Seria cyberataków na polską ochronę zdrowia pokazuje rosnącą skalę zagrożenia dla danych pacjentów. Łukasz Ozimek, dyrektor operacyjny (COO) Exea Data Center, wskazuje na nowe ryzyka związane z AI, usługami chmurowymi i niewłaściwie zabezpieczonymi danymi dostępowymi. Ekspert wyjaśnia też, jak placówki i ich pracownicy mogą ograniczyć ryzyko ataku.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego dane medyczne są szczególnie cenne dla cyberprzestępców.
- Jak AI i tzw. vibe coding wpływają na nowe rodzaje cyberzagrożeń.
- Na czym polega LLMjacking i dlaczego niezabezpieczone klucze API stanowią ryzyko.
- Jakie działania według eksperta mogą ograniczyć ryzyko cyberataku i wycieku danych.
Ochrona zdrowia coraz częściej mierzy się z cyberatakami
Jak wskazuje Łukasz Ozimek, dyrektor operacyjny (COO) Exea Data Center, ostatnie tygodnie przyniosły kolejne informacje o incydentach dotyczących sektora ochrony zdrowia. Jednym z największych był ujawniony w sierpniu wyciek z systemu MyDr. Według danych UODO miał on dotyczyć informacji o ponad 18 mln osób i około 15 tys. placówek medycznych¹.
Do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęło już ponad 2000 zgłoszeń od administratorów danych, a pacjenci zaczęli kierować do placówek przedsądowe wezwania do zapłaty².
Na tym lista incydentów się nie kończy. We wrześniu włamanie do bazy pacjentów zgłosiła sieć przychodni NZOZ Śródmieście z Gdyni i Redy³. W tym samym miesiącu atak ransomware potwierdził SPZOZ Warszawa-Ursynów, a 24 września – Zdrowit S.A. W przypadku tej ostatniej spółki przestępcy zaszyfrowali część zasobów. Opublikowany został także plik o wielkości ponad 90 GB, który ma zawierać wykradzione dane⁴.
Ozimek zwraca uwagę, że kolejne zdarzenia trudno traktować jako pojedyncze, niezwiązane ze sobą przypadki.
– To nie są odosobnione przypadki, tylko istotny trend. Dane medyczne są dla przestępców wyjątkowo cenne, bo łączą tożsamość, czyli PESEL, adres i telefon, z najbardziej wrażliwymi informacjami o człowieku. Hasło można zmienić, ale historii leczenia nie da się wymienić – wskazuje ekspert.
AI w szpitalach. Bezpieczeństwo powinno zaczynać się razem z projektem
Ozimek zwraca uwagę również na rozwój rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję w ochronie zdrowia. Do końca roku ma ruszyć Platforma Usług Inteligentnych. 585 szpitali ma bezpłatnie otrzymać pięć narzędzi AI wspierających diagnostykę obrazową⁵.
– To dobry kierunek, ale każda nowa integracja oznacza kolejne konta i klucze dostępowe, które trzeba chronić. O bezpieczeństwie trzeba myśleć od pierwszego dnia projektu, a nie dopiero po incydencie – zaznacza Łukasz Ozimek.
LLMjacking. Przestępcy automatycznie szukają kluczy dostępowych
Zmieniają się również sposoby działania cyberprzestępców. Jak wskazuje Ozimek, z analiz Exea Data Center wynika, że wpływają na to zarówno narzędzia AI, jak i tzw. vibe coding⁶. Aplikacje mogą dziś tworzyć osoby, które nie znają zasad bezpieczeństwa, a jednym z efektów może być nieświadome opublikowanie danych dostępowych.
– Nieświadomie publikują one dane dostępowe, czyli klucze API albo całe pliki .env zawierające np. dane dostępowe. Sieć jest masowo i automatycznie przeszukiwana pod kątem takich plików, a przejęte klucze służą do korzystania z usług chmurowych na cudzy koszt, zazwyczaj jest to AI, dlatego taki typ ataku został nazwany LLMjacking – wyjaśnia ekspert.
Skala automatyzacji takich działań jest duża. Według wewnętrznego monitoringu Exea Data Center próby uzyskania dostępu do pojedynczego pliku mogą pochodzić z wielu miejsc na świecie.
– Nasz wewnętrzny monitoring pokazuje, że próby odczytu jednego takiego pliku potrafią przyjść z ponad 30 różnych urządzeń na całym świecie. Przestępcy ukrywają się za cudzym sprzętem, zwykle bez wiedzy jego właścicieli. Wszystko dzieje się automatycznie, a sztuczna inteligencja jeszcze przyspiesza ten proces – mówi Ozimek.
Ekspert: nie wklejajmy danych pacjentów do ogólnodostępnych czatów AI
Ryzyko nie dotyczy wyłącznie infrastruktury i zabezpieczeń technicznych. Wraz z coraz szerszym wykorzystywaniem generatywnej AI znaczenie ma również to, w jaki sposób z takich narzędzi korzystają pracownicy.
– Dlatego tak ważne jest, jak korzystamy z AI, zwłaszcza w pracy. Nie wklejajmy do ogólnodostępnych czatów danych pacjentów ani kodu z hasłami. Nie używajmy sprzętu służbowego do prywatnych celów – wskazuje Łukasz Ozimek.
Dotyczy to szczególnie sektora medycznego, gdzie pracownicy mają dostęp do danych dotyczących zdrowia i innych informacji pozwalających na identyfikację pacjenta.
Po wycieku przestępca może znać PESEL, adres i termin wizyty
Mimo rozwoju technicznych metod ataków słabym punktem pozostaje człowiek. Ozimek zwraca uwagę, że przestępcy wykorzystują przede wszystkim emocje – strach i presję czasu.
Ekspert podaje przykład telefonu, podczas którego rozmówca słyszy: „Na pani dane właśnie zaciągnięto kredyt, musimy natychmiast działać”. Po wcześniejszym wycieku oszust może dysponować informacjami, które sprawiają, że taka historia brzmi wiarygodnie.
– Po wycieku takim jak z MyDr oszust może znać nasz PESEL, adres, a nawet termin ostatniej wizyty u lekarza. Dlatego brzmi bardzo wiarygodnie. Czy wtedy zastanowimy się, kto naprawdę dzwoni, czy przestraszymy się i zaczniemy „działać”? Przestępcy liczą właśnie na tę drugą reakcję – mówi Ozimek.
W takiej sytuacji ekspert radzi przerwać rozmowę i samodzielnie skontaktować się z instytucją, której przedstawicielem miał być rozmówca.
– Zasada jest prosta: rozłącz się i oddzwoń na numer z oficjalnego źródła, na przykład z karty płatniczej albo strony banku. Warto też zastrzec PESEL w aplikacji mObywatel i sprawdzić w serwisie bezpiecznedane.gov.pl, czy nasze dane wyciekły⁷ – dodaje.
Jak temu zapobiegać?
Łukasz Ozimek wskazuje również konkretne działania, które mogą ograniczyć ryzyko związane z cyberatakami, wyciekiem danych i przejęciem danych dostępowych. Jego zalecenia dotyczą zarówno zachowania pracowników, jak i zabezpieczenia kont, kluczy API oraz usług chmurowych:
- Zatrzymaj się, zanim zareagujesz. Nie podawaj danych, haseł ani kodów przez telefon, SMS czy mejl, nawet gdy rozmówca zna Twój PESEL. Przy wątpliwościach rozłącz się i oddzwoń na oficjalny numer, a podejrzane wiadomości zgłaszaj działowi IT.
- Oddziel pracę od życia prywatnego. Sprzęt służbowy służy tylko do pracy. Korzystaj wyłącznie z narzędzi AI zatwierdzonych przez pracodawcę i nie wklejaj do nich danych pacjentów.
- Ustaw limity wydatków w usługach chmurowych, na przykład 500 zł miesięcznie, razem z powiadomieniami o przekroczeniu. Jeśli klucz wycieknie, strata będzie ograniczona, a my szybko się o niej dowiemy.
- Ogranicz korzystanie z klucza API do konkretnych adresów IP. Wtedy działa tylko z naszej sieci, a klucz przejęty przez przestępców staje się bezużyteczny.
- Nie trzymaj sekretów w kodzie. Dopisz plik .env do .gitignore, korzystaj z menedżera sekretów i włącz automatyczne skanowanie repozytoriów.
- Regularnie wymieniaj klucze, a przy każdym podejrzeniu wycieku natychmiast je unieważniaj.
- Włącz uwierzytelnianie wieloskładnikowe (MFA), zwłaszcza na kontach administratorów i dostawców usług.
Główne wnioski
- Wyciek z systemu MyDr miał dotyczyć danych ponad 18 mln osób i około 15 tys. placówek medycznych.
- Łukasz Ozimek wskazuje, że dane medyczne są szczególnie cenne dla cyberprzestępców, ponieważ łączą dane identyfikacyjne z informacjami o zdrowiu i leczeniu.
- Jednym z nowych zagrożeń jest LLMjacking – wykorzystanie przejętych kluczy dostępowych do korzystania z usług chmurowych na koszt ich właściciela.
- Ekspert zaleca m.in. MFA, ograniczenie dostępu do kluczy API, limity wydatków w chmurze i niewprowadzanie danych pacjentów do ogólnodostępnych narzędzi AI.
Przypisy
¹ Redakcja Alert Medyczny, Zdrowit S.A. potwierdza cyberatak. Co z systemami aptek?, „Alert Medyczny”, 24.09.2026, https://alertmedyczny.pl/zdrowit-s-a-potwierdza-cyberatak-co-z-systemami-aptek/ (dostęp: 24.09.2026).
² Wyciek danych z MyDr. Ponad 2000 zgłoszeń i pierwsze roszczenia pacjentów, „Alert Medyczny”, https://alertmedyczny.pl/wyciek-danych-z-mydr-ponad-2000-zgloszen-i-pierwsze-roszczenia-pacjentow/ (dostęp: 24.09.2026); Wyciek danych pacjentów z MyDr. Tysiące skarg i wezwania do zapłaty, „Bankier.pl”, https://www.bankier.pl/wiadomosc/Wyciek-danych-pacjentow-z-MyDr-Tysiace-skarg-i-wezwania-do-zaplaty-9200440.html (dostęp: 24.09.2026).
³ Cyberatak na przychodnie w Gdyni i Redzie. Mogły wyciec PESEL-e i dane o leczeniu, „Alert Medyczny”, https://alertmedyczny.pl/cyberatak-na-przychodnie-w-gdyni-i-redzie-mogly-wyciec-pesel-e-i-dane-o-leczeniu/ (dostęp: 24.09.2026); Włamanie do bazy danych pacjentów sieci przychodni z Pomorza, „CyberDefence24”, https://cyberdefence24.pl/cyberbezpieczenstwo/cyberataki/wlamanie-do-bazy-danych-pacjentow-sieci-przychodni-z-pomorza (dostęp: 24.09.2026).
⁴ Redakcja Alert Medyczny, Zdrowit S.A. potwierdza cyberatak…, dz. cyt.; Cyberatak na Zdrowit. Spółka potwierdza, „CyberDefence24”, 24.09.2026, https://cyberdefence24.pl/cyberbezpieczenstwo/cyberataki/cyberatak-na-zdrowit-spolka-potwierdza (dostęp: 24.09.2026).
⁵ AI trafi do polskich szpitali. Jeszcze w tym roku ruszy krajowa platforma, „Alert Medyczny”, https://alertmedyczny.pl/ai-trafi-do-polskich-szpitali-jeszcze-w-tym-roku-ruszy-krajowa-platforma/ (dostęp: 24.09.2026); PUI: 585 szpitali otrzyma darmowy dostęp do 5 modeli AI, „Blog OSOZ”, https://blog.osoz.pl/pui-585-szpitali-otrzyma-darmowy-dostep-do-5-modeli-ai (dostęp: 24.09.2026).
⁶ Analizy własne Exea Data Center, wewnętrzny monitoring i testy, 2026 (materiał niepublikowany).
⁷ Cyberatak na firmę MyDr. Można już sprawdzić, które dane wyciekły, Polska Agencja Prasowa, https://www.pap.pl/aktualnosci/cyberatak-na-firme-mydr-mozna-juz-sprawdzic-ktore-dane-wyciekly (dostęp: 24.09.2026).
Źródło:
- Exea Data Center / Oprac. TK

