Grzybobranie to tradycja, która łączy Polaków z naturą, ale wiąże się również z ryzykiem zatrucia. Jak informuje prof. Natalia Pawlas, kierująca Oddziałem Toksykologii w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. św. Barbary w Sosnowcu, niewłaściwe rozpoznanie grzybów może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Zatrucia grzybami są wciąż jednym z głównych wyzwań, z którymi zmaga się medycyna toksykologiczna, a w 2025 roku – jak zauważa ekspertka – zagrożenia wciąż pozostają aktualne.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie grzyby są szczególnie niebezpieczne i dlaczego.
- Jak uniknąć zagrożenia zatruciami grzybami zawierającymi amanitynę.
- Dlaczego krytyczne podejście do własnej wiedzy o grzybach jest kluczowe.
- Jakie konsekwencje zdrowotne mogą wyniknąć z spożycia niebezpiecznych grzybów.
Grzyby: Kiedy zbierać, a kiedy lepiej odpuścić?
Pani profesor przypomina, że przed każdym wypadkiem na grzybobranie warto ocenić stan swojej wiedzy na temat grzybów.
– Przed wyjściem na grzybobranie trzeba być krytycznym do własnej wiedzy – zaznacza prof. Pawlas.
Ważne jest, by zbierać tylko te grzyby, które dokładnie znamy. Grzyby z hymenoforem rurkowym, takie jak borowiki czy podgrzybki, choć mogą powodować zaburzenia żołądkowe, nie są śmiertelnie trujące. Z kolei grzyby z hymenoforem blaszkowym, jak muchomory, mogą stanowić prawdziwe zagrożenie dla życia. Muchomor zielonawy, znany też jako sromotnikowy, jest jednym z najbardziej niebezpiecznych gatunków. Toksykologia tych grzybów nie pozostawia wątpliwości – ich spożycie może prowadzić do ciężkich powikłań.
Toksykologia grzybów: co powoduje tragiczne konsekwencje?
Profesjonalne rozpoznanie grzybów to klucz do uniknięcia zatruć. Grzyby, które zawierają amanitynę – toksynę działającą na wątrobę – są szczególnie niebezpieczne.
– Właściwie co roku mamy przypadki zatrucia tymi grzybami. To nie tylko muchomor zielonawy, ale także inne gatunki, jak muchomor wiosenny czy hełmówki – mówi prof. Pawlas.
Zatrucie takim grzybem prowadzi do ostrej niewydolności wątroby i może skończyć się przeszczepem lub nawet zgonem.
W sezonie 2024 r. na Oddziale Toksykologii w Sosnowcu nie odnotowano przypadków zatrucia muchomorem sromotnikowym, jednak w 2023 roku było ich aż 4-5, a jeden z pacjentów wymagał przeszczepienia wątroby.
Jak bezpiecznie podchodzić do grzybobrania?
Aby uniknąć zagrożenia, prof. Pawlas apeluje o zdrowy rozsądek i krytyczne podejście do własnej wiedzy o grzybach.
– Nie zbieramy grzybów, co do których mamy jakiekolwiek wątpliwości, nie zbieramy owocników niedojrzałych, dlatego że łatwo jest się pomylić – podkreśla toksykolog.
Przed wyjściem na grzyby warto także pamiętać o zabezpieczeniu się przed kleszczami, które także stanowią zagrożenie w lesie.
Główne wnioski
- Właściwe rozpoznanie grzybów to klucz do uniknięcia zatrucia. Należy zbierać grzyby tylko te, które się zna.
- Grzyby zawierające amanitynę, takie jak muchomory, mogą prowadzić do ostrej niewydolności wątroby i wymagają przeszczepu.
- Sezon grzybowy wiąże się z ryzykiem zatrucia, szczególnie w przypadku nieznanych lub niedojrzałych owocników.
- Zdrowy rozsądek i krytyczne podejście do własnej wiedzy to fundamenty bezpieczeństwa podczas grzybobrania.
Źródło:
- Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 5 im. św. Barbary w Sosnowcu / AF
