo działanie i które z nich uznano za potencjalnie bezpieczne.
Badanie siedmiu słodzików
Zespół badaczy z Uniwersytetu w São Paulo w Brazylii przyjrzał się siedmiu popularnym substancjom słodzącym: aspartamowi, sacharynie, acesulfamowi K, erytrytolowi, ksylitolowi, sorbitolowi oraz tagatozie. Są one powszechnie stosowane w napojach typu „light”, energetykach, smakowej wodzie, deserach niskokalorycznych i przetworzonych produktach spożywczych.
Słodziki o niskiej lub zerowej zawartości kalorii są często postrzegane jako zdrowa alternatywa dla cukru, jednak nasze odkrycia sugerują, że niektóre słodziki mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie mózgu w dłuższej perspektywie – powiedziała dr n. med. Claudia Kimie Suemoto, główna autorka badania.
Zakres badania i metodologia
W badaniu wzięło udział 12 772 dorosłych mieszkańców Brazylii w wieku od 35 do 74 lat. Średnia wieku wynosiła 52 lata, a obserwacja uczestników trwała średnio 8 lat. Uczestnicy na początku badania wypełnili szczegółowe kwestionariusze żywieniowe, obejmujące spożycie słodzików.
Na tej podstawie uczestników podzielono na trzy grupy:
- Grupa o niskim spożyciu: średnio 20 mg/dzień
- Grupa średnia: ok. 88 mg/dzień
- Grupa o wysokim spożyciu: średnio 191 mg/dzień
Dla porównania: jedna puszka napoju dietetycznego zawiera ok. 180 mg aspartamu.
Uczestnicy przechodzili testy oceniające różne aspekty funkcji poznawczych, w tym pamięć roboczą, płynność werbalną, szybkość przetwarzania i przypominanie słów. Testy przeprowadzono na początku badania, a następnie po kilku latach.
Główne wyniki: szybszy spadek sprawności umysłowej
Analiza wykazała, że osoby spożywające największe ilości słodzików wykazywały 62% szybszy spadek funkcji poznawczych w porównaniu z osobami spożywającymi ich najmniej. Przekłada się to na przyspieszenie starzenia mózgu o około 1,6 roku. Grupa średniego spożycia odnotowała spadek o 35%, co odpowiada około 1,3 roku.
Efekt ten był szczególnie widoczny u osób:
- poniżej 60. roku życia,
- z rozpoznaną cukrzycą,
- spożywających aspartam, sacharynę, acesulfam K, erytrytol, ksylitol i sorbitol.
Nie wykazano natomiast istotnego związku między spożyciem tagatozy a pogorszeniem funkcji poznawczych.
Chociaż odkryliśmy powiązania z pogorszeniem funkcji poznawczych u osób w średnim wieku, zarówno chorych na cukrzycę, jak i nie, osoby chore na cukrzycę częściej stosują sztuczne słodziki jako zamienniki cukru – dodała Suemoto.
Możliwe ograniczenia i potrzeba dalszych badań
Autorzy badania podkreślają, że obserwowane związki nie dowodzą przyczynowości. Ponadto dane żywieniowe były samodzielnie raportowane przez uczestników, co niesie ryzyko niedokładności.
Nie wszystkie dostępne na rynku słodziki zostały objęte analizą, a wpływ naturalnych zamienników cukru (np. miodu, syropu klonowego, cukru kokosowego czy musu owocowego) nie został porównany z efektami słodzików syntetycznych.
Potrzebne są dalsze badania, aby potwierdzić nasze ustalenia i sprawdzić, czy inne zamienniki rafinowanego cukru (…) mogą być skutecznymi alternatywami – zaznacza Suemoto.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Spożycie sztucznych słodzików – takich jak aspartam, sacharyna, erytrytol czy ksylitol – wiązało się z do 62% szybszym spadkiem funkcji poznawczych.
- Efekt ten był silniejszy u osób w wieku poniżej 60 lat oraz chorych na cukrzycę, które częściej stosują zamienniki cukru.
- Najwyższe spożycie notowano w przypadku sorbitolu (64 mg/dzień), natomiast bezpieczną pod kątem badania wydaje się być tagatoza.
- Badanie sugeruje potrzebę ostrożności przy wyborze słodzików i wskazuje na konieczność dalszych badań nad ich wpływem na zdrowie mózgu.
Źródło:
- American Academy of Neurology
- Neurology
